Зухра Димянқызы МухамедоваБАЯНДАМАТақырыбы
Зухра Димянқызы Мухамедова
Баяндама
Тақырыбы: Этномәдени бағыттың мектепке дейінгі білім берудегі рөлі
Этномәдени бағыттың мәні
Этномәдени бағыт (ертегілер, шағын фольклорлық жанрлар, халық ойындары, табиғат тақырыптары) — балаларды оқыту мен тәрбиелеудегі дәстүрлі емес, бірақ тиімді бағыттардың бірі. Ол баланың қабылдауына қолайлы эмоциялық фон қалыптастырып, қызығушылығын арттырады. Тіпті белсенділігі төмен тәрбиеленушілердің өзінде оқуға деген мотивацияны көтеруге ықпал ете алады.
Балабақшадағы күн тәртібіне кіріктіру
Әрбір мектепке дейінгі білім беру ұйымында ерте жас тобынан бастап мектепке дейін шығарып салуға дейін этномәдени компоненттің элементтері кездеседі. Күн тәртібінің кез келген сәтіне мазмұнды әрі табиғи түрде халықтық дүниетанымға негізделген элементтерді енгізуге болады:
Тіл мен фольклор
- Халық ертегілері
- Шағын фольклорлық жанрлар
- Мақал-мәтелдер
Тәрбие мен дәстүр
- Халық педагогикасының үлгілері
- Әдет-ғұрыптар мен салт-дәстүрлер
- Халық ойындары
Балаларға қазақ халқының жомарттығы, ізеттілігі, қонақжайлығы, еңбекқорлығы сияқты жақсы қасиеттері үнемі үлгі етіліп, тәрбие мен оқыту үдерісінің ажырамас бөлігіне айналады.
Дамытушылық әсері
Этномәдени мазмұнды жүйелі қолдану арқылы тәрбиеленушілердің қоршаған ортаны сезінуі, қоғамдануы, өзіндік бағалауы және тұлға ретінде дамуы сияқты маңызды қасиеттері қалыптасады.
Этномәдени компоненттің мүмкіндіктері
Бұл компонент — танымдық белсенділікті, дербестікті және шығармашылық дамуды қолдайтын, сондай-ақ халықтардың тұрмыстық ерекшеліктерін түсінуге және жалпы сұлулықты сезінуге жетелейтін әсерлі құрал. Ол жалпы халықтық мәдениетке және қарым-қатынас мәдениетіне бастайтын жол ретінде қызмет етеді.
Халықтық құндылықтарды дәріптеу арқылы балалардың бойында мейірімділік пен тілектестік сезімдері тәрбиеленеді.
Енгізудің негізгі шарты: эмоциялық аман-саулық
Мектепке дейінгі қоғамдық білім беру жүйесіне этномәдени компонентті енгізудің басты шарты — ұйымдағы әр баланың эмоциялық дамуын және аман-саулығын тұрақты бақылап, қолдап отыру.
Эмоциялар баланың тәртібіне тікелей әсер етеді, қоғамдық қарым-қатынасты және ортаға тартымдылықты қалыптастырады. Сонымен қатар эмоциялар бағалау рөлін атқарып, баланы әрекетке итермелейді, тәжірибені белсендіреді және оның жинақталуына ықпал етеді.