Дене шынықтыру сабағында қолданылатын қауіпсіздік ережелеріДене шынықтыру сабағында басты назар аударатын мәселе - жаттығуларды орындау кезіндегі қауіпсіздік

Дене шынықтыру сабағында ең маңызды мәселе — жаттығуларды орындау кезіндегі қауіпсіздік. Сондықтан мұғалім барлық жабдықтар мен снарядтардың жарамдылығы мен қауіпсіздігін үнемі мұқият бақылап отыруы тиіс. Төменде сабақтың негізгі бөлімдері бойынша сақталуы қажет қауіпсіздік ережелері берілген.

Жалпы қауіпсіздік ережелері

Сабаққа немесе спорт үйірмесіне арнайы спорт киімімен келіп, киімнің таза әрі ыңғайлы болуын қадағалау.
Сабақ басталар алдында дене қызуы көтерілсе немесе өзге де сырқат белгілері байқалса, мұғалімге дереу ескерту.
Спорт залында немесе алаңда мұғалім тағайындамаған ойындар мен жаттығуларды орындамау.
Спорт залындағы электр розеткаларына және электрощиттерге тиіспеу.
Спорт алаңында орнатылған құрал-жабдықтарға мұғалімнің рұқсатынсыз жақындамау және қолданбау.
Граната, кіші доп және басқа да құралдарды алысқа немесе нысанаға лақтыру кезінде қауіпті аймаққа адам немесе мал кіріп кетсе, жаттығуды дереу тоқтату.

Жеңіл атлетикадағы қауіпсіздік

Жүгіру, секіру және лақтыру жаттығулары жоғары қозғалыс қарқынымен орындалатындықтан, тәртіп пен алаңдағы бағыт-бағдарды сақтау — жарақаттың алдын алудың негізгі шарты.

Назар аударыңыз

Алаңды кесіп өтпеу және лақтыру бағытын бақылау — міндетті талап.

Негізгі талаптар

1 Дене шынықтыру және спортпен шұғылданғанда табаны резеңкеленген спорт аяқ киімін кию.
2 Қысқа қашықтықта тек өз жолағыңмен жүгіру. Жүгіріп келе жатып кілт тоқтамау.
3 Ойлы-қырлы жерде кездесетін кедергілерден (тас, құлаған ағаш, бұта, төмпешік және т.б.) асықпай, абайлап өту.
4 Жүгіру, секіру және лақтыру алаңдарын көлденең кесіп өтуге болмайды.
5 Тырма мен күректі сабақ өтетін жерде қалдырмау. Үшкір жағын (жүзін) жоғары қаратып қоймау.
6 Граната, диск, найза және т.б. лақтырғанда, лақтыру бағытында адамның жоқтығын алдын ала тексеру.
7 Ұзындыққа немесе биіктікке секіру алдында шұңқырдағы құмды майдалап, қопсытып алу.
8 Лақтырушының оң жағында тұрмау және құралдарды рұқсатсыз алмау.
9 Лақтырылған ядроны қағып алмау. Ядроны лақтырғанда жерге түсіріп алмауға сақ болу.
10 Жауын-шашынды күндері лақтыру құралдарын мұқият сүртіп, құрғатқаннан кейін ғана пайдалану.

Гимнастика сабақтарындағы қауіпсіздік

Гимнастикада снарядтармен жұмыс істеу дәлдік пен бақылауды талап етеді. Бір мезетте бірнеше оқушы бір құралға ұмтылған жағдайда жарақат алу қаупі артады, сондықтан кезек тәртібі мен мұғалімнің нұсқауын қатаң сақтау қажет.

Маңызды ескертулер

Бір спорт жабдығында бірнеше оқушының бір уақытта жаттығу орындауына жол бермеу (мысалы, 2–3 оқушы бірден кермеге асылмауы керек).
Үлкен және кіші ағаш ат, бөрене, керме, шығыршық, арқан, гимнастикалық қабырға сияқты құралдарда секіріп түскенде міндетті түрде екі аяқпен, тізені бүгіп қону.
Жаттығуға дейін жабдықтың дұрыстығын және бекітілуін тексеру; тексерілмеген құралда жаттығу орындамау.
Мұғалімнің немесе әріптестің көмегінсіз күрделі жаттығуларды орындамау.
Спортпен шұғылданатын оқушы әрқашан тәртібімен, ұқыптылығымен басқаларға үлгі болуы тиіс.

Қауіпсіздік талаптары (тізім)

1 Денені қыздырмай тұрып күрделі жаттығуларды орындамау.
2 Гимнастикалық құрал-жабдықтарда жаттығуды тек мұғалімнің бақылауымен және көмегімен орындау.
3 Жүгіріп келіп секіретін жолда және секіріп түсетін орында тұрып қалмау.
4 Секіріп түсетін жерге гимнастикалық төсеніш төсеу.
5 Аттан, бөренеден немесе гимнастикалық қабырғадан секіргенде жерге міндетті түрде екі аяқпен түсу.
6 Қатар қозғалғанда және жаттығу орындағанда арақашықтықты қатаң сақтау.
7 Құрал-жабдықтардың жарамдылығын ұдайы тексеру: тазалығын сақтау, тот баспауын қадағалау, бекітулерін мұқият бақылау.
8 Арқанмен төмен түскенде екі қолмен кезек ұстап, екі аяқпен тіреп, асықпай түсу.
9 Гимнастика сабағында міндетті түрде арнайы киім кию.
10 Гимнастикалық таяқшамен немесе секіртпемен жаттығу орындағанда, жанындағы оқушыларға тигізіп алмауды мұқият қадағалау.

Қысқаша қорытынды

Қауіпсіздік ережелерін сақтау — сабақтың сапасын арттырып қана қоймай, жарақаттың алдын алатын ең тиімді тәсіл. Әр жаттығуда мұғалімнің нұсқауын орындап, құралдардың жарамдылығын тексеріп, өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қараңыз.