Абай ата кім
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырып
Қарсы мәндес сөздер
Сабақ типі
Жаңа білімді меңгерту сабағы
Сабақ түрі
Кіріктірілген сабақ
Әдіс-тәсілдер
- Әңгімелеу
- Эвристикалық әдіс
- Ойын элементтері
- Талдау және жинақтау
- Л. В. Занковтың дамыта оқыту жүйесі
Көрнекіліктер
Жеке суреттер, кестелер, үлестірмелі қима қағаздар.
Сабақтың мақсаттары
Білімдік
Оқушылардың сөз және оның мағынасы туралы білімін тереңдету. Мағынасы қарама-қарсы сөздер туралы жалпы түсінік қалыптастыру.
Дамытушылық
Ойлау қабілетін дамыту, сөздік қорын байыту, сөйлеу дағдысын жетілдіру.
Тәрбиелік
Зеректікке, ұқыптылыққа, адалдыққа баулу. Көркем жазу арқылы әсемдікті сүюге тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.
- Оқу құралдарының дайындығын тексеру.
- Назарды сабаққа шоғырландыру.
2) Өткенді қайталау: мәндес сөздер
Өткен сабақтағы мәндес сөздер туралы білім тексеріледі: үй тапсырмасы тыңдалып, кестемен жұмыс жүргізіледі.
Мысалдар
Тапсырма: «адал» сөзімен сөйлем құрастырып, оны мәндес сөзімен алмастыру.
3) Жаңа тақырып: қарсы мәндес сөздер
Бүгінгі сабақта мағынасы бір-біріне қарама-қарсы сөздермен танысамыз. Сөйлеуде және жазуда қарсы мәндес сөздерді орынды қолдануды үйренеміз.
Кіріспе: суретпен жұмыс
Жұп сөздерге қарап, ортақ белгіні анықтаңдар.
Қорытынды: бұл сөздердің мағыналары бір-біріне қарама-қарсы.
Қосымша мысалдар
Тапсырма: әр жұппен екі сөйлем құрастырып, мағынадағы қарама-қарсылықты байқап көріңдер.
4) Оқулықпен жұмыс
205-жаттығу
Жазылған сөз жұптарын оқып, мағынасын түсіндіру. Қай сөздер бір-біріне қарсы екенін дәлелдеу.
207-жаттығу
Шарты оқылады. Бір оқушы мәтінді мәнерлеп оқиды. Мәтін бойынша сұрақ-жауап жүргізіледі.
Сұрақ-жауап үлгісі
- Абай ата кім? Ұлы ақын.
- Атамыз нені жақсы көрген? Жұмбақтарды.
- Жұмбақ шешу нені қажет етеді? Тапқырлық пен ақылды.
- Абай ата айтқан қарама-қарсы жұптарды ата: қыс пен жаз, күн мен түн, тақ пен жұп, жақсылық пен жамандық.
Тапсырма: берілген жұптармен сөйлемдер құрастыру.
Ойын және жұмбақтар арқылы бекіту
Абай атамыз сияқты біз де жұмбақ шешуді жақсы көреміз. Бұл — ойды ұштайтын, сөз байлығын арттыратын қызықты ойын.
Жұмбақ 1
Бар ма, жоқ па білмеймін, Ол жоқ жерде жүрмеймін.
Жауабы: ауа
Қарсы мәндес сөздер: бар — жоқ
Жұмбақ 2
Аппақ дала, қара дән, Сепкен дәнін түсінуге жараған.
Жауабы: әріптер
Қарсы мәндес сөздер: аппақ — қара
Үлестірмелі тапсырмалар
№1 Мақалдан қарсы мәндес сөздерді тап
Жомарт дос көбейтеді, сараң мал көбейтеді.
№2 Жұмбақты шешіп, қарсы мәндес сөздерді тап
Орманнан, жалпақ даладан Бал іздеп бір аң жортады. Кіп-кішкене арадан Үп-үлкен боп қорқады.
Жауабы: аю
№3 Сурет салу
Қарсы мәндес сөздерге қатысты шағын сурет салып, жұпты ата (мысалы: күн — түн, биік — аласа).
№4 Шығармашылық жұмыс
Қарсы мәндес сөздерді қатыстырып қысқа мәтін немесе 4–5 сөйлемнен тұратын шағын әңгіме жаз.
№5 Сызба арқылы қарсы мәндес сөздерді көрсет
Бағыт
Алды — арты
Сапа
Жақсы — жаман
Орын
Төр — есік
Қарама-қарсылық
Бар — жоқ
Үлестірмелі парақшалар оқылып, талданып, бағаланады.
Қорытынды, үй тапсырмасы және бағалау
Сабақты қорытындылау
Бүгін біз мағынасы қарама-қарсы сөздер туралы түсінік алдық. Тақырыпқа байланысты жұмбақтар шешіп, мақал-мәтелдермен жұмыс жасадық және шығармашылық тапсырмалар орындадық.
Үй тапсырмасы
Қарсы мәндес сөздері бар өлең шумағын жазып келу.
Бағалау: сабаққа қатысуы, тапсырмаларды орындауы және жауаптарының дәлдігі ескеріледі.