Шешендік өнер сайысы
Пән
Биология, 6-сынып
Сабақ түрі
Ашық сабақ: «Білгір биолог»
Мақсаты
Оқушылардың биология пәніне қызығушылығын арттыру, тірі ағзаларға, қоршаған орта мен табиғатқа сүйіспеншілікпен қарауға тәрбиелеу.
Топқа бөлу
Сынып 3 топқа бөлінеді:
-
1-топ
Бәйшешек
-
2-топ
Қызғалдақ
-
3-топ
Жауқазын
Сайыс кезеңдері
- 1 Таныстыру
- 2 Бізден сұрақ — сізден жауап
- 3 Ойлан, тап
- 4 Кім тапқыр?
- 5 Топ басшылар сайысы
- 6 Шешендік өнер
- 7 Образға ену ойыны
- 8 Қорытындылау
1) Таныстыру
Әр топ өз атауын таныстырып, ұранын немесе қысқа таныстыру мәтінін ұсынады.
2) Бізден сұрақ — сізден жауап
Бұл бөлімде әр топқа 3 сұрақтан қойылады. Оқушылар сұрақтарға нақты әрі жылдам жауап беруі керек. Егер жауап болмаса, келесі топқа жауап беруге мүмкіндік беріледі.
1-топқа сұрақтар
- А) Қызыл кітап не үшін қажет?
- Б) Гүлдің құрылысын атаңыз.
- В) Жапырақтың қызметі қандай?
2-топқа сұрақтар
- А) Тозаңдану дегеніміз не?
- Б) Жылдық сақина қалай пайда болады?
- В) Жеміс пен тұқым неден дамиды?
3-топқа сұрақтар
- А) Микроскоптың құрылысын түсіндіріңіз.
- Б) Өсімдік ұлпаларын атаңыз.
- В) Фотосинтез үдерісін ашқан ғалым кім?
3) Ойлан, тап
Берілген әріптерден өсімдіктер мен жануарларға қатысты сөздер құрастырып жазыңыз. Бұл кезеңде оқушының шапшаңдығы да бағаланады.
1-жиынтық
Ж, ұ, а, т, л, п, ү, ы, п, а, р, л, к, і, а, қ
Жауаптар: ұлпа, жапырақ, түлкі
2-жиынтық
Г, ж, қ, а, ү, а, с, қ, с, у, л, ы, р, ш, а
Жауаптар: гүл, жасуша, қасқыр
3-жиынтық
Ж, е, т, ү, й, м, і, а, р, е, к, ы, р, с, м
Жауаптар: жеміс, тамыр, үйрек
4) «Кім тапқыр?» ойыны
Сандыққа бір жеміс немесе көкөніс жасырылады. Сұрақ оқылғаннан кейін, бірден дұрыс жауап берсе — 5 ұпай. Егер 2-көмек алса — 3 ұпай, ал 3-көмек алса — 1 ұпай беріледі.
1-топ
- А) Ежелгі Египетте пирамида салған құлдарды ауыртпау үшін тағамына қосқан өсімдік.
- Б) Фитонцидтері көп, тұмау кезінде пайдаланылатын өсімдік.
- В) «Жуаның інісі».
Дұрыс жауап: сарымсақ
2-топ
- А) Бет күтімінде маска жасауға, секпілді кетіруге қолданылатын жеміс.
- Б) Құрамының 98%-ы су.
- В) «Огурецтің» қазақша атауы.
Дұрыс жауап: қияр
3-топ
- А) Отаны — Оңтүстік Америка. Шырындары асқазан ауруына ем.
- Б) Спирт, крахмал алынады; мал азығы ретінде де қолданылатын техникалық өсімдік.
- В) «Көзшелерін» кесу арқылы көбейтіледі.
Дұрыс жауап: картоп
5) Топ басшылар сайысы
Әр топ басшысы қоржындағы асықтар арқылы тапсырма таңдайды.
Тапсырма 1
Тірек-сызбаны аяқтаңыз: «Тозаңдану».
Тапсырма 2
Тәжірибені баяндаңыз.
Тапсырма 3
Есепті шығарыңыз: 1 га жердегі жас терек 1 жылда 300 кг шаң жинайды. Ол 15 жылда қанша шаң жұтады?
Жауабы: 4500 кг
6) Шешендік өнер
Берілген тақырыптар бойынша ойды жүйелі жеткізу ұсынылады. Бағалау өлшемдері: сөйлеу мәнері, сөз саптау, сауатты сөйлем құрау. Уақыты — 5 минут.
Тақырып 1
Өсімдіктердің пайдасы
Тақырып 2
Жануарлардың пайдасы
Тақырып 3
Жануарлардың зияны
Қонақтармен ойын
Логикалық есеп 1
9 бас, 22 аяқ. Неше тауық, неше ешкі?
Жауабы: 2 ешкі, 7 тауық
Логикалық есеп 2
5 адамға 5 алманы бөлу керек. Әр адам бір алманы алсын, бірақ бір алма кәрзеңкеде қалсын. Қалай бөлеміз?
Жауабы: 1 адам 1 алманы кәрзеңкесімен бірге алады
Қорытындыға арналған шағын жұмбақ-өлең
Бір текті, құрылысы ұқсас, мекені бір,
Әлемде сан алуан өсімдік бар.
Соларды топтастырып, жүйеге сап,
Ғылымда өз алдына атайды — түр.
Түрлерді топтастыру — ол да дұрыс,
Ол тобын өсімдіктің дейді — туыс.
Бұларды топтастырмай тағы болмас,
Туыстас өсімдік тобы — тұқымдас.
7) Образға ену ойыны
Қимыл арқылы табиғат құбылыстары мен тірі ағзалардың әрекетін бейнелеңіз:
- 1 Гүлдің солуын қимылмен көрсетіңіз.
- 2 Гүлдерді тозаңдандырып жүрген араны бейнелеңіз.
- 3 Ұзарып, биіктеп өсіп келе жатқан ағашты көрсетіңіз.
8) Қорытындылау
Сайыс нәтижесі шығарылады, ұпайлар есептеледі, белсенді қатысушылар атап өтіледі. Сабақ соңында табиғатты аялау мен қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау туралы қысқа рефлексия жасалады.