Қазақша рефераттар

Тірек сөздермен жұмыс

Сабақ тақырыбы: «Алтын балта»

Бұл сабақта оқушылар ертегі мәтінін түсініп оқиды, негізгі ойды анықтайды және кейіпкерлер әрекеті арқылы адамгершілік құндылықтарын талдайды.

Сабақ мақсаты

Мәтінді түсініп оқу.

Сабақ міндеттері

  • Білімділік: Бай мен кедей арасындағы әңгімені оқып, мазмұнын түсіну.
  • Дамытушылық: Ертегідегі сөз тіркестерінің мән-мағынасын ашып түсіну.
  • Тәрбиелік: Көре алмаушылық, дүниеқорлық сияқты жағымсыз қасиеттерден сақтандыру.

Сабақ форматы

  • Түрі: ауызша сабақ (Ауызша–1)
  • Технология: БжС
  • Құрал: сабақ картасы

Сабақтың құрылымы (кезеңдер бойынша)

Сабақ картасы негізінде жұмыс реті түсіндіріледі: өткен тақырып бойынша қарама-қарсы сұрақтар, тірек сөздер, мәтінмен жұмыс, ҚҚС, СТС, ТСҚ.

1-кезең. Ұйымдастыру

  • Сабақтың мақсатын айту.
  • Карта бойынша жұмыс жасау ретімен таныстыру.
  • Көшбасшыға сөз беру.
  • Жылдамдық жаттықтыруы (негізгі ұғымдар).
Жылдамдық жаттықтыруы Негізгі сөздер
Кедей Бай Балта Отын Диірмен Су Диірменші

2-кезең. Оқушылардың субъектілік тәжірибесін өзектендіру

Үй тапсырмасын қайталау

«Баланың айласы» мәтіні бойынша қарама-қарсы сұрақтарға жауап беру. Матрицамен жұмыс жүргізіледі.

Сынып құрамы және бақылау

  • Сыныптағы оқушы саны: 21.
  • Матрицаны толтыру және пайызды анықтау.
«Баланың айласы» бойынша қарама-қарсы сұрақтар (27)
  1. Хан қандай жерлермен келе жатты?
  2. Олар не көрді?
  3. Хан не деп бұйырды?
  4. Шапқыншылар не көрді?
  5. Қойшы не істеді?
  6. Шапқыншылар не сұрады?
  7. Қойшы не деп жауап берді?
  8. Шабармандар не деп ежіреңдеді?
  9. Қойшы жауабы қандай болды?
  10. Шабармандар не деп бұйырды?
  11. Қойшы неге бармай қойды?
  12. Хан қандай әмір берді?
  13. Шабармандар қойшыны қалай алып келді?
  14. Хан қойшыға не айтты?
  15. Қойшы ханға не айтып бермек болды?
  16. Қойшы хикаясы не туралы еді?
  17. Сұңқар не іздеп келе жатты?
  18. Ол нені кездестірді?
  19. Торғай не деп өтінді?
  20. Сұңқар неге шөже торғайды босатты?
  21. Қойшы ханға осы оқиға туралы не айтпақ болды?
  22. Хан не істеді?
  23. Қойшы ханға қандай сұрақ қойды?
  24. Хан қойшыдан қалай жеңілді?
  25. Қойшыны ажалдан құтқарған не?
  26. Мәтінді тағы басқаша қалай атауға болады?
  27. Мәтін неліктен «Ажалдан құтқарған асыл сөз» деп аталған?

3-кезең. Қабылдауды ұйымдастыру

Тірек сөздермен жұмыс: сөздерге түсінік беру, есте сақтау тапсырмалары және тексеру.

Тірек сөздер

Кедей Бай Балта Отын Диірмен Су Диірменші Алтын Күміс Темір Сиқырлы Адал Дүниеқор Қанағат

1) Оқу, есте сақтау

30 секунд

2) Блок жабылады

Есте қалған сөздерді жазу — 30 секунд

3) Тексеру

Күтілетін нәтиже: 6–7 сөз. Матрицаны толтыру, пайызын шығару.

4–5) Толықтыру және ойлау

Жазып алу; көзді жұмып 3 сөзді өшіру, оны тапқызу және сөйлем құрату.

4-кезең. Ұғынуды ұйымдастыру

  • Мәтінді оқу (1 бетке — 3 минут).
  • Тірек сөздердің мазмұнын ашу (4 минут).

Назар аударатын тұстар

  • Адалдық пен қанағат ұғымдарын кейіпкер әрекеті арқылы дәлелдеу.
  • «Сиқырлы» ұғымының мәтіндегі қызметін анықтау.
  • Сөз тіркестерінің астарлы мағынасын ашу.

5-кезең. Түсінудің біріншілік тексеруі

Қарама-қарсы сұрақтар бойынша барлық оқушы сұралады. Матрица толтырылады, пайыз есептеледі. Нәтижесі төмен оқушыларға ерекше назар аударылады.

«Алтын балта» бойынша қарама-қарсы сұрақтар (23)
  1. Кедей балтаны кімнен сұрады?
  2. Ол қайда бармақ болды?
  3. Кедей балтасының басы қайда түсіп кетті?
  4. Кедей диірменшіден не деп өтінді?
  5. Диірменші кедейге қандай балталарды ұсынды?
  6. Кедей қандай балтаны алды?
  7. Ол неліктен алтын, күміс балтаны алмады?
  8. Шал кедейге қандай балта сыйлады?
  9. Кедейге ол не айтты?
  10. Шалға кедей не үшін ұнады деп ойлайсың?
  11. Кедей балтамен қалай еңбек етті?
  12. Оның балтасы қандай балта болып шықты?
  13. «Сиқырлы» деген сөз нені білдіреді?
  14. «Үйге береке кіруі» дегенді қалай түсінесің?
  15. Көрші бай не туралы сұрады?
  16. Кедей оған не айтты?
  17. Бай қайда барды?
  18. Ол не істеді?
  19. Шал оған қандай балтаны көрсетті?
  20. Бай қандай балтаны алуға ұмтылды?
  21. Диірменші шал байға алтын балтаны неге бермеді?
  22. Диірменші шал байды не деп ұрысты?
  23. Бай неліктен «сары ауру» болды?

6-кезең. Біріншілік бекіту

Сын тұрғысынан сұрақтар бойынша барлық оқушы сұралады. Матрица толтырылады, пайыз есептеледі.

Сын тұрғысынан сұрақтар (дұрыс/бұрыс)

Белгілер: + дұрыс, - бұрыс

  1. Кедей көршілес байдан балта алды. +
  2. Ол орманға жидекке бармақ болды. -
  3. Кедей балтасының басы балшыққа түсті. -
  4. Кедей балтасын өзі алып шықты. -
  5. Диірменші шал кедейге алтын балта берді. +
  6. Кедей оны алды. -
  7. Кедей балтаны алды. -
  8. Диірменші шал кедейге темір балтаны сыйлады. -
  9. Ол кедейге «Сен адал жан екенсің» деді. +
  10. Кедей алтын балтамен еңбек етпеді. -
  11. Оның өз балтасы сиқырлы. -
  12. Кедейдің ісі оңға баспады. -
  13. Көрші бай мұны байқады. +
  14. Бай диірменшіге барды. -
  15. Ол балтасын жоғалтты. -
  16. Ол балтасын диірменшіден сұрады. +
  17. Диірменші оған күміс балта берді. -
  18. Бай алтын балтаны алды. -
  19. Бай темір балтамен үйіне қайтты. +
  20. Байдың шаруасы жөнделмеді. +

Тақырыптық сөздік қор

Тақырып бойынша сөздік қорды толықтыру: негізгі ұғымдарды қолданып, қысқа әрі нақты сөйлемдер құрау.

7-кезең. Талдау

Тақырыптық сөздік қор (ТСҚ): мәтіннен сөздер жазу немесе мәтін мазмұнын қысқаша, жүйелі түрде баяндау. Норма: 37 сөз.

Жұмыс реті

  1. Матрицаны толтыру.
  2. Ең көп сөз жазған оқушы өз жазғанын оқып береді.
  3. ТСҚ пайызы есептеледі.

Бағалау өлшемі (түйсіну)

  • 4–5 белгі — 5 ұпай
  • 3 белгі — 4 ұпай
  • 2 белгі — 3 ұпай
  • 1 белгі — 2 ұпай

Қорытынды сапа нормативі: оқушылардың 63%-ы 5 ұпай алуы тиіс.

Үй тапсырмасы

4 белгіден төмен нәтиже көрсеткен оқушыларға үй тапсырмасы беріледі (қайталау және мәтінмен қосымша жұмыс).