Далада қар

Төсектен тұрған Әлімнің көзі алдымен терезедегі әдемі өрнекке түсті. Бұтақтарын жайған шырша ағаштары ма, әлде үстін қар басқан тоғайдағы биік талдардың суреті сияқты ма — әйтеуір, әйнекке әдемі қырау түсіпті.

— Әже, терезеге қырау тұрыпты ғой. Дала суық па? — деп сұрады Әлім киініп жатып.
— Қар жауыпты, сыртта аяз, — деді әжесі.

Әлім қуанғанынан күлімдеп:
— Қар! Қар! Далада қар! — деп, асыға киінді.

Әлім далаға шықты. Аула іші аппақ. Есіктің алдындағы темір шарбақ та, шарбақ ішіндегі қатар түзеп тұрған ағаштар да қар жамылып, ерекше әсем көрінеді. Бұтақ қозғала қалса, үстіндегі қар сусып жерге түседі. Күн сәулесімен шағылысып, жалт-жұлт етіп көз қытықтағандай.

Ол сарайдан ағаш күрек алып, есік алдындағы қарды күреп, қора қақпасына дейін жол салғысы келді. Ертеңгі аяздан жалаңаш қолы тоңып, екі бетінің ұшы қызара бастады.

— Жолдың қарын күреп жатырсың ба? Бәрекелді! Таза ауа жұтып, осылай еңбек ету денсаулыққа өте пайдалы, — деді құдықтан су алып келе жатқан көршісі Қадиша апай.
— Жанар шыға ма, апай? — деді Әлім күрегін үйілген қарға қадап, қолғап киюге үйге қарай кетіп бара жатып.
— Қазір шығады, — деді Қадиша апай.

Әлім қолғап киіп қайта шыққанда, күреген қарды шашып жатқан кішкентай қызды көрді. Қоңыр түбіт бөркінің төбесіндегі түймесі қозғалған сайын бұлғақтап, Әлімді мазақтағандай.

— Олай күреуге болмайды. Былай тұр, өзім күреймін, — деді Әлім.
— Мен ше? Мен де күреймін! — деді Жанар күрегін ыңғайлап.
— Бұл қыз бала істейтін жұмыс емес, қолыңнан келмейді.
— Жоқ, күреймін! Неге қолымнан келмейді?

Жанар ашуланып, Әлімге қабағын түйе қарады. Қиылған жіңішке қастарының арасынан ұзынша сызық пайда болды. Танауы қусырылып, үстіңгі ерні қайқайып кетті. Ол Әлімді кейін қарай итеріп, дәл алдына барып тұрды.

Жанардың бұл мінезін жақтырмаған Әлім аузын бұртитып:
— Ерегіссең, тіпті де күретпеймін! — деді.
— Мақтаншақ! — деді Жанар ашуланып. — «Жолдың қарын өзім күремін» деп мақтанғалы жүрген ғой! Мақтаншақ!

Жанардың үйге кіріп келгенін көрген анасы:
— Неге ойнамадың? — деп сұрады.
— Апа, Әлім жаман бала. Мен онымен ойнамаймын, — деді Жанар сөзін бөліп сөйлеп. Көзі жасаурап кетті.

— Неге жаман? — деді Әлімнің бұрын орынсыз ісін көрмеген Қадиша апай таңдана қарап.
— Ол маған қар күретпейді! Ол — мақтаншақ. Өзі ғана күрегісі келеді!

Жанар терезеден Әлімге қарап:
— Мақтаншақ! — деп айқайлады.
— Қой, мазақтауды қайдан шығардың? — деді Қадиша апай. — Әлім — жақсы бала. Ол өзі келіп ешкімге тиіспейді.
— Иә, тиіспейді. Бірақ «саған күретпеймін» деді ғой. Мен оны жек көремін!
— Кеше саған кітабын әкеліп бергенде жақсы еді, бүгін жек көріп қалдың ба?
— Енді оны ешқашан да жақсы көрмеймін!

Әлім сыртта тұрып, Жанардың терезесіне қайта-қайта қарады. Әйнектен сығалап тұрған Жанарды көріп:
— Жанар, Жанар! Кел, екеуіміз бірге күрейік! — деді қолын бұлғап.
— Әне, шақырып жатыр, — деді анасы қызына. — Жаман бала болса, шақырмас еді. Бар, ойнай ғой.

Жанар әйнекке жақындай түсіп:
— Бармаймын! Мақтаншақ! — деп, тілін шығарып, тағы да мазақтады.

(Мәтін үзіндісі осы жерден әрі қарай жалғасады: Әлім мектептен қайтқан соң, шанасын сүйретіп, сырғанақ теуіп жүрген балаларға барады.)