Қазақша рефераттар

Сөз және мағына

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Пәні: Қазақ тілі · Сынып: 5

Тақырыптары

  • 1 Лексика. Сөз және мағына
  • 2 «Аяз би» ертегісі

Сабақтың атауы

Лексика. Сөз және мағына

Жалпы мақсаты

  • Оқулық материалын пайдаланып, «сөз» және «мағына» ұғымдарын түсініп оқуды ұйымдастыру.
  • Топтық жұмыста тапсырмаларды сыни тұрғыдан ойлап орындауға бағыттау.
  • Тапсырма орындау барысында диалогтік талдауды байқау және дамыту.
  • Ізденуге, ойды еркін әрі дәл жеткізуге дағдыландыру.

Сілтемелер

  • 5-сыныпқа арналған қазақ тілі оқулығы және бағалау парақтары.
  • Мұғалімге арналған нұсқаулық (үшінші негізгі деңгей).
  • ҚР ЖББМПБАКБ материалдары: www.cpm.kz

Оқыту нәтижелері

Білу және түсіну

Тақырыпты меңгеріп, негізгі ұғымдарды ажыратады.

Дәлелдеу

Мысалдармен байланыстырып түсіндіреді.

Талдау

Пікірлерін саралап, қорытынды жасайды.

Өзін-өзі бағалау

Түсінігін бағалап, белсенділік танытады.

Негізгі идеялар

Теория → Практика

Теориялық білімді практикалық тапсырмалармен ұштастыру арқылы сөздің мағынасын нақтылауға үйрету.

Ойды анық жеткізу

Оқушының ойды тиянақты, еркін және шынайы жеткізу дағдысын дамыту.

Тапсырма көздері

1) Оқулықпен жұмыс

«Лексика. Сөз және мағына» тақырыбын оқулық бойынша түсініп оқу.

2) Жаттығулар

  • 30-жаттығу

    Лексикалық мағынасы бар сөздерді теріп жазу.

  • 31-жаттығу

    Берілген сөздердің құрамындағы дыбыстарды пайдаланып, лексикалық мағынасы бар сөздер құрап жазу.

  • 32-жаттығу

    Сөз формасын анықтау: түбір, туынды түбір, қосымшалы сөз, біріккен сөздерді тауып жазу.

3) Сұрақ-жауап әдісі

  • Жауапты түсініп айтуын қадағалау.
  • Қорытынды ой айта алуын бақылау.

Кейінгі тапсырма

34-жаттығу: Өз ана тіліңнің байлығы немесе жақсы қасиеті туралы өзге халық өкілдерінің пікірін тауып жазу.

Бағалау

Критерий арқылы бағалау

Бағалау парағы арқылы оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау жүзеге асырылады.

Бағалау түрлері

  • Топтық бағалау.
  • Жеке бағалау.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру

  • Оқушылармен амандасу.
  • 1, 2, 3, 4 сандары арқылы оқушыларды топқа бөлу.

2) Үй тапсырмасын тексеру

  • Мәтін қандай мағынаны білдіреді? Ол қалай пайда болады? Мәтін неден тұрады?
  • 26-жаттығуды тексеру.

3) Қызығушылықты ояту

Тақырыпқа кіріспе ретінде оқушылардың назарын тіл, елдік құндылық, сөз қуаты туралы ойға бағыттайтын поэтикалық үзінді ұсынылады.

Поэтикалық үзінді

Біз қазақ деген мал баққан елміз,
Бірақ ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз.
Елімізден құт-береке қашпасын деп,
Жеріміздің шетін жау баспасын деп,
Найзаға үкі таққан елміз.

Ешбір дұшпан басынбаған елміз,
Досымызды сақтай білген елміз,
Дәм-тұзын ақтай білген елміз.

Асқақтаған хан болса,
Хан ордасын таптай білген елміз.
Атадан ұл туса, құл боламын деп тумайды,
Анадан қыз туса, күң боламын деп тумайды.
Ұл мен қызды қамап отыра алмайтын елміз.

Сен қалмақ та, біз қазақ —
Қарпысқалы келгенбіз.
Сен темір де, біз көмір —
Еріткелі келгенбіз.

Жаңа сабақ: Лексика. Сөз бен мағына

Мағынаны тану

  • Мәтінді оқып, тақырып бойынша түсінік қалыптастыру.

1-тапсырма: 30-жаттығу (топтық жұмыс)

  • I Лексикалық мағынасы бар сөздерді теріп жаз.
  • II Лексикалық мағынасы жоқ сөздерді теріп жаз.
  • III Мағынасы бар сөздермен сөйлем құра.
  • IV Мағынасы жоқ сөздермен сөйлем құра.

2-тапсырма: Дыбыстардан сөз құрау

Берілген сөздердің құрамындағы дыбыстарды пайдаланып, әрқайсысына бірнеше мағыналы сөз құраңдар.

1-топ

саналы, мейірім, келіншек

2-топ

жасыл, әсемпаз, үйірсек

3-топ

мақтаншақ, білім, қасық

4-топ

жасырынбақ, қонақтар, тауық

3-тапсырма: Сөз формасын анықтау

Түбір, туынды, қосымшалы және біріккен сөздерді анықтап, сөйлем ішінде қолдану.

  • 1 Негізгі және туынды сөздерді тап.
  • 2 Қосымшалы және біріккен сөздерді тап.
  • 3 Негізгі және туынды сөздерді тауып, сөйлем құра.
  • 4 Қосымшалы және біріккен сөздермен сөйлем құра.

4-тапсырма: Ойды жалғастыр

Сұрақ

«Сөздің сәби болып тууы» дегенді қалай түсінесің?

Сұрақ

Сөз қалай «ер жетеді»?

Идея жинақтау

«Сөз бұлты» әдісі арқылы жауаптарды жинақтап, сыныппен талқылау.

Топты бағалау

Топтық жұмыс нәтижесі критерийлер бойынша бағаланады.

Үй тапсырмасы

34-жаттығу: Өз ана тіліңнің байлығы немесе жақсы қасиеті туралы өзге халық өкілдерінің пікірін тауып жазу.