Қазақша рефераттар

Қыпшақтардың орналасқан жерін ата

Ә. Жангелдин атындағы орта мектеп

Тарих пәнінің мұғалімі: Тулеубаева Жайна Абдижамилевна

Сынып: 7

Сабақтың тақырыбы: Ұлы Жібек жолының қалыптасуы және тарихи маңызы

Бұл сабақ саяхат форматына құрылған: оқушылар топқа бөлініп, тапсырмалар арқылы Ұлы Жібек жолының пайда болуын, халықаралық байланыстар жүйесіндегі орнын және мәдени алмасуға ықпалын талдайды.

Мақсаттары

  • Оқушыларды Ұлы Жібек жолының тарихымен таныстыру.
  • Оның маңызын түсіндіру, халықтар бірлігі мен мәдениеттердің өзара алмасуына әсерін сезіндіру арқылы дүниетанымды кеңейту.

Оқыту нәтижесі

Мазмұндық білім қалыптастыру: оқушылар Ұлы Жібек жолының негізгі бағыттарын, тарихи рөлін және өркениеттерді жақындастырудағы қызметін жүйелі түсіндіре алады.

Түйінді идея

Ұлы Жібек жолының әлемдік өркениетке қосқан үлесі зор — ол сауда ғана емес, білім, дін, технология және мәдени тәжірибе алмасудың кең арнасы болды.

Әдіс-тәсілдер

Диалог АКТ СТО

Сабақтың барысы: «Саяхат сабағы»

1) Сәлемдесу және ынталандыру

Мұғалім оқушыға жүрекше ұсынып, бүгінгі күнге сәттілік тілейді. Оқушылар бір-біріне ізгі тілектерін жалғастырып, сабаққа жағымды көңіл күй қалыптастырады.

2) Үй тапсырмасын тексеру және топқа бөлу

Оқушылар «көлік түрлері» арқылы топтарға бөлінеді:

  • 1-топ: Ұшақ
  • 2-топ: Поезд
  • 3-топ: Автокөлік

Сабақтың кіріспе сценариі

Мұғалім бүгінгі сабақтың саяхат сабақ екенін хабарлайды және ой қозғау сұрақтарын қояды:

  • Қандай көлік түрімен саяхатқа шығар едіңдер?
  • Егер барлық аталған көлік түрімен саяхаттасақ, қалай қарайсыңдар?

Оқушыларға «Жұлдыз» туристік фирмасының жолдамасын ұтып алу үшін тапсырмаларды дұрыс әрі толық орындау қажет екені айтылады. Дұрыс жауаптар дүние жүзі картасына ретімен орналастырылып, саяхат бағыты анықталады.

Қайталау сұрақтары (Қыпшақтар тақырыбы)

Оқушылар келесі сұрақтарға жауап беріп, жауаптарын картада сәйкестендіреді:

  1. Қыпшақтардың орналасқан жерін ата.
  2. Қыпшақтардың этникалық құрамы неше бөліктен тұрады?
  3. Әскери басқару жүйесі нешеге бөлінді және қалай аталды?
  4. Оң қанаттың ордасын ата.
  5. Сол қанаттың ордасын ата.
  6. Қыпшақ тілінде құлды қалай атады?
  7. Қыпшақтар Қазақстанның оңтүстігіндегі қалаларға шығу үшін кімдермен соғысты?
  8. Қыпшақтар Орта Азияда қай елмен саяси қарым-қатынас жасады?
  9. Қыпшақтар қандай шаруашылықпен айналысты?
  10. Қыпшақтар қандай жерлерді өздеріне қаратты?
  11. Орыс деректерінде қыпшақтарды қалай атаған?
  12. Арба үстіне тігілген үйлерді 10 немесе 22 өгіз тартатынын өз көзімен көріп жазған саяхатшыларды ата.
  13. Хандық биліктің орталығын қалай атады?
  14. Қыпшақтардың ең беделді тайпасы қалай аталды?
  15. Қыпшақ хандығы қай кезеңдерде өмір сүрді?
  16. Қыпшақтар өз жылқыларын қай елдерге тасымалдады?

Тапсырмалар толық орындалғаннан кейін мұғалім қорытынды жасап: енді оқушылар Ұлы Жібек жолына саяхатқа шығатынын айтады.

Бағытты анықтау: ой қозғау

  • Жібек жолын білеміз бе?
  • «Жібек жолы» деп аталуының себебі неде?
  • Жібек жолы қандай елдердің үстімен өтті?

Маршрут картасына сай алғашқы аялдама — Қытайдың Хуанхэ өзені аңғары. Осы жерден Жібек жолының ірі бағыттары қалыптасып, Батысқа қарай кеңейе түсті.

I аялдама: Жаңа сабақ

Тақырып: Ұлы Жібек жолының қалыптасуы және тарихи маңызы

Топтық тапсырмалар

  • I топ: Жібек жолының мәдениеттің өркендеуіне ықпалы
  • II топ: Жібек жолының тарихы
  • III топ: Жібек жолы өтетін қалалардың орналасуы

II аялдама: Рөлдер бойынша жұмыс

  • Географтар: картамен жұмыс (бағыттар мен қалаларды белгілеу).
  • Тарихшылар: Жібек жолының халықаралық қарым-қатынасы (Венн диаграммасы).
  • Саудагерлер: Жібек жолымен өтетін тауарлардың біріне жарнама дайындау.

III аялдама: Талқылау және қорытынды

  • Ұлы Жібек жолының тоқтап қалу себептері қандай?
  • Қазіргі Қазақстан аумағында Жібек жолының іздері бар ма? Қандай деңгейде сақталған?
  • Қазақстан бүгінгі таңда сауда-саттық және дипломатиялық байланыстарды қай елдермен белсенді дамытып отыр?

Үй тапсырмасы

  1. Тақырыпты оқу.
  2. Ұлы Жібек жолымен тараған діндерді талдау.
  3. Жібек жолы бойындағы қалаларға сатылай кешенді талдау жасау.

Бағалау

Өзін-өзі бағалау «көлік түрлері» арқылы жүргізіледі: оқушылар өз жұмысының нәтижесін топтық белсенділік пен тапсырмалардың орындалуына сәйкес бағалайды.

Ескерту: Құжаттың толық нұсқасын жүктеу бөлімі бастапқы мәтінде көрсетілген, бірақ бұл жерде сілтеме берілмеген.