Қазақша рефераттар

Суретті диктант - сурет арқылы қимылды білдіретін сөздерді жазу

Сабақтың мақсаты

1) Білімдік мақсат

Заттың қимылын білдіретін сөздер туралы түсінік беру, оларды ажыратуға үйрету. Наурыз мерекесі туралы мағлұмат беру.

2) Дамытушылық мақсат

Оқу және жазу дағдыларын қалыптастыру, ауызша тілін дамыту, шығармашылыққа баулу, қызығушылығын арттыру. Тану, пайымдау, іздену және қолдану әрекеттерін күшейту.

3) Тәрбиелік мақсат

Сауатты әрі көркем жазуға тәрбиелеу, ұлттық салт-дәстүрді құрметтеуге баулу.

Сабақтың құрылымы (кезеңдер бойынша)

I. Танып-білу кезеңі

  1. 1 Оқушыларды ұйымдастыру, сабақтың мақсатын хабарлау.
  2. 2 Сыныпты екі топқа бөлу: «Ақтөс» және «Құтжол».
  3. 3 Өткенді қайталауға арналған сұрақтар (әр жауапқа ұпай беріледі):
    • Заттың атын білдіретін сөздер деген не?
    • Адамға қатысты айтылатын сөздерге қандай сұрақтар қойылады?
    • «Не?», «Нелер?» сұрағы нелерге қойылады?
    • Қандай сөздер бас әріппен жазылады?
    • Дауысты дыбыстар нешеге бөлінеді?
    • Сөйлем деген не? Мысал келтір.
  4. 4 Сызба бойынша өткен сабақты қорытындылау.

II. Түсіну кезеңі

Сурет бойынша әңгімелеу арқылы Наурыз мерекесінің мәні ашылады. «Жылға таласқан жануарлар» ертегісі еске түсіріліп, жыл басының тышқан жылы екені, сондай-ақ биылғы жаңа жыл туралы әңгіме өрбиді.

Наурыз айының және көктем мезгілінің ерекшеліктері талқыланып, «Наурыз – жыл басы» өлеңі мен жыл атаулары оқылады.

Наурыз тойындағы тәртіп пен дәстүр

Наурыз күні үлкен-кіші мейрамға жиналып, ойын-сауық құрады. Бұл күні жағымсыз әдеттерге, әсіресе ішімдік ішуге және ренжісуге қатаң тыйым салынған. Тойда ат жарысы, палуан күрес, спорттық бәсекелер, айтыс, түрлі ойындар, жұмбақтар, ән мен өлең, Наурыз жырлары орындалады. Әркім үлкендерден бата сұрап, «Ұлыс құтты болсын! Төрт түлік ақты болсын!» деп тілектес болуды ұмытпайды.

Сөйлемді талдау үлгісі

Әже наурыз көже пісірді.

  • Кім? — Әже (заттың атын білдіреді)
  • Не істеді? — пісірді (қимылды білдіреді)

Әртүрлі қимылдарды мысалға келтіре отырып, қимылды білдіретін сөздердің ережесі қорытындыланады.

III. Қолдану кезеңі

  • Дәптермен жұмыс: көркем жазу — «Наурыз – жыл басы».
  • 109-жаттығу:
    • «Ақтөс» тобы: қимылды білдіретін сөздерді теріп жазу.
    • «Құтжол» тобы: қимылды білдіретін сөздерді теріп жазу, дауысты дыбыстардың астын сызу.

IV. Сергіту сәті

Наурыз жыры

Ұлыс күні қазан толса,

Ол жылы ақ мол болар.

Ұлы кісіден бата алсаң,

Сонда олжалы жол болар.

Өлең жолдарына сәйкес қимыл-қозғалыс жасалады.

V. Біріктіру кезеңі

  • 110-жаттығу: ауызша талдау.
  • Деңгейлік тапсырмалар:

    А тобы

    Шығармашылық диктант: тиін туралы әңгіме құрастыру.

    Б тобы

    Терме диктант: қимылды білдіретін сөздерді байланысып тұрған сөзбен бірге теріп жазу.

    С тобы

    Өздік диктант: «тиін» сөзіне сөйлемдер құрау, қимылды білдіретін сөздерді табу.

    D тобы

    Суретті диктант: сурет бойынша қимылды білдіретін сөздерді жазу.

VI. Ой дамыту кезеңі

«Бәйге» ойыны арқылы викториналық сұрақтарға жауап беріледі:

  • Көктем айларын ата.
  • Наурыз мерекесі қашан болады?
  • Наурыз көже деген не?
  • Күн мен түн қашан теңеледі?
  • Жыл атауларын ата.
  • Аптаның күндерін ата.
  • Көктемде қандай құбылыстар болады?
  • Көктемнің алғашқы гүлі қандай?

VII. Түйсіну кезеңі

  • Жаңа сабақты қорытындылау.
  • Наурыз туралы негізгі ойларды жинақтау.

Қорытынды бөлім

Бағалау

Екі топтың ұпайлары саналып, оқушылардың жұмысы бағаланады.

Үй тапсырмасы

Жыл атауларын және қимылды білдіретін сөздер туралы ережені жаттау.

Негізгі түйін

Сабақ барысында оқушылар қимылды білдіретін сөздерді сөйлемнен табуды үйреніп, Наурыздың ұлттық құндылық ретіндегі маңызын тереңірек түсінеді.