Қазақ тілін сүюге, құрметтеуге тәрбиелеу
Мемлекеттік тіл — Қазақстан халықтарын біріктіретін тіл
Бұл материал 22 қыркүйек — Қазақстан халықтарының тілдері күніне арналған салтанатты жиынның мазмұнын жинақтап, тілдің қоғамдағы орны мен мемлекеттік тілдің мәртебесін айқындайды. Мақсат — оқушылардың сөздік қорын байыту, тіл мәдениетін дамыту, қазақ тілін сүюге және құрметтеуге тәрбиелеу.
Мақсат
Тіл мерекесінің маңызын түсіндіру және мемлекеттік тілдің мәртебесін нығайту.
Дамыту
Өлең, мақал-мәтел, нақыл сөз арқылы тіл байлығын арттыру.
Тәрбиелеу
Ана тілін қастерлеу — перзенттік парыз екенін ұғындыру.
Кіріспе сөз
Мұғалімнің үндеуі: тілін ардақтайтын ұстаздар мен тіл жанашырлары, тәуелсіз елдің жас ұландары! «Мемлекеттік тіл — Қазақстан халықтарын біріктіретін тіл» тақырыбындағы 22 қыркүйек — Қазақстан халықтарының тілдері күніне арналған салтанатты жиынды ашық деп жариялаймыз.
Негізгі ой
Ел болашағы — қазақ тілінде. Ана тілі — ұлттың тірегі, ұрпақтың жадын, рухын сақтайтын қасиетті мұра.
Рәсім
Әнұран орындалады.
Жүргізушілер сөзі
1-жүргізуші
Қуан, далам! Қуанатын күн бүгін!
Серпіп таста мұңды жүрек түндігін!
Тіл туралы заңым енді күшіне,
Паш еткендей кескен жаңа кіндігің!
2-жүргізуші
Қуан, халқым! Күшіне енді тіл заңы,
«Сүйінші!» деп ақын ұлың жырлады.
Ел елдігі бағаланар тілімен,
Сол арқылы құлпырады гүл бағы.
Тарихи деректер: тіл туралы заңдардың қабылдануы
-
1
1989 жыл — республикадағы қазақ тілінің жайы туралы қаулы қабылданды.
-
2
1989 жылғы 22 қыркүйек — Қазақстан Республикасындағы «Тілдер туралы» Заң қабылданып, қазақ тілі мемлекеттік тіл мәртебесіне ие болды.
-
3
1993 жылғы 28 қаңтар — бұл мәртебе Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында бекітілді.
-
4
1997 жылғы 11 шілде — «Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы» жаңа Заң қабылданды. Осы заңға сәйкес қазақ тілі — Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі әрі қазақ халқының ұлттық тілі.
-
5
22 қыркүйек — Қазақстан халықтарының тілдері күні ретінде аталып өтеді.
Қазақ тілінің құдіреті
Қазақ тілі — дүние жүзіндегі ең бай, беделді әрі бейнелі тілдердің бірі. Ұлы Абай «Өткірдің жүзі, кестенің бізі, өрнегін сендей сала алмас» деп таңырқап, тағзым еткен қасиет — осы тіліміздің көркемдігі мен қуаты. Ол — атадан балаға мирас болып қалған баға жетпес мұра.
Тіл — ұлттың жаны
Тілді құрметтеу — туған елге, тарихқа және болашаққа деген жауапкершілік.
Тіл — мәдениет пен тарих
Тіл арқылы әдебиет жасалады, дәстүр сақталады, ұрпақ сабақтастығы бекиді.
Еске салу
Өз ана тілімізді құрметтеу — әрқайсымыздың перзенттік парызымыз.
Әдеби сәт: өлең, ән және би
Тіл туралы толғаныс
Тіл — мәдениет, тіл — әдебиет, тіл — тарих.
Ендеше, әдебиетімізге көз салып,
ұлылардан қалған ұлы сөздерге құлақ түрейік.
Көркем жолдар
Жөргегімнен жыр боп енген қазақ тілін айналдым,
Қазақтардың нұр боп өрген азат күнін айналдым.
Кең далада кер жусанның жұпар иісін айналдым,
Кербез қыздың бұлан қаққан қазақ биін айналдым.
Бағдарламада: «Қамажай» биі.
«Төрт ана» туралы ой
Әр адамда өз анасынан басқа да,
Ғұмырына етер мәңгі астана.
Демеп жүрер, жебеп жүрер арқада,
Болу керек құдіретті төрт ана.
Туған жері — түп қазығы, айбыны,
Туған тілі — мәңгі өнеге айдыны.
Жан байлығы, салт-дәстүрі — тірегі,
Қадамыңа шуақ шашар үнемі.
Бағдарламада: «Анамның тілі» әні (Тоқашева Жансая).
Тәуелсіздікке арналған арнау
Мәтінде Тәуелсіздіктің 25 жылдығы аталады.
Тәуелсіз Қазақстаным, туыңды биік ұстадың,
Көтерді халқың уақыттың қатал қыспағын.
Көшіңді бастап бақытты болашағыңа,
Жасай бер, жаса, Тәуелсіз Қазақстаным!
Бағдарламада: «Қазақстан — қыран далам» әні (Майлыбай Бекнұр).
Қазақ тіліне тағзым
Қазақ тілім — өз тілім, ана тілім,
Абай, Мұхтар сөйлеген дана тілім.
Қастерлейді ұл-қызың мәңгі сені —
Болашағым, бақытым, дара тілім.
Танытқан қазағымның қазақтығын,
Танытқан қазағымның азаттығын,
Танытқан қазағымның ғажаптығын —
Айналдым құдіретіңнен, Қазақ тілім.
Қорытынды
Осымен Қазақстан халықтарының тілдері күніне арналған жиын өз мәресіне жетті. Аспанымыз ашық, заманымыз тыныш, тіл мәртебесі биік болсын!
Ана сүтімен бойға дарыған тілді ұмыт қалдыру — ата-баба аманатын, тарихты ұмыт қалдырумен тең.