Жаңа материалды қабылдауға әзірлік, мақсат қою
Қайнау және меншікті булану жылуы
Бұл сабақта булану мен конденсация құбылыстары, буланудың түрлері мен қасиеттері, заттың кризистік күйі және қайнау процесі жүйелі түрде қарастырылады. Материалды меңгеру бақылау, салыстыру және қорытынды жасау арқылы жүзеге асады.
Білімділік мақсаты
Булану және конденсация, буланудың түрлері мен қасиеттері, заттың кризистік күйі, қайнау процесі туралы білімді жинақтау.
Дамытушылық мақсаты
Оқушылардың ойлау, бақылау, зерттеу және салыстыру қабілеттерін дамыту; өзін-өзі және өзгені нақты бағалауға үйрету.
Тәрбиелік мақсаты
Табиғатты аялауға, ұйымшылдыққа, топта бірлесе жұмыс істеуге және еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Сабақтың құрылымы
- 1 Ұйымдастыру кезеңі.
- 2 Үй тапсырмасын тексеру.
- 3 Жаңа сабақты түсіндіру.
- 4 Есептер шығару.
- 5 Сабақты бекіту.
- 6 Қорытындылау.
- 7 Үй тапсырмасы.
- 8 Бағалау.
- 9 Сәйкестендіру кестесін толтыру.
Жаңа материалды қабылдауға дайындық
Оқушылар сабақ мақсатын нақтылап, негізгі ұғымдарға алдын ала бағдар жасайды.
Мақсат қою
Булану, конденсация және қайнау арасындағы айырмашылықтарды ажырату; меншікті булану жылуының физикалық мағынасын түсіну.
Иә / Жоқ: түсініктерді тексеру
Төмендегі тұжырымдармен келісесіздер ме? Әрқайсысын «иә» немесе «жоқ» деп белгілеңіз.
- Молекулалардың сұйықтан буға өтуі кебу деп аталады. Иә
- Кебу қайнау температурасында жүреді. Жоқ
- Сырттан жылу берілмесе, кебетін сұйықтың температурасы төмендейді. Иә
- Еденге төгілген су, дәл сол мөлшердегі стақандағы судан баяу кебеді. Жоқ
- Сұйықтың температурасы жоғары болған сайын, кебу баяу жүреді. Жоқ
- Конденсация — молекулалардың будан сұйыққа өтуі. Иә
- Конденсация кезінде энергия бөлінеді. Иә
Суреттер және демонстрация
Суреттермен жұмыс
Суреттер арқылы булану, конденсация және қайнау белгілерін ажыратып, құбылыстардың ортақ және айырмашылық жақтарын салыстырыңыз.
Интербелсенді тақта
Интербелсенді тақта көмегімен тәжірибе көрсету: көпіршіктердің пайда болуы, қозғалысы және қайнау кезіндегі процестерді бақылау.
Негізгі ұғым: меншікті булану жылуы
Меншікті булану жылуы (r) — массасы 1 кг сұйықты қайнау температурасында толық буға айналдыру үшін қажетті жылу мөлшері.
Өлшем бірлігі
Дж/кг
Формула
Q = r·m
Мұнда Q — жылу мөлшері, r — меншікті булану жылуы, m — масса.
Қайнауды бақылау: талдауға арналған сұрақтар
Қайнау құбылысын бақылау барысында төмендегі сұрақтарға жауап беріп, себеп-салдарлық байланыстарды түсіндіріңіз.
- Қайнау кезінде қандай құбылыстар қатар жүреді?
- Көпіршіктер неліктен және қай жерде пайда болады?
- Көпіршіктер неліктен көлемін ұлғайтады?
- Көпіршіктерге әсер ететін күштерді кескіндеп көрсетіңіз.
- Неліктен су шуылдайды?
Ескерту
Қажет болса, сабақ материалының толық нұсқасын жүктеп алып, қосымша тапсырмалармен жұмыс жасаңыз.