Мәліметтерді өңдеу жүйесін құру технологияларымен танысу, көптеген элементтерден тұратын жүйелерді қарастыру
Сабақ туралы мәлімет
- Оқу орны
- Жаңаөзен политехникалық колледжі
- Оқытушы
- Суюндыкова Гулнар Муналбаевна
- Сабақтың тақырыбы
- Жүйелік таңдаудың негізгі түсінігі
- Сабақтың түрі
- Практика (тәжірибе)
- Оқыту әдістері
- Интерактивті технологиялық әдістер: анимациялық слайдтар мен презентация жасау
- Көрнекілігі
- Электрондық оқулық, интерактивті тақта
Мақсаты
Жүйе ұғымын анықтау, күрделі және үлкен жүйелермен танысу, сондай-ақ жүйелердің жалпы теориясының негізгі қағидаларын зерделеу.
Танымдық
- Мәліметтерді өңдеу жүйесін құру технологияларымен танысу.
- Көп элементтен тұратын жүйелерді талдау.
Дамытушылық
- Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін жетілдіру.
- Компьютерлік сауаттылықты дамыту және объектілік ойлауды қалыптастыру.
Тәрбиелік
- Адамгершілікке, имандылыққа, азаматтыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу.
- Ұқыптылық пен тиянақтылыққа баулу.
Теориядан қысқаша түсініктеме
ХХ ғасырға дейін ғылым, негізінен, элементтер саны көп емес жүйелерді зерттеумен шектелді. Ғылым мен технологияның қарқынды дамуы көптеген элементтен тұратын күрделі жүйелерді құруға және оларды оқуға алып келді.
Күрделі жүйелердің мысалдары
- Ядролық және термоядролық қаруларды жасау жобалары.
- Қазіргі заманғы автомобильдер, ұшақтар, зымырандар және оларды жобалау жүйелері.
- Оларды өндіретін зауыттар мен өндірістік инфрақұрылым.
- Арналар, ірі зауыттар, химиялық өндірістерді жобалау және құру.
- Микрочиптер және оларды іске асыру.
- Компьютерлік бағдарламалар және оларды жүзеге асыру үдерістері.
Үлкен және күрделі жүйелерді зерттейтін ғылым жүйелердің жалпы теориясы деп аталады.
Жұмыстың орындалу әдістемесі
Жүйе теориясына екі көзқарас
- Объектілік көзқарас: жүйелер нақты объектілер ретінде қарастырылады, олардың өзара әрекеттесуі мойындалады.
- Жүйелік тұрғы: «жүйе» — объектілерді түсіндіру мен сипаттаудың әдісі ретінде қарастырылады.
У. Эшби: «Біз жүйе қалай анықталатынын анық елестете алуымыз керек».
Негізгі ұғымдар
Үлкен жүйе
Жүйенің әртүрлі күйінің саны белгілі болған жағдайда, ол үлкен жүйе деп аталады. Үлкен жүйелер — элементтер күйінің саны немесе элементтер арасындағы байланыстар саны комбинаторлық тұрғыдан өте үлкен, іс жүзінде санап шығу мүмкін емес жүйелер.
Күрделі жүйе
Үдерістерін классикалық математика, формулалар немесе аналитикалық құрылымдар тілімен толық сипаттау қиын болатын жүйелер күрделі жүйелер деп аталады.
Маңызды ескерту: үлкен жүйе міндетті түрде күрделі болмауы мүмкін, ал күрделі жүйе міндетті түрде үлкен бола бермейді.
Жүйе анықтамасы
Жүйе — бір мезгілде біртұтастық ретінде қарастырылатын және алға қойылған мақсаттарға жету үшін әртүрлі элементтер жиынтығы ретінде біріктірілген кез келген объект.
Жүйелер бір-бірінен құрамы және негізгі мақсаттары бойынша ерекшеленеді.
Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
Теориялық анықтамаларды қайталап, «үлкен жүйе» мен «күрделі жүйе» ұғымдарының айырмашылығын мысалдар арқылы түсіндіріңіз.
Бағалау
Бағалау практикалық жұмыстың орындалуы, түсіндірме сапасы және негізгі ұғымдарды дұрыс қолдану деңгейі бойынша жүргізіледі.