Қазақша рефераттар

Жарық құбылыстары

Физика пәнінен факультатив сабақтарының күнтізбелік жоспары

Бұл құжат 11-сыныпқа арналған факультативтік курстың мазмұнын жүйелеп, негізгі бөлімдер бойынша тақырыптарды, мақсат-міндеттерді және күтілетін нәтижелерді нақтылайды.

Сынып / Жүктеме

11-сынып • 34 апта • аптасына 1 сағат

Бағыты

Қолданбалы және есеп шығаруға бағытталған факультатив

Оқыту форматы

Лекция, кітаппен жұмыс, тест, талдау және зерттеу элементтері

Тақырыптық жоспар (22 сабақ)

Төменде жылу құбылыстарынан бастап кванттық физикаға дейінгі бөлімдер бойынша сабақ тақырыптары берілген. Әр бөлім соңында білімді бекітуге арналған тест қарастырылған.

Жылу құбылыстары

1–3-сабақтар

  1. 1. Ішкі энергия және оның өзгерісі; жылу берілу; жылу мөлшерін есептеу; меншікті жану жылуы.
  2. 2. Термодинамиканың бірінші заңы; пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК).
  3. 3. Жылу құбылыстары бойынша тест.

Электр құбылыстары

4–5-сабақтар

  1. 4. Электр өрісі және заряд; өткізгіштер; электр өріс кернеулігі мен потенциалдар айырымының байланысы; электр тогы; өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау; әртүрлі ортадағы ток; электролиз.
  2. 5. Жылу құбылыстары және электр бөлімі бойынша тест.

Электромагниттік құбылыстар

6–7-сабақтар

  1. 6. Магнит өрісі; тоғы бар өткізгішке магнит өрісінің әсері; электромагниттік индукция.
  2. 7. Генераторлар және трансформаторлар.

Жарық құбылыстары

8–9-сабақтар

  1. 8. Жарық жылдамдығы; жарық шағылуы; линзалар.
  2. 9. Линза көмегімен кескін алу.

Қозғалыс және денелердің өзара әсері

10–11-сабақтар

  1. 10. Тең айнымалы қозғалыс; еркін түсу; шеңбер бойымен қозғалыс; Ньютонның 1, 2, 3 заңдары; масса және салмақ; импульс; энергияның түрленуі және сақталу заңы.
  2. 11. Электромагнетизм, жарық және механика бөлімдері бойынша тест.

Тербелістер мен толқындар

12–13-сабақтар

  1. 12. Тербелістер; резонанс; электромагниттік тербелістер.
  2. 13. Ғарыш әлемінде (қолданбалы сабақ/шолу).

Механика

14-сабақ

  1. 14. Кинематика және динамика (қайталау және есептер).

Молекулалық физика және термодинамика

15–17-сабақтар

  1. 15. Молекулалық-кинетикалық теорияның (МКТ) негіздері.
  2. 16. Термодинамика негіздері.
  3. 17. Қазақстандағы жылу энергетикасы (қолданбалы шолу).

Электродинамика

18–20-сабақтар

  1. 18. Электродинамика (кіріспе және негізгі ұғымдар).
  2. 19. Электростатика; тұрақты электр тогы; магнит өрісі; электромагниттік индукция; әртүрлі ортадағы электр тогы.
  3. 20. Механика, молекулалық физика және электродинамика бойынша тест.

Кванттық физика

21–22-сабақтар

  1. 21. Жарық кванты; атом физикасы; атом ядросының физикасы.
  2. 22. Кванттық физика бөлімі бойынша тест.

Курстың мақсаты

  • Оқушылардың физика пәніне шынайы қызығушылығын арттыру, танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту.
  • Пәнаралық байланысты күшейту, физика есептерін математикалық тәсілдермен шешу дағдыларын қалыптастыру.

Курстың міндеттері

Ойлау және уәж

  • Пәнге қызығушылықты және логикалық ойлауды қалыптастыру.
  • Оқытудың болашақ еңбек қызметі үшін маңызын ұғындыру.

Білімді тереңдету

  • Негізгі мектепте қалыптасқан білімді кеңейту және жетілдіру.
  • Есеп шығару барысында формула мен тәуелділіктерді дұрыс таңдауға дағдыландыру.

