Музыка жетекшісі
«Музыкалық үйшік II»: кіші топқа арналған ашық оқу іс-әрекеті
Бұл жоспарланған оқу іс-әрекеті балалардың музыканы сезінуін, тыңдау мәдениетін және қарапайым ритмдік-дыбыстық айырмашылықтарды ажыратуын ойын арқылы дамытады.
Ақпараттық құзыреттілік
«Музыкалық үйшік» туралы түсінігін кеңейту, оның жай үйшіктен ерекшеліктерін ажыратуға үйрету.
Коммуникативтік құзыреттілік
Музыкалық қабілеттерін дамыту, қызығушылық білдіру, әнді таза әрі анық дауыспен орындау дағдысын қалыптастыру.
Проблеманы шешу құзыреттілігі
Ырғақты сезіну мен есте сақтауды күшейту; ойын арқылы жоғары–төмен, көңілді–мұңды әуендерді ажыратуды үйрету.
Билингвалдық компонент
- Қазақша
- Музыкалық үйшік
- музыкальный домик
- Қазақша
- Сайқымазақ
- клоун
- Қазақша
- Қоян
- заяц
- Қазақша
- Матрешка
- қуыршақ
Сабақ барысы: ертегі, әуен және үш терезе
Кіріспе: «атпен залға барайық»
Музыка жетекшісі балаларды залға «атпен баруға» шақырады. Үнтаспадан аттың шабысы естіледі. Балалар көңіл-күйі көтеріліп, сабаққа ширақ кіріседі.
Сәлемдесу: «Сиқырлы сөздер» дауысты ойыны
- «Сәлем, сәлем алақан!» — алақанды ашу.
- «Жұмсақ, жылы алақан» — алақанды соғу.
- «Әдемі етік біз кидік» — аяқтарын көрсету.
- «Сәлем, сәлем тақамыз!» — аяқтарын топылдату.
- «Сәлем, сәлем торғайлар!» — «чик-чирик» дыбыстарын айту.
- «Сәлем, сәлем тышқандар!» — «шиқ-шиқ» дыбыстарын айту.
- «Сәлем тентек жел үргіш!» — ұзақ екі дыбыспен «үрлеу».
- «Жаңғырған бала дауысы» — «а-а-а» деп әндету.
- «Сәлеметсіз бе?» — екі рет әндетіп сәлемдесу.
Ертегі желісі: музыкалық үйшік
Музыка жетекшісі балаларды орындарына отырғызып: «Құлақтарыңды, көздеріңді дайындаңдар» дейді де, ертегіні бастайды. Орманда әдемі үйшік өмір сүріпті. Бірақ ол жай үйшік емес — музыкалық үйшік. Бұл үйшікте мейірімді, көңілді кейіпкерлер тұрады; ұрыс-керіс болмайды, ән мен биді жақсы көреді.
Балалар үйшіктен үш терезе көреді. Әр терезенің үстінде қоңырау бар. Бірақ қоңырау бірден сыңғырламайды: әр терезе тапсырма немесе жұмбақ арқылы ашылады.
1-терезе: көңілді ме, мұңды ма?
Бірінші терезе тапсырма арқылы ашылады. Балалар екі суреттен сайқымазақты көреді: біреуі — көңілді, екіншісі — көңілсіз. Музыка жетекшісі әуендерді қосып, балалардан қай әуен қай көңіл күйге сәйкес келетінін анықтауды сұрайды.
Музыка тыңдау
Көңілді полька
Көңілді сайқымазаққа сәйкес келеді.
Музыка тыңдау
Мұңды әуен
Көңілсіз сайқымазаққа сәйкес келеді.
Балалар тапсырманы дұрыс орындаған соң қоңырау сыңғырлап, терезе ашылады. Сайқымазақ пайда болады. Балалар «Қайсысы жақсы: күлдіретін бе, әлде жылататын ба?» деген сұраққа — «Күлдіретін» деп жауап береді.
Сиқырлы сөздер
«Крибли, крабли, бумс!»
Музыкалық-дидактикалық ойын: «Қатты — жай»
Сайқымазақ бубенді кезекпен қатты және жай соғады. Балалар дыбыс күшіне қарай қимылдап, тоқтап немесе қозғалысын жалғастырып, қатты мен жәйді ажыратуға үйренеді.
2-терезе: жұмбақ және «матрешка»
Екінші терезе жұмбақ арқылы ашылады:
Ұзын-қысқа бойлары,
Бір-біріне ұқсайды.
Алты апалы-сіңілі,
Бір-бірінен қалмайды.
Жауабы: матрешка қуыршағы.
Музыка жетекшісі матрешканы көрсетіп, бірінің ішінен бірін шығарады. Содан кейін балаларға жоғары және төмен дыбыстарды ажырату тапсырмасын береді: биік қуыршақ жоғары дауысты, аласа қуыршақ төмен дауысты «жақсы көреді».
Тыңдау
I октава
Балалар қай қуыршаққа сәйкес екенін айтады.
Тыңдау
II октава
Балалар жауап беріп, дыбыс биіктігін ажыратады.
3-терезе: қоянды қалай шақырамыз?
Үшінші терезедегі кейіпкерді табу үшін музыка жетекшісі таныс әуенді ойнайды. Балалар әуеннен «Сұр қоян» екенін табады.
Қоян бірден шықпайды. Сайқымазақ дауыстап шақырмақ болады, бірақ музыка жетекшісі түсіндіреді: қоян — қорқақ аң, оны жайлап, нәзік дауыспен шақыру керек.
Әндетіп шақыру
«Қояным-ау, қояным, шыға ғой…» (бірнеше рет қайталанады)
Терезе ашылып, ойыншық қоян шығады. Ол дірілдеп тұр: балалар қоянның бүгін қандай оқиғаға тап болғанын қимылды ойын арқылы сахналайды.
Қимылды ойын: «Қоян шықты ойынға» (орыс халық санамағы)
- 1 «1, 2, 3, 4, 5» — балалар шапалақтайды.
- 2 «Қоян шықты серуенге» — марш екпінімен жүреді.
- 3 «Аңшы шықты алдынан» — қолмен мылтықты бейнелейді.
- 4 «Көздеп атты қоянды» — жоғары, жан-жағына «атқанын» көрсетеді.
- 5 «Тах-тах… тимеді!» — саусақпен ишара жасап, «тимегенін» көрсетеді.
- 6 «Қоян қашты секіріп» — балалар секіреді.
Қоян ән мен биді жақсы көреді. Бірақ бүгін шаршаңқы болғандықтан, балалар оған өздерінің күз туралы әнін сыйлайды.
Ән: «Алтын күз»
Қорытынды: тыныштық, алғыс және сыйлық
Балалардың әуезді әнін тыңдап, қоян ұйықтап қалады. Музыка жетекшісі оны жайлап «үйіне жатқызады» да, оқу іс-әрекетінің аяқталғанын хабарлайды. Балалардан сабақтың ұнаған-ұнамағаны сұралады.
Сайқымазақ балалардың белсенділігіне риза болып, сыйлық таратады. Соңында балалар қоянды оятып алмау үшін аяқтың ұшымен ақырын жүріп, топқа қайтады.
Негізгі нәтижелер
- Балалар көңілді–мұңды әуендерді ажыратуды үйренді.
- Қатты–жай дыбыс күшін сезіну дағдысы бекіді.
- Жоғары–төмен дыбыс биіктігін тыңдап тану дамыды.
- Ойын, ән, қимыл арқылы ынтымақтастық пен коммуникация нығайды.