Сендер көңілдіге ұқсамайсыңдар
Жаңа жылдық ертеңгілік сценарийі
Бұл мәтін — балабақшадағы Жаңа жыл мерекесіне арналған ертеңгіліктің сценариі. Оқиға желісінде балалар мен жүргізуші, Ақшақар, Қоян, Түлкі, Қар ханшайымы, Арыстан, Ескі жыл, Жаңа жыл, Аққала, Аяз ата және Мыстан кемпір (Қызыл телпек кейпінде) кездеседі. Мақсат — ортақ ән, би, ойын арқылы мейрамның шырайын кіргізу, ал зұлымдық пен кедергіні бірлікпен жеңу.
Кілтті идея
Шырша шамын жағатын сиқырлы кілт — мерекенің жүрегі.
Негізгі ой
Көңіл-күйді ән, би, ойын көтереді; бірлік қиындықты жеңеді.
Қатысушылар
Балалар, ата-аналар және ертегі кейіпкерлері бір сахнада әрекет етеді.
Кіріспе: мерекенің ашылуы
Балалар залға музыкамен кіреді. Алғашқы әсерді көтеріңкі көңіл-күй қалыптастырады: «Қош келдің, Жаңа жыл!» әні орындалады. Жүргізуші ата-аналар мен балаларды мерекемен құттықтап, жаңа жылдың берекесін, қуанышын тілейді.
Өлең жолдары (кіріспе)
Жаңа жылдың таңы неткен арайлы,
Ақ мамыққа орап алып маңайды.
«Жаңа жылмен құттықтаймын!» деген үн
Қанаттанып кең алқапқа тарайды.
Шырша дауы: Қоянның мұңы және Қар ханшайымы
Жүргізуші қардың сылдыры естілетінін айтады. Залға Ақшақар кіріп, шырша түбінде мұңайып отырған Қоянды көреді. Қоян шыршаны Қар ханшайымы сарайына алып кетіп, мұздай қатырып тастағанын айтып, балалардың мерекені шыршасыз қалай тойлайтынын уайымдайды.
Диалогтың өзегі
- Ақшақар: «Ақ қоян, неге жылап отырсың?»
- Қоян: «Қар ханшайымы шыршамызды алып кетті…»
Шешімге бастайтын қадам
Қу Түлкі келіп, бәрін бірге Қар ханшайымына баруға шақырады. Сахнада топ болып әрекет ету — балаларға ұжымдық қолдау идеясын көрсетеді.
Қар ханшайымымен кездесу
Қар ханшайымы шыршаны қайтару үшін балалардың көңілін көтеруді талап етеді. Жүргізуші балаларды би билеуге шақырады.
Хат, Ескі жыл және Жаңа жыл
Келесі эпизодта залға Арыстан кіріп, Аяз ата мен Ақшақардан хат әкеледі: олар жолда, балаларға мерекені бастап кетуді өтінеді. Осы аралықта балалар тақпақ айтады.
Ескі жылмен қоштасу
Түлкі Ескі жылды ортаға шақырады. Ескі жыл балаларға ақ тілегін айтып, сахнадан мәдени түрде шығады. Қоштасу би арқылы беріледі.
Жаңа жылдың келуі
Жаңа жыл балаларға алғыс айтып, олардың өнерлі екенін атап өтеді. «365 күн бірге боламыз» деген жол — уақыттың жаңаруын және жақсылыққа үмітті айқындайды.
Ән арқылы шақыру
Жүргізуші балаларды шырша туралы ән айтуға шақырады: Аяз ата дауыс естіп, тезірек келсін деген ниет.
Аққала және сиқырлы сөздер: шыршаны жағу
Аққала келіп, шыршаны жағуға жіберілгенін айтады. Жүргізуші балалардың сиқырлы сөздерді білетінін жеткізеді. Бірақ бірден жанбайды: шырша шамы сиқырлы алтын кілтпен ғана жанады.
Сиқырлы сөз
1, 2, 3 — шыршамыз жарқыра!
Сахналық әрекет
Аққала кілтпен шыршаны айналып өтеді, кілтті шыршаның түбіне қояды — шырша жанады.
Көріністер мен әндер
Қызыл телпек кейпіндегі Мыстан кемпірдің айласы
Залға Қызыл телпек костюмін киген кейіпкер кіріп, өзін әжесіне бара жатқанын айтады. Аққала дорбаны танығандай болады да, күдіктене бастайды. Аққала сыртқа Аяз атаны қарсы алуға шыққанда, «Қызыл телпек» кілтті ұрлап, сиқыр жасап, шыршаны өшіреді әрі балаларды қозғалтпай «қатырып» қояды.
Драмалық түйін
- Шырша өшеді — мерекенің шамы сөнгендей әсер береді.
- Балалар «қатып» қалады — әрекет тоқтап, сахналық шиеленіс күшейеді.
- Кілт лақтырылады — шешім табуға итермелейтін кедергі.
Ата-аналардың қатысуы: балаларды ояту
Аққала қайтып келіп, жағдайды түсінеді: балалар оянбайды, шырша сөнген, кілт жоғалған. Жүргізуші ата-аналарды көмекке шақырады. Балаларын атымен шақырса да, нәтиже болмайды. Сонда Аққала ұйықтаған кезде ата-аналардың не істейтінін сұрайды — олар «бесік жырын айтамыз» дейді. Осылайша ата-аналармен бірге жаңа жыл әні орындалып, балалар оянады.
Біріктіруші эпизод
Бұл сәт ертеңгіліктің ең «жылы» бөлігі: ата-ана мен бала арасындағы байланыс сахнада көрініс табады.
Көңіл — ең мықты сиқыр
Жүргізуші кез келген зұлымдықты би, ойын және әнмен жеңуге болатынын айтады. Балалар көңіл көтеріп, «Аққала» биін орындайды. Осыдан кейін Аяз ата мен Ақшақар келеді.
Маңызды хабар
Аяз ата көңілсіз: сыйлық салынған қапты жоғалтып алған. Бірақ жүргізуші балалар үшін ең маңыздысы — жаңа жылды қарсы алып, шыршаны айналып, бірге қуану екенін айтады.
Кілттің табылуы және шыршаның қайта жануы
Ақшақар шыршаның жанбай тұрғанын байқайды. Аққала Мыстан кемпір кілтті сиқырлап тастағанын айтады. Аяз ата сиқырмен кілтті тауып, балаларды ортаға жинайды. Балалар сиқырлы сөздерді айтып, шырша қайтадан жанады.
Сиқырлы сөз (қайта жандыру)
1, 2, 3 — шыршамыз жан!
Сыйлық қапшығы, кешірім және ойындар
Қызыл телпек қайта кіріп, абайсызда «шелпек емес, сыйлықтар» екенін айтып қояды. Сөйтіп оның Мыстан кемпір екені әшкере болады: телпегі түсіп қалады. Сыйлық қапшығы табылып, мереке жалғасады. Кейін есік сыртынан жылаған дауыс естіледі — Мыстан кемпір жалғыз қалғанына өкініп жылайды. Балалар оны кешіреді, бірақ ол да мерекені көңілді етуге үлес қосады.
Ойындар
- Ойын: «Шыршаны безендіру» (ата-аналармен бірге)
- Ойын: «Көңілді қарлар»
Қорытынды ән
Мереке ортақ әнмен бекітіледі: жылы тілек, елге амандық, жылға құт-береке.
Қорытынды: тілектер мен қоштасу
Аяз ата мен Ақшақар балаларға жылы лебізін білдіріп, денсаулық, амандық тілейді. Сыйлықтар табысталып, барлық кейіпкерлер балалармен қоштасады. Тәрбиеші ата-аналар мен балаларды Жаңа жылмен құттықтайды.
Қорытынды өлең
Қандай жақсы біздің Аяз атамыз,
Ол кеткен соң, ойға батамыз.
Аппақ қар боп, қалықтаймыз аспанда,
Құс жолымен ән сап бара жатамыз.
Жаңа жыл келді міне жерімізге,
Әкеліп құт-береке елімізге,
Қиындық жолатпасын бәрімізге!
№7 «Ақ бота» ясли-бақшасы КМҚК
Музыкалық жетекші: Қаратаева Айдана Қуандыққызы