Таңқурай жемісінің пайдасы
Таңқурай тосабы: үй жағдайында дайындалатын бірнеше әдіс
Таңқурай тосабы — бұрыннан келе жатқан классика. Оның дәмі хош иісті, түсі қанық әрі қою болып келеді. Дегенмен таңқурай ұзақ сақтауға көнбейтін, тез бұзылатын нәзік жеміс болғандықтан, оны дер кезінде өңдеп алған дұрыс.
Маңызды қағида
Көп жағдайда тосаптың дәмі мен қоюлығы жеміс пен қанттың арақатынасына байланысты: жеміс қанша болса, қант та сонша салынады (рецептке қарай өзгеруі мүмкін).
1) Классикалық, қою тосап (ұзақ әдіс)
Құрамы
- Таңқурай: 2 кг
- Қант: 2 кг
Дайындау тәсілі
- 1 Жемісті жуып, тазалап, эмальданған ыдысқа салыңыз. Қанттың жартысын қосып, 2–4 сағат салқын жерде қалдырыңыз (сөлі бөлінеді).
- 2 Шамамен 3 сағат өткен соң отқа қойып, қайнағаннан кейін түсіріп, ертеңіне дейін қалдырыңыз.
- 3 Ертеңіне қайта отқа қойып, қайнаған соң қанттың қалғанын қосыңыз. Қант толық ерігенше жақсылап араластырыңыз.
- 4 Таза жуылып, стерилденген банкаларға құйып, қақпағын жабыңыз.
Ескерту: банка мен қақпақты дайындау
- Банканы содамен ысқылап жуыңыз, кептіріңіз.
- Стерилдеңіз (булап стерилдеу ыңғайлы).
- Қақпақты ыстық сумен жуып, құрғатып сүртіңіз.
2) «Бес минуттық» тосап
Аты айтып тұрғандай, тосап небәрі 5 минут қайнатылады. Бұл әдіс уақыт үнемдейді және жемістегі пайдалы заттардың көбірек сақталуына көмектеседі.
Құрамы
- Таңқурай: 2 кг
- Қант: 1 кг
Дайындау тәсілі
- 1 Эмальданған ыдыс қолданыңыз. Жемісті тазалап, суы сорғу үшін дуршлагқа салып қойыңыз.
- 2 Жемісті қабаттап салып, әр қабаттың үстіне қант сеуіп отырыңыз.
- 3 Салқын жерде 1 сағат қалдырыңыз.
- 4 Отқа қойып, қант толық ерігенше баяу араластырыңыз. Қайнаған соң 5 минут қайнатыңыз.
3) Қайнатпай дайындалатын таңқурай тосабы
Бұл әдісте жеміс қайнатылмайды, сондықтан дәрумендер барынша жақсы сақталады. Дегенмен ұзақ әрі қауіпсіз сақтау үшін қант мөлшері көбірек қажет.
Құрамы
- Таңқурай: 1 кг
- Қант: 1,5–2 кг (ұзақ сақтауға)
Бұл өнімді классикалық мағынада «тосап» деу шартты, алайда табиғи құрамы мен дәрумендерінің сақталуы жағынан өте құнды.
Дайындау тәсілі
- 1 Таңқурайды эмальданған ыдысқа салып, үстіне қант қосыңыз да 3 сағат салқын жерде қалдырыңыз.
- 2 Тотығу болмас үшін темір қасықпен араластырмаңыз. Ағаш қасықпен немесе ағаш қалақпен мұқият араластырыңыз.
- 3 Қант толық еріген соң, стерилденген банкаларға құйып, резеңкелі қақпақпен жауып, салқын жерде сақтаңыз.
- 4 Құйған кезде үстіне 1 ас қасық қант сеуіп жіберсеