Өлеңді мәнерлеп оқу
Сабақ жоспары: «Қайран, Қарасазым-ай!»
Бұл сабақта оқушылар Мұқағали Мақатаевтың өмірі мен шығармашылығымен танысып, «Қайран, Қарасазым-ай!» өлеңінің мазмұнын ашып түсінеді. Сабақ құрылымы оқушының тіл байлығын, ой-өрісін, сөздік қорын дамытуға және табиғатты аялауға тәрбиелеуге бағытталған.
Сабақ туралы
- Түрі
- Жаңа сабақ
- Әдісі
- Сұрақ-жауап, түсіндіру, әңгімелеу
- Көрнекілігі
- Ақынның суреті, топтастыру, плакаттар
Сабақ туралы
Сабақтың мақсаты
Танымдық
- М. Мақатаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы білім қалыптастыру.
- «Қайран, Қарасазым-ай!» өлеңінің мазмұнын ашу және түсіндіру.
Дамытушылық
- Ой-өрісін кеңейту, тіл байлығын арттыру.
- Сөздік қорын дамыту, мәнерлеп оқуды жетілдіру.
Тәрбиелік
- Табиғатты аялауға, сүюге және қорғауға тәрбиелеу.
- Туған жерге деген сүйіспеншілікті тереңдету.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру және психологиялық дайындық
Оқушылар хормен айтады:
Мақсатымыз — білім алу,
Міндетіміз — еңбектену,
«5»-ке қолды жеткізу.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- 3–4 оқушы «Теңіз жыры» өлеңін жатқа айтады.
-
Сұрақ-жауап:
- Ақынның туған күні туралы не делінген?
- Ертіс өзені қайда орналасқан?
- Өлеңді ақын қандай көңіл күймен жазған?
III. Жаңа сабақ
Бүгінгі сабақта М. Мақатаевтың өмірі мен «Қайран, Қарасазым-ай!» өлеңін оқып, танысамыз.
Мұқағали Мақатаев туралы қысқаша
- Мұқағали Мақатаев (1931–1976) — қазақтың аса дарынды ақыны.
- Алматы облысы, Райымбек ауданында дүниеге келген.
- Көптеген өлеңдері мен поэмалары жарық көрген, балаларға арналған жырлары да мол.
Мысал шығармалары
Талқылау: Ақынның тағы қандай өлеңдерін білесіңдер?
Әдебиет теориясы: кейіптеу
Шығармада табиғат құбылыстарын жандандырып, адам кейпінде суреттеуді кейіптеу деп атайды.
IV. Оқулықпен жұмыс
- Өлеңді мұғалім мәнерлеп оқиды.
- Оқушылар өлеңді кезекпен мәнерлеп оқиды.
V. Сергіту сәті
Би билегім келеді,
Бірақ қалай бастаймын?
Оң аяқ, сол аяқ —
Өзімді-өзім айналам.
Бас аяқты топ-топ,
Алақанмен соқ-соқ.
Оң аяқ, сол аяқ —
Өзімді-өзім айналам.
Басымызды иеміз,
Би билейміз, күлеміз.
Оң аяқ, сол аяқ —
Өзімді-өзім айналам.
VI. Ойын: «Ұйқасын тап»
Берілген ұйқасқа сүйеніп, қысқа өлең құрастыр.
...... сүйемін
...... күйемін
...... ағаларға
...... иемін
VII. Бекіту (сұрақтар)
- Ақынның туған жеріне деген ыстық сезімі қандай сөздермен берілген?
- Туған жер туралы мақал-мәтел айт.
- Өлеңнен су жағасындағы елік туралы айтылған шумақты тауып оқы.
- Ақын туған жерінің келбетін қалай елестетеді?
- Туған жердің несін еске алады?
- Өлең саған ұнады ма? Неліктен?
- Өлеңдегі жан-жануарлардың, құстардың, балықтардың аттарын ата.
- Өлең жолдарында нелер туралы айтылады?
- М. Мақатаевтың өлеңіне жазылған әнді орында.
VIII. Үй тапсырмасы
- Өлеңді мәнерлеп оқып, мазмұнын түсіндіріп айту.
- Өлеңде кездесетін жан-жануарлардың, құстардың, балықтардың суреттерін салу.
IX. Бағалау
Оқушыларды текшелер арқылы бағалау.