Шараның барысы
Ашық тәрбие сағаты
Тақырыбы: «Жан қазынасы — адамгершілік негізі» (презентация, флипчарт)
Бұл тәрбие сағаты оқушылардың рухани-адамгершілік көзқарасын тереңдетуге, пікірін ашық айту мәдениетін қалыптастыруға және ата-анаға құрмет, толеранттылық, ұлтжандылық сияқты құндылықтарды нақты мысалдар арқылы ұғындыруға бағытталған.
Мақсаты
Білімдік-танымдық
- Оқушылардың білімдік дағдыларын қалыптастыру, сөйлеу мәдениетін дамыту.
- Діни сауаттылықты жетілдіру арқылы сыни ойлауды күшейту және адамгершілік қасиеттерді шыңдау.
- Әр ортада өзін таныта білуге, жан-жақты дамуға және толеранттылыққа баулу.
Тәрбиелік
- Жасөспірімдердің ой-санасын оятып, өзін-өзі тануға және өзін бағалай білуге тәрбиелеу.
- Бауырмалдық пен адамгершілікке баулу.
Дамытушылық
- Логикалық ойлау қабілетін дамыту.
- Рухани дүниесін байыту, ішкі жауапкершілік сезімін күшейту.
Міндеттері
- Бәсекеге қабілетті, дені сау, жан-жақты, білімді әрі сауатты тұлға қалыптастыруға ықпал ету.
- Оқушыларды өз ойын ортаға салып, ашық әрі дәлелді жеткізуге дағдыландыру.
Түрі мен әдісі
- Түрі
- Пікір алмасу
- Әдісі
- Парламенттік шоу форматы: миға шабуыл, сыни тұрғыдан ойлауға үйрету, ашық талқылау.
Көрнекілік және бағыт
- Көрнекіліктер
- Мультимедиялық тақта, бейнематериалдар, нақыл сөздер, мақал-мәтелдер.
- Тәрбиелік бағыты
- Ақыл-ой, рух, адамгершілік, ұлтжандылық.
Жүрісі
I бөлім
Ұйымдастыру және кіріспе
- Кіріспе сөз: Қазақстан Республикасының Президентінің Қазақстан халқына Жолдауындағы тәрбие мәселесіне қысқаша тоқталу.
- «Тәрбие — тал бесіктен басталады» бейнематериалын көрсету.
- «Балам, анау не?» жағдаяты арқылы оқушыларды ойландыру.
- Талқылау сұрағы: «Ата-ананың ақысы» ұғымын қалай түсінесіңдер?
II бөлім
Бағдарлама және талқылау
- «Әке мен бала» бейнематериалын көрсету және қоғамдағы өзекті жағдайларға назар аударту.
- Сұрақ-талқылау: «Адамның жан қазынасын қалай түсінеміз?» Көрермендерге де пікір айтуға мүмкіндік беріледі.
- Ата-ана қадірі, адам қасиеті, жан қазынасы туралы ой бөлісу. Оқушылар пікірінен кейін «Рахмет, Анашым!» бейнематериалы көрсетіледі.
- Сұрақ-талқылау: «Рухани бастауымыз Ислам дінінде емес пе?» «Ислам діні мен қазақ халқы» бейнематериалы ұсынылады.
- Шағын логикалық сұрақтарға жауап беру.
III бөлім
Қорытынды
- Тренинг: «Білгенге маржан» — әр оқушы бір сөзбен өз ойын түйіндейді.
- «Сен қазақсың!» бейнематериалы арқылы ұлтжандылыққа бағыттау және қорытынды ой жинақтау.
Шараның барысы
Жүргізуші сөзі
Қайырлы күн, құрметті ұстаздар, оқушылар және тәрбие сағатымыздың қонақтары! Бүгінгі кездесудің мақсаты — жан қазынасының мәнін түсіндіру, адамгершілік құндылықтарды жаңғырту және ата-ана мен бала арасындағы сыйластықтың маңызын талқылау.
Жаһандану дәуірінде бәсекеге қабілетті ұрпақ тәрбиелеу — ортақ міндет. Бірақ сол бәсекеге қабілеттіліктің өзегі — ішкі мәдениет, сенім, шындыққа адалдық және адамгершілік болмыс. Бұл тәрбие сағаты әсіресе бала мен ата-ана қарым-қатынасына назар аударады, өйткені бұл мәселе бүгін де қоғамның өзекті тақырыптарының бірі.
Кіріспе бейнематериал
«Тәрбие — тал бесіктен басталады» бейнематериалы көрсетіледі. Мақсаты — ұрпақ тәрбиесі мемлекеттің де, қоғамның да басты назарында екенін еске салу.
Жағдаят: «Балам, анау не?»
Қойылымнан кейін оқушыларға ой тастайтын сұрақ беріледі: «Ата-ананың ақысы дегенді қалай түсінесіңдер?»
Әңгіме
Ерте кезде ауырған қарттың жалғыз ұлы әкесін алыстағы атақты тәуіпке апаруға бел буады. Ол әкесін арқасына салып, ұзақ жолға шығады. Қас қарайғанда әкесі алыстан қарауытып көрінген сұлбаны нұсқап: «Балам, анау не?» — деп сұрайды.
Ұлы: «Түйе» — деп жауап береді. Бірақ әкесі сол сұрақты екінші, үшінші рет қайталайды. Шаршаған бала шыдамсыздық танытып, ренішпен: «Түйе, түйе! Неге қайта-қайта сұрай бересіз?» — дейді.
Сонда әкесі: «Балам, сен кішкентай кезіңде мен шаршап келсем де, “анау не, мынау не?” деп күніне жүз рет сұрағаныңда, саған ренжімей жауап беретінмін. Бұл аурудан айығуды көздемедім, тек саған ауыртпалық түсірмейін деп келістім. Енді сенен сөз естігенше, үйіме қайтып, ажалды күткенім артық. Мені жерге түсір...» — дейді.
Талқылауға арналған түйін
Халық «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» дейді. Осы жағдаят ата-ана мейірімінің өлшеусіз екенін және құрметтің ең әуелі үйден басталатынын еске салады.
Пікірталас сұрақтары
- Осындай жағдайларға алып келетін басты себеп қандай?
- Өз ата-анасынан безіп, қарттар үйіне тапсыру — шарасыздық па, қатыгездік пе?
- Жан қазынасының әлсіреуіне не әсер етеді: сенімнің азаюы ма, иманның әлсіреуі ме, құндылықтардың өзгеруі ме?
- «Адамның жан қазынасы» дегенді қалай түсінеміз?
Омар Һаямның ойға жетелейтін сұрағы әркімге арналардай:
Жүректің түріп құлағын,
Ойланып тағы қарашы:
Кімсің сен? Қайда тұрағың?
Енді қайда барасың?
«Рахмет, Анашым!» бейнематериалы
Ата-ана қадірін тереңірек сезіндіру, болашаққа сеніммен қарау және жүрекке мейірім ұялату мақсатында бейнематериал көрсетіледі. Одан кейін қатысушылар ой бөлісіп, өз өміріндегі мысалдармен байланыстырады.
Рухани негіз және діни сауаттылық
Абайдың «Бес нәрседен қашық бол, бес нәрсеге асық бол» деген өсиеті жан қазынасын тәрбиелеудің бағдаршамындай. Рухани тәрбиенің бір бастауы ретінде Исламның адамгершілік құндылықтарына тоқталып, «Ислам діні мен қазақ халқы» бейнематериалы талқылауға ұсынылады.
Логикалық бағыттау сұрақтары
- Діни экстремизм Қазақстан үшін қаншалықты қауіпті және оның алдын алудың жолдары қандай?
- Адамның жан қазынасына сырттан келген түрлі ағымдардың ықпалы қалай байқалады?
- Жан қазынамызды қалай қорғаймыз: біліммен бе, тәрбие-орта арқылы ма, әлде жеке жауапкершілікпен бе?
- Діни сауаттылықты қалай арттырып, толеранттылықты қалай сақтаймыз?
Қорытынды ой
Бүгінгі пікірталаста қоғамның әр адамына ой салатын мәселелер қозғалды. Мақсат — біреуді кінәлау емес, оқушылардың пікірін ашық айтқыза отырып, өзін-өзі тануына, өз жан дүниесіне үңілуіне мүмкіндік беру. Бәсекеге қабілетті ұрпақтың ең берік тірегі — адамгершілік, мейірім, парасат және рухани сауаттылық.
Тренинг: «Білгенге маржан»
Оқушыларға ойды түйіндеу үшін тірек сөздер ұсынылады. Әр оқушы бір сөзді таңдап, сол ұғымға сүйеніп қысқа тұжырым жасайды.
Қорытынды бейнематериал
«Сен қазақсың!» бейнематериалын тамашалау арқылы тәрбие сағаты аяқталады. Негізгі идея — ұлттық рухты сақтай отырып, адамгершілік құндылықтарды күнделікті өмірде нақты әрекетке айналдыру.
Соңы.