Сонымен қатар ҚР үздіксіз білім беру жүйесіндегі тәрбие Тұжырымдамасында
Үздіксіз білім беру жүйесінде «Өзін-өзі тану» пәні арқылы рухани-адамгершілік тәрбиені дамыту
«Өзін-өзі тану – рухани өркендеудің түп тамыры және адамгершілік құндылықтардың негізі», – деп атап көрсетеді Сара Алпысқызы. Осы идея үздіксіз білім беру жүйесінде тұлғаны тұтас қалыптастырудың өзегіне айналып, білімнің тек ақпараттық мазмұнмен шектелмей, адамгершілік бағдармен толықтырылуын талап етеді.
Негізгі тұжырым: рухани-адамгершілік білім беру — тұлғаның ішкі әлеуетін оятып, құндылықтық таңдауларын айқындайтын тәрбиелік негіз.
Құзыреттілікке негізделген білім беру: заманауи талап
Қазақстан Республикасының дамыған елу елдің қатарына қосылу мақсаты, әлемдік деңгейдегі бәсекеге қабілетті тұлға даярлау және білім сапасын халықаралық стандарттарға сәйкестендіру білім беру кеңістігінде ортақ ұғымдар мен терминдерді қолдануды күшейтті. Бұл өзгерістер білім нәтижесін бағалауда да жаңа өлшемдерді қалыптастырды.
Бүгінгі таңда білім беру нәтижесі классикалық парадигмадағы білім, білік, дағды ұғымдарымен ғана шектелмейді. Оған қоса, тұлғаның интеллектуалдық, азаматтық-құқықтық, коммуникативтік, ақпараттық біліктіліктері, сондай-ақ жеке қасиеттері мен қабілеттерін біріктіретін құзыреттілік ұғымы алдыңғы қатарға шықты.
Әдіснамалық маңызы
Құзыреттілік ұғымын әдіснамалық деңгейде зерттеу оның жалпы білім берудегі жүйелі практикалық қызметтерімен және кіріктірілген метапәндік рөлімен тікелей байланысты.
Метапәндік рөлі
«Өзін-өзі тану» пәні оқу үдерісінде құндылықтық бағдарды күшейтіп, түрлі пәндер мазмұнын адамгершілік өлшеммен ұштастыруға мүмкіндік береді.
«Өзін-өзі тану» пәнінің мақсаты
«Өзін-өзі тану» пәнінің басты мақсаты — өздерінің дене және рухани күшін дұрыс бағалайтын, тілегі мен сезімін қажетті арнаға бағыттай алатын, өзіне талап қоя білетін, өз қабілетіне және өмірлік мақсаты мен міндетіне жетудегі мүмкіндігіне сенетін, Отанын, елін-жерін сүйетін, рухани-адамгершілік құндылықтары қалыптасқан толық адамды тәрбиелеу.
Тұлғалық нәтижелер
- Дене және рухани әлеуетін тану және бағалау
- Сезім мен тілекті саналы түрде реттей білу
- Өзіне талап қою, жауапкершілікті сезіну
- Мақсатқа жетуге сенім мен табандылық қалыптастыру
- Отансүйгіштік және құндылыққа негізделген мінез-құлық
Тұжырымдамалық негіз: әлеуметтік құзыреттілік пен жауапкершілік
ҚР үздіксіз білім беру жүйесіндегі тәрбие тұжырымдамасында жас ұрпақтың өз өмірі мен денсаулығының, аман-есендігінің мәнін түсінуіне, сондай-ақ рухани-адамгершілік және интеллектуалдық дамуына бағытталған жағдай жасау маңызды міндет ретінде көрсетіледі. Бұл бағыт әлеуметтік құзыреттілік пен жауапкершілікті арттыруды ұйымдастырумен тығыз байланысты.
Қорытынды бағдар
Рухани-адамгершілік тәрбие мен құзыреттілікке негізделген тәсіл бірін-бірі толықтырып, білім алушының ішкі мәдениетін, азаматтық ұстанымын және өмірлік жауапкершілігін жүйелі түрде қалыптастыруға мүмкіндік береді.