Жеті сандарының мағынасы

Топтамадағы сабақтар тізімі

  1. Сандардың нумерациясы
  2. 3-ті қосу және азайту
  3. 7-ге көбейту және бөлу

Сабақтың тақырыбы

7-ге көбейту және бөлу

Мақсаты

Оқушыларды 7-ге көбейту және 7-ге бөлу кестесімен таныстыру; 7-ге көбейту кестесін шығарып алу және оған сәйкес 7-ге бөлу кестесінің мән-мағынасын түсіндіру; есептерді шығару жолдарын меңгерту арқылы танымдық қабілетін, зейінін, белсенділігін дамыту. Ауызша көбейту мен бөлу дағдыларын қалыптастырып, тапқырлыққа, ұлттық салт-дәстүрді дәріптеуге, дербестікке, белсенділікке және ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі

  • Көбейту кестесі
  • Карточкалар
  • Киіз үйлер
  • «Жеті ата ауылы»

Әдіс-тәсілдер

  • Ойландыру
  • Сұрақ-жауап
  • Өрнек құру
  • Ой шақыру
  • Тест
  • Математикалық диктант
  • Кроссворд

Түрі: саяхат сабақ
Типі: жаңа білім меңгерту

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару. Психологиялық дайындық.

1, 2, 3 —
Сынып іші тып-тыныш.
Жалқаулықты тастаймыз,
Сабақты біз бастаймыз.

Бүгін сабақты мына ұранмен бастаймыз:

Білім ал да, еңбек ет,
Дем ал, досқа бер көмек.
Отанды сүй, адал бол,
Өнегелі адам бол!

Бүгінгі сабақ тақырыбына байланысты 7 санына тоқталамыз. Қазақ халқында 7 — киелі сан. «Жеті атасын білген ер, жеті жұрттың қамын жер» деген сөзге сүйене отырып, сабағымызды «Жеті атаға саяхат» түрінде өткіземіз.

7 санының мағынасы (ұлттық таным)

Жеті жұт

  1. Құрғақшылық
  2. Жұт (мал қырылу)
  3. Өрт
  4. Оба (ауру)
  5. Соғыс
  6. Топан су
  7. Зілзала (жер сілкіну)

Жеті жоқ

  1. Жерде өлшеуіш жоқ
  2. Аспанда тіреуіш жоқ
  3. Тасбақада талақ жоқ
  4. Аллада бауыр жоқ
  5. Жылқыда өт жоқ
  6. Таста тамыр жоқ
  7. Құста сүт жоқ

Жеті қазына

  1. Ер жігіт
  2. Сұлу әйел
  3. Ақыл-білім
  4. Жүйрік ат
  5. Қыран бүркіт
  6. Берен мылтық
  7. Ит (жүйрік тазы)

«Жеті ата» тізбегі: Ата → Әке → Бала → Немере → Шөбере → Шөпшек → Немене. Осы тізбек бойынша «ауылдан ауылға» саяхат жасаймыз.

2) Үй тапсырмасын тексеру

6-ға көбейту кестесін қайталау

Кестені жатқа сұрау.

Математикалық диктант

6×1=6

6×4=24

6×3=18

36:6=6

48:6=8

18:6=3

Математикалық тест

Дұрыс жауапты таңда.

2×3+6

Жауаптар: 11, 5, 12

3×3+9

Жауаптар: 13, 18, 0

12:6+10

Жауаптар: 5, 4, 12

5×3+5

Жауаптар: 10, 9, 20

6×3+2

Жауаптар: 0, 41, 20

10:2+20

Жауаптар: 13, 25, 41

4×4+4

Жауаптар: 20, 35, 16

20:4+6

Жауаптар: 10, 21, 11

20:10+30

Жауаптар: 0, 32, 40

Сұрақ-жауап (өткенді пысықтау)

  • Қалдық әрқашан бөлгіштен кем болады.
  • Жұп сандар — 2-ге қалдықсыз бөлінетін сандар.
  • Тақ сандар — 2-ге бөлгенде қалдық қалатын сандар.
  • Көбейтуді бөлу арқылы тексеруге болады.
  • Бөлуді көбейту арқылы тексеруге болады.
  • Көбейту мен бөлу — өзара кері амалдар.
  • Көбейткіштердің орындарын ауыстырса, көбейтіндінің мәні өзгермейді.
  • Бір заттың массасын табу үшін, жалпы массаны заттар санына бөлу керек.
  • Заттар санын табу үшін, жалпы массаны бір заттың массасына бөлу керек.
  • Жақшасы бар өрнектерде алдымен жақша ішіндегі амал орындалады.
  • Заттардың құнын табу үшін, бір заттың бағасын заттардың санына көбейту керек.
  • Заттың бағасын табу үшін, жалпы құнын заттардың санына бөлу керек.
  • Заттардың санын табу үшін, жалпы құнын бір заттың бағасына бөлу керек.
  • Санның жартысын табу үшін, санды 2-ге бөлу керек.
  • Санның бестен бір бөлігін табу үшін, санды 5-ке бөлу керек.

3) Жаңа тақырып: 7-ге көбейту және бөлу

Көбейтуді қосынды арқылы түсіндіру

Суреттерді (видеопроектор) көрсете отырып, 7-ге көбейтудің мәнін бірдей қосылғыштардың қосындысы ретінде түсіндіреміз:

7×6 = 7+7+7+7+7+7

7×7 = 7+7+7+7+7+7+7

7×8 = 7+7+7+7+7+7+7+7

7×9 = 7+7+7+7+7+7+7+7+7

Оң жақта — көбейтінді, сол жақта — қосынды. Әрбір келесі мән 7-ге артып отырады. Бұл тәсіл түсінуге көмектескенімен, ұзақ. Сондықтан бірдей қосылғыштарды көбейтіндімен алмастырамыз.

7-ге көбейту және 7-ге бөлу — кері амалдар

7×2=14

14:7=2

7×3=21

21:7=3

7×4=28

28:7=4

7×5=35

35:7=5

7×6=42

42:7=6

7×7=49

49:7=7

7×8=56

56:7=8

7×9=63

63:7=9

Ереже: көбейткіштердің орнын ауыстырғаннан көбейтіндінің мәні өзгермейді — бұл көбейтудің ауыстырымдылық қасиеті. Мысалы: 8×7 = 7×8, 9×7 = 7×9.

Оқулықпен жұмыс

5-тапсырма: бос орынға тиісті санды қой

7×7=49

63:7=9

49:7=7

8×7=56

7×8=56

63:9=7

6-тапсырма: теңдеулер құр және шеш

а) x + 253 = 609

ә) 63 : x = 9

4) Сергіту сәті

7-тапсырма: тиісті санды орнына қой

2×7×2 = 6 + 22

56:7 = 4×2

5×9 + 18 = 9×7

5) Есептер шығару

8-а) Жеміс туралы есеп

Өрік — 35, шие — 49. Өріктер шиелерден қаншаға кем?

35:7=5

49:7=7

7−5=2

Жауабы: өріктер шиелерден 2-ге кем.

Қосымша сұрақ: 7-ге тең бөлініп салынды. 1 топтағы өріктер шиелерден қаншаға кем?

8-ә) Тосап туралы есеп

7 банка — 3 кг, 6 банка — 2 кг. Барлығы қанша кг тосап дайындалды?

7×3=21

6×2=12

12+21=33

Жауабы: барлығы 33 кг тосап дайындалды.

9) Ауызша тапсырма

Қайсысы көбірек ауданды бояды? (сыныптық талқылау)

Логикалық есеп

Қорапшада барлығы 15 шар бар: қара, қызыл және ақ. Ақ шарлар қара шарлардан 7 есе көп. Неше қызыл шар бар?

Жауабы: 7 қызыл шар.

6) Қалдықпен бөлу және тексеру

Қалдықпен бөлуді орындап, көбейту арқылы тексер:

8:7 = 1 (қ1)

7×1 + 1 = 8

9:7 = 1 (қ2)

7×1 + 2 = 9

10:7 = 1 (қ3)

7×1 + 3 = 10

11:7 = 1 (қ4)

7×1 + 4 = 11

12:7 = 1 (қ5)

7×1 + 5 = 12

13:7 = 1 (қ6)

7×1 + 6 = 13

15:7 = 2 (қ1)

7×2 + 1 = 15

16:7 = 2 (қ2)

7×2 + 2 = 16

17:7 = 2 (қ3)

7×2 + 3 = 17

18:7 = 2 (қ4)

7×2 + 4 = 18

19:7 = 2 (қ5)

7×2 + 5 = 19

20:7 = 2 (қ6)

7×2 + 6 = 20

7) Қорытынды бөлім

Кроссворд

Математикалық кроссворд шешу (сыныппен).

Не үйрендік?

  • Ауызша және жазбаша есептерді орындадық
  • Есептерді салыстырдық
  • Кроссворд шештік
  • Логикалық есеп шығардық

Негізгі сұрақ

Қай санның көбейту кестесімен және бөлу кестесімен таныстық? 7 саны.

Бағалау

Оқушылардың жұмысы бағаланады.

Үй тапсырмасы

Үйге тапсырма беріледі.