Күтілетін нәтижелер

  • Физикалық ұғымдар мен шамалардың мағынасын түсіндіре алады.
  • Физика заңдарының практикалық қолданылуын түсініп, өмірлік жағдайлармен байланыстыра алады.
  • Есеп шығаруда сызбадағы шамаларды (S, v, a, t, p, т.б.) дұрыс анықтап, олардың тәуелділігін таба алады.
  • Нақты мысалдар арқылы механикалық энергияны, жылу және ядролық энергетиканың экологиялық мәселелерін түсіндіре алады.
  • Электроэнергетика элементтерімен (түрлері, сызбалары, құрылысы) танысып, оларды қауіпсіз және дұрыс қолдана алады.
  • Тарихи деректер негізінде физиканың электротехниканың дамуындағы орнын сипаттай алады.
  • Зерттеу әдістерін жоспарлай алады: эксперимент жүргізу, әдебиетке шолу жасау, мәліметтерді талдау, қорытынды шығару және нәтижені рәсімдеу.
  • Физикадан алған білім, іскерлік және дағдыларын басқа пәндердегі біліммен ұштастыра алады.

Пайдаланылған әдебиеттер

  1. Б. Кронгарт, В. Кем. Физика, 10-сынып. Алматы, 2006.
  2. Физика, 11-сынып. Алматы, 2006.
  3. Р. Башарұлы. Физика, 9-сынып. Алматы, 2009.
  4. Б. Дүйсембаева. Физика, 8-сынып. Алматы, 2008.
  5. Оқушы анықтамалығы (7–11 сыныптар). Арман–ПВ баспасы, 2005.
  6. Р. Рымкевич. Физика есептер жинағы.

Үлгі сабақ жоспары

Сабақ тақырыбы

Термодинамиканың бірінші заңы. Газ бен будың ұлғаюындағы жұмыс.

Әдіс-тәсілдер

Лекция, кітаппен жұмыс.

Назарда

Ішкі энергия, жұмыс, жылу мөлшері арасындағы байланыс.

Сабақтың мақсаты

  • МКТ тұрғысынан ішкі энергия ұғымын түсіндіру және газ бен будың ұлғаюындағы жұмыс ұғымын енгізу.
  • Жүйенің ішкі энергиясы, атқарылған жұмыс және жүйеге берілген жылу мөлшері арасындағы байланысты анықтау.
  • Оқушылардың білім деңгейін, білімнің тұрақтылығын және оны қолдану дағдыларын бақылау.

Жаңа материалды меңгерту

1) Ішкі энергия (МКТ тұрғысынан)

Ішкі энергия — денені (жүйені) құрайтын микробөлшектердің қозғалыс энергиясы мен олардың өзара әсерлесу энергиясының қосындысы.

Қозғалыстың кинетикалық энергиясы: молекулалар мен атомдардың ілгерілемелі, айналмалы және тербелмелі қозғалыстары.

Потенциалдық энергия: молекулалар мен атомдардың өзара әсерлесуі.

Электрондық қабат энергиясы: атомдардың электрондық құрылымына тән энергия.

Ядроның ішкі энергиясы: ядролық деңгейдегі энергия қоры.

Тым жоғары емес температураларда ішкі энергияның өзгерісі негізінен молекулалардың (немесе атомдардың) кинетикалық және потенциалдық энергияларының өзгеруі есебінен жүзеге асады.

Белгіленуі: U — ішкі энергия, ΔU — ішкі энергияның өзгерісі. ΔU жылу берілу және жұмыс істеу нәтижесінде өзгереді.

2) Газ бен будың ұлғаюындағы жұмыс

Тұрақты қысым кезінде газдың немесе будың көлемі өзгерсе, жүйе жұмыс атқарады. Жүйенің күйін сипаттайтын физикалық шамалар макроскопиялық параметрлер деп аталады: қысым, көлем, температура және масса.

Изопроцестер — макроскопиялық параметрлердің біреуі тұрақты болып, қалған екеуі өзара байланысты өзгеретін процестер.

Автор туралы мәлімет

Ақмола облысы, Жарқайың ауданы, Тасөткел негізгі мектебінің физика пәні мұғалімі: С. К. Бектемісова.