Тарих сабағының негізгі ақпараттық көзі - мәтін
Шығыс Қазақстан облысы, Бородулиха ауданы, Зубаир орта мектебі КММ
Тарих пәні мұғалімі: Кизатаева Гульнур Нурбековна
Мәтінді графикалық бейнелеу тәсілдері
Тарих сабағында мәтін — негізгі ақпарат көзі. Оқулық болсын, хрестоматиядан алынған үзінді болсын, бәрі де оқушыдан талдауды, пайымдауды және қорытынды жасауды талап етеді. Осы үдерісті жеңілдетіп, ойды жүйелеуге көмектесетін тиімді жолдардың бірі — мәтінді графикалық түрде бейнелеу.
Кіріспе
Қоғамдық-гуманитарлық пәндерді оқып-үйрену — оқушыларды дербес зерттеу қызметіне жетелейтін, өз тұжырымдары мен пайымдауларын талдауға ынталандыратын және ойын анық жеткізу қабілетін дамытатын белсенді үдеріс.
Тарихтың әлеуметтік міндеті
Адамзаттың бұрынғы ұрпақтары жинақтаған тәжірибені пайдалану — тарихтың негізгі әлеуметтік міндеті. Дүниемен қарым-қатынаста жинақталған білім тәжірибеде шығармашылық тұрғыда жүзеге асырылады.
Тарихи білім мазмұнының үйлесімі
Тарихи білім мазмұнында жергілікті, ұлттық, Ортаазиялық және әлемдік тарихтың элементтері өзара үйлесім табуы қажет. Осы құрамдастардың дұрыс сәйкестігіне қол жеткізу — маңызды міндет.
Тарихи және логикалық талдау
Тарих ғылымына тарихи және логикалық талдау элементтерін ұштастыратын ерекше таным тән. Сондықтан мұғалім оқушыны фактілерді жинақтаудан бөлек, байланыстарды түсіндіруге, себеп-салдарды ажыратуға және жалпылауға бағыттауы керек.
Мұғалім назар аударатын бағыттар
Мұғалім дүниетану материалына және қоғам дамуы теориясына қатысты көзқарастар алуандығын көрсететін ресурстармен жұмыс істей отырып, төмендегі аспектілерге ерекше көңіл бөлгені дұрыс:
- ғалымдар еңбектерінің нәтижелерін сипаттау;
- зерттелетін нысандардың қасиеттерін ашу;
- әртүрлі модельдерді, ұғымдар мен теорияларды қолдану;
- экологиялық мәселелерді мазмұнмен байланыстыра бейнелеу;
- теориялар, модельдер мен заңдардың қолданылу аясын түсіндіру.
Заманауи мақсат
Оқыту оқушының шынайы өмірді түсінуіне көмектесетін құбылыс ретінде қарастырылады. Бүгінгі күннің басты талабы — өздігінен білім ала алатын және алған білімін өмірде тиімді қолдана білетін азамат тәрбиелеу.
Оқушылардың қабылдау ерекшелігі және әдісті таңдау
Оқушылардың қабылдау түрлері әртүрлі: біреулерінде есту арқылы қабылдау жақсы дамыса, енді біреулерінде бейнелі жады басым болады. Осы ерекшеліктерді ескере отырып, тәжірибемде бейнелі жадысы дамыған оқушылармен жұмысқа тиімді бейімделетін графикалық оқыту тәсілдеріне басымдық беремін.
Негізгі бөлім
Қазіргі таңда білім саласына қойылатын жоғары талаптар оқу үдерісін түрлі әдіс-тәсілдермен толықтыруды қажет етеді. Солардың бірі — сын тұрғысынан ойлау технологиясы. Көптеген оқушылар үшін ақпаратты қабылдау ерекшелігіне байланысты мәтінді графикалық түрде бейнелеу өте маңызды: ол ойды жинақтайды, байланыстарды айқын көрсетеді және есте сақтауды жеңілдетеді.
Ең танымал тәсіл: кластер
Кластер (ағылш. cluster — «үзім, шоғыр») — белгілі бір мәтінге байланысты туындайтын ойлау үдерістерін көрнекі түрде ұйымдастыратын графикалық тәсіл.
Неге тиімді?
- Негізгі ойды анық көрсетеді
- Факт пен дәлелді жүйелейді
- Оқушының талдау және байланыстыру дағдысын күшейтеді
Кластер құру қадамдары
- 1 Таза беттің немесе сынып тақтасының ортасына мәтіннің «жүрегі» болып табылатын кілт сөзді не негізгі тезисті жазыңыз.
- 2 Орталық ұғымнан жан-жаққа тарата отырып, тақырыпты ашатын идеяларды, деректерді және қысқа сөйлемдерді белгілеңіз.