Тамшының бірінші жұмбағы
Сабақтың тақырыбы: «Суды сақтаушылар»
Бұл сабақта балалар судың тіршілік үшін маңызын түсініп қана қоймай, оны қорғау мен үнемдеудің нақты жолдарын тәжірибе арқылы меңгереді.
Мақсаты
- Жалпы: су және оның маңызы туралы білімді тереңдету.
- Білімділік: су – тіршілік көзі екенін, пайдасы, маңызы және қасиеттері туралы түсінікті кеңейту.
- Дамытушылық: тәжірибе барысында бақылағыштық пен дәм сезу дағдыларын жетілдіру.
- Тәрбиелік: қоршаған ортаны қорғауға, суды ластамауға және үнемдеуге, ұқыптылық пен жинақылыққа тәрбиелеу.
Сабақ ресурстары
Көрнекіліктер
Суреттер, су, тұз, стакандар, сүрткіштер, ақ қағаз, түрлі түсті қарындаштар, ермексаз және т.б.
Әдіс-тәсілдер
Түсіндіру, сұрақ–жауап, ойын, көрсету, тәжірибелер, суреттерді құрастыру.
Интеграция
Қоршаған орта, тіл дамыту, сурет салу, мүсіндеу.
Негізгі ой
Су — адамға, өсімдікке, жануарға бірдей қажет ортақ байлық. Таза суды сақтау — күнделікті өмірдегі қарапайым әрекеттерден басталады.
Дерек
Ағзамыздың шамамен 70% — су.
Түсінік
Тұщы су — ең құнды ресурс, ол жер бетінде өте аз.
Әрекет
Суды үнемдеу — табиғатты қорғаудың бір жолы.
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
Тәрбиеші балаларға қонақтардың келгенін айтып, жылы жүзбен амандасуға шақырады (3 тілде).
Шаттық шеңбері
Самал жел бізді желдетсін,
Күн нұры бізді жарқыратсын.
Таза ауа бізге дем берсін,
Мөлдір су бізді салқындатсын.
Кіріспе әңгіме: «Бұл қандай дыбыс?»
Тәрбиеші құбырдан аққан судың дыбысын тыңдатып, балаларға сұрақ қояды: «Қандай дыбыс естіліп тұр? Бұл не?» Балалардың жауабынан кейін бүгінгі әңгіменің тақырыбы анықталады: су және оны қорғау.
Бейнематериал
Экраннан су туралы қысқа видео көрсетіліп, балалардың түсінігі сұрақтар арқылы нақтылайды.
«Сиқырлы тамшы» қонақта
Тамшы құбырдағы судың қалай келетінін және оны қалай үнемдеу керектігін үйретеді. Балалар «су әлеміне саяхатқа» шығады.
Жер шары және су
Балалар глобусты қарап, жер шарында көгілдір түстің көп екенін байқайды. Көгілдір түс — судың белгісі екені түсіндіріледі. Үлкен су айдындары көлдерде, теңіздерде және мұхиттарда кездесетіні айтылады.
Талқылау
- Көлдер көбіне тұщы су көзі болады, суы мөлдір әрі таза болуы мүмкін.
- Жер астынан су бетке шықса, бұлақ пайда болады.
- Теңіз бен мұхит суы көбіне тұзды болады — бұл оның басты ерекшелігі.
Тәжірибе 1: Судың мөлдірлігі және дәмі
Балалардың алдына екі ыдыс қойылады: бірінде тұщы су, екіншісінде тұзды су. Балалар судың дәмін байқап, айырмашылығын айтады. Кейін тұщы суға аздап тұз қосып араластырып, дәмінің қалай өзгеретінін бақылайды.
Қорытынды
Тұщы су — таза, мөлдір, ішуге жарамды.
Бақылау
Тұз қосылғанда су ащы, тұзды болады.
Түсінік
Теңіз бен мұхит суы — тұзды су.
Тамшының жұмбағы
Айнала толған су,
Табылмас ішер су.
Балалар жұмбақтың мағынасын өз ойымен түсіндіреді: су көп болғанымен, ішуге жарамды тұщы су аз.
Су кімге және неге қажет?
Экраннан көрсетілген суреттер арқылы балалар суға кімдер мұқтаж екенін айтады: өсімдіктер сусыз қурайды, гүлдер өспейді, балықтар сусыз өмір сүрмейді.
Балабақшадағы мысалдар
- Тамақ алдында қолды сумен жуу.
- Серуен кезінде ағаштарды суару.
- Бөлмедегі гүлдерге су құю.
- Жуынатын бөлмеде бет-қол жуу.
- Әжетханада суды ағызу.
- Жаңбырдан кейінгі көлшіктерді бақылау.
Қорытынды сұрақ
«Су бізге не үшін қажет?» — балалар: ішеміз, жуынамыз, ас әзірлейміз, бау-бақшаны суарамыз, тазалық сақтаймыз деп жауап береді.
Суды ластау және суды тазарту
Тәрбиеші балалармен бірге «Суды кімдер және нелер ластайды?» тақырыбын талқылайды. Балалар адамдардың қоқыс тастайтынын, өндіріс орындарының қалдықтары суға түсуі мүмкін екенін айтады. Құбырдан ағатын судың таза болуы үшін оны арнайы тазартатыны түсіндіріледі.
Тәжірибе 2: Лай суды сүзгі арқылы тазарту
Балалар суға құм қосып араластырып, «лай су» жасайды. Кейін оны сүзгі арқылы құйып, судың қалай өзгеретінін бақылайды. Тәжірибе соңында сүзгіден өткен судың айырмашылығы талқыланады.
Бақылау
Сүзгі құм мен ұсақ бөлшектерді ұстап қалады.
Мағына
Таза суға жету үшін тазарту жұмысы қажет.
Сергіту сәті
Сусыз қарным тоймайды,
Сусыз кірім кетпейді.
Сусыз гүлдер гүлденбес,
Сусыз күнім өтпейді.
Түйінді ой
Таза су күнделікті керек. Егер суды үнемдемесек, таза су азаяды. Сондықтан әрқайсымыз суды қорғауға үлес қосуымыз керек.
Шығармашылық бөлім: «Су сақтаушылары»
Балалар «тамшының тілегін» орындап, өз қиялымен шығармашылық жұмысқа кіріседі: тамшы бейнесін мүсіндейді және суды қорғау жолдарын бейнелейді.
Саусақ жаттығуы
Бұлт қабағын түйіп ап,
Бүркіп алды аспанды.
Тырс-тырс-тырсылдап,
Жаңбыр жауа бастады.
«Суды үнемде» белгісі
Тәрбиеші суды үнемдеуді еске салатын белгі дайындайды. Балалар оны ең қолайлы жерге — жуынатын бөлмеге ілу керек деген шешімге келеді.
Осы белгіге қарап, әрдайым кранды бекерге ашық қалдырмай, суды үнемдеп пайдалануға дағдыланамыз.
Қорытынды
Тамшы балалардың белсенділігіне риза болып, сыйлық ретінде шағын кітапша ұсынады. Сабақ «Суды сақтайық!» деген ортақ оймен аяқталады.
Тәрбиеші: Әшірбекова Гүлназ
Сабақтың негізгі ұстанымы: қорғау, үнемдеу, тазалық.