Түнгі сәуле

Ана тілі (4-сынып) сабағы

Сабақ Сұлтанмахмұт Торайғыровтың «Арыстан мен тышқан» мысалы арқылы оқушылардың мәтінді түсінуін, ой қорытуын және адамгершілік құндылықтарды бағамдауын дамытуға бағытталған.

Сабақтың тақырыбы

Сұлтанмахмұт Торайғыров — «Арыстан мен тышқан» (мысал)

Сабақтың түрі

Жаңа тақырыпты таныстыру

Әдіс-тәсілдер

Топтастыру, Венн диаграммасы, әңгіме кестесі, 5 жол өлең, көрнекілік, сұрақ-жауап, баяндау

Көрнекіліктер

Мультимедиа, арыстан және тышқанға арналған бас киімдер

Сабақтың мақсаттары

  • Оқушыларды жаңа тақырыппен таныстыру, білімдерін кеңейту.
  • Ойлау және есте сақтау қабілеттерін дамыту.
  • Ақылды, тапқыр болуға, бір-бірін сыйлауға тәрбиелеу.

Сабақтың жүру барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқу құралдарын даярлау.
  • Сынып тазалығын тексеру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Сәкен Жүнісовтің «Түнгі сәуле» шығармасы жоспар бойынша сұралады:

  1. Күздің қара суық желі
  2. Түнгі сәуле
  3. Қуаныш

III. Үй тапсырмасын қорытындылау (сұрақтар)

  • Әңгімедегі балалардың есімдері кімдер?
  • Олардың әкесі Жапар неге сонша абыржып, әбігерленіп жүр?
  • Олар кімге және қандай көмек беруге асықты?
  • Оқиға қалай аяқталды?
  • Балалар үйіне оралған соң әке-шешесі не дейді деп ойлайсың?
  • Машина жүргізушісі балаларға ризашылығын қалай білдірді деп ойлайсың?

IV. Жаңа тақырыпты таныстыру

Автор

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Шығарма

«Арыстан мен тышқан» (мысал)

Ой қозғау

Арыстан Тышқан

Мысал туралы қысқаша түсінік

Мысал — өнегелі ойды тұспалдап жеткізетін шағын көркем шығарма. Оның тақырыптары сан алуан болады, ал кейіпкерлері көбіне аң-құс, балық, өсімдік, кейде адам бейнесінде де беріледі.

Жұмыс түрлері

  • Шығарманы көрініс арқылы таныстыру.
  • Көрініс бойынша түсінгенін айтқызу.
  • Рөлге бөліп оқыту.

Сөздік жұмысы

Зиян
залал, зақым
Азат
еркін, өз еркі өзінде, ерікті

Кейіпкерлерге мінездеме (Венн диаграммасы идеясы)

Оқушылар арыстан мен тышқанның ортақ және ерекше қасиеттерін салыстыра отырып, мінез-құлқына баға береді.

Арыстан

  • Сипаты: жыртқыш, мақтаншақ
  • Іс-әрекеті: оратылды, ақырды, ызаланды
  • Бағасы: байғұс тышқанды өлтірмекші болды

Ортақ

  • Екеуі де ормандағы кейіпкерлер.
  • Оқиға желісінде бір-біріне ықпал етеді.
  • Әрекеттері арқылы өнеге беріледі.

Тышқан

  • Сипаты: тапқыр, ақылды
  • Іс-әрекеті: ойнады, жалынды, құтқарды
  • Бағасы: торды қиып, тістеп үзіп, арыстанды аман алып қалды

«5 жол өлең» құрастыру

  1. 1 сөз — зат есім
  2. 2 сөз — сын есім
  3. 3 сөз — етістік
  4. 4 сөз — зат есімге қатысты сөйлем
  5. 1 сөз — зат есімнің синонимі

Үлгі: «Арыстан»

  • 1: Арыстан
  • 2: Жыртқыш, мақтаншақ
  • 3: Оратылды, ақырды, ызаланды
  • 4: Байғұс тышқанды өлтірмекші болды
  • 5: Аң

Үлгі: «Тышқан»

  • 1: Тышқан
  • 2: Тапқыр, ақылды
  • 3: Ойнады, жалынды, құтқарды
  • 4: Торды қиып, тістеп үзіп жіберді
  • 5: Аң

V. Қорытындылау («Әңгіме кестесі»)

1 Мысалдың тақырыбы «Арыстан мен тышқан»
2 Автор Сұлтанмахмұт Торайғыров
3 Оқиға орны Орманда
4 Кейіпкерлер Арыстан, тышқан
5 Соңында не болды? Тышқан арыстанды өлімнен құтқарды.
6 Идеясы Мақтаншақ болмау, ақылды болу, өзара сыйластық.

Түйін

Мысалдың негізгі ойы — күшке ғана сенбей, ақыл мен мейірімді жоғары қою. Кішкентайдың да көмегі үлкен іске жарауы мүмкін.