Қазақша рефераттар

Тауып оқу

Сабақ тақырыбы: «Қыс» (Абай Құнанбаев)

Бұл сабақта оқушылар Абай Құнанбаев туралы білімін кеңейтіп, «Қыс» өлеңінің мазмұны мен идеясын ашады. Өлең арқылы қыс мезгілінің ерекшеліктерін түсініп, тілдік дағдыларын және табиғатты тану қабілеттерін дамытады.

Мақсаты

  • Абай Құнанбаев туралы білімді тереңдету.
  • «Қыс» өлеңінің мазмұны мен идеясын ашу.
  • Оқушылардың танымдық мүмкіндіктерін анықтау.

Міндеттері

  1. Өлең арқылы қыс мезгілі мен оның ерекшеліктерін түсіндіру, мәнерлеп оқу дағдысын жетілдіру.
  2. Сөздік қорды, ойлау мен елестету қабілетін, салыстыру дағдысын дамыту.
  3. Қоршаған ортаның тылсым сырларына қызықтыра отырып, туған жер табиғатын сүюге баулу.

Құралдар мен тәсілдер

Көрнекіліктер:

Абайдың портреті, қыс мезгіліне қатысты суреттер, музыка.

Әдістер:

Сөздік әдіс, сұрақ-жауап, ой қозғау, салыстыру.

Ақпараттық құралдар:

Компьютер, экран, мультимедиалық проектор.

Сабақ типі:

Жаңа сабақ.

Сабақтың барысы

Сабақ құрылымы оқушыны тақырыпқа біртіндеп жетелейтін сұрақтардан басталып, өлеңді түсіну, талдау және бекіту кезеңдері арқылы аяқталады.

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың назарын сабаққа аудару, жұмыс ырғағын қалыптастыру.

2) Жаңа сабаққа кіріспе: сұрақтар мен ой қозғау

Оқушылардың қыс туралы бастапқы түсінігін анықтау үшін жетекші сұрақтар қойылады.

Жетекші сұрақтар

  • Қазір жылдың қай мезгілі?
  • Қыс айларын ата.
  • Бүгінгі ауа райы туралы не айтасыңдар?

Дәптермен жұмыс

  • «Қыс» дегенде ойларыңа не келеді? Ойларыңды топтастырып жазыңдар.
  • Қыс несімен қызықты?
  • Қыста ауа райы үнемі осылай жақсы болып тұра ма?
  • Сурет бойынша ауа райының қай түрі бейнеленгенін анықтаңдар.

Жұмбақтар: қыс белгілерін тану

Қысқа тән құбылыстарды жұмбақ арқылы табу оқушылардың бақылауын күшейтіп, тақырыпқа қызығушылығын арттырады.

  1. Қыста бар да, жазда жоқ.
  2. Құлағы мен көзі жоқ,
    Жоқ тіпті қол мен аяғы.
    Бірақ ғажап өнерпаз,
    Мәнерлеп ою ояды.
  3. Көлге жапқан қақпақ
    Сіресіп тұр – қатты-ақ.
  4. Қанаты жоқ – ұшады.
    Аяғы жоқ – желеді.
    Аузы жоқ – ұлиды.

Осы дайындықтан кейін сабақтың негізгі өзегі ашылады: бүгін біз Абай Құнанбаевтың «Қыс» өлеңімен танысамыз.

Автор туралы қысқаша мәлімет

Абай Құнанбаев туралы слайд көрсетіліп, ақынның өмірі мен шығармашылығына қысқаша шолу жасалады.

Оқулықпен жұмыс

  • Өлеңді мұғалімнің мәнерлеп оқуы.
  • Тізбек бойынша әр оқушы бір шумақтан мәнерлеп оқиды.
  • Мәтіннен қажетті бөліктерді тауып оқу.

Тауып оқу (мазмұнды дәлелдеу)

  • Ақын қысты суреттеген тұсты тауып оқы.
  • Малшы туралы айтылған тұсты тауып оқы.
  • Балалар туралы айтылған тұсты тауып оқы.

Топтық жұмыс: шумақтарды мазмұндау

1-топ

Өлеңнің бірінші шумағында не туралы айтылады?

2-топ

Өлеңнің екінші шумағында не туралы айтылады?

3-топ

Өлеңнің үшінші шумағында не туралы айтылады?

Өлеңді талдау және сөздік жұмысы

Оқушылардың түсінігін нақтылау үшін өлеңдегі мағынасы ауыр сөздер мен тіркестерге тоқталып, түсіндірме беріледі.

Соқыр
Көзі көрмейді.
Мылқау
Сөйлемейді.
Долданғанда
Ашуланғанда.
Алты қанат ақ орда
Керегесіне қарай киіз үйдің үлкендігін білдіретін атау. Сурет арқылы кереге көрсетіліп, «алты», «он екі», «жиырма төрт қанат» ұғымдарының айырмасы түсіндіріледі.

3) Бекіту: сұрақтар арқылы қорытындылау

Оқушылар өлең мазмұнын түсінгенін сұрақтарға жауап беру арқылы көрсетеді.

  1. Ақын қысты кімге теңейді?
  2. Абай өлеңіндегі адам бейнесі арқылы берілген қысты сипатта.
  3. Өлеңде балалар туралы не айтылады?
  4. Малшы туралы не айтылады?
  5. Қар қыста қай кезде сықырлайды?

Бағалау

Оқушылардың мәнерлеп оқуы, топтық жұмысқа қатысуы және сұрақтарға жауап беру сапасы бойынша бағаланады.

Үй тапсырмасы

  1. «Қыс» өлеңін жаттау.
  2. Ақынның қысты суреттеу тәсілін негізге алып, шағын шығарма жазу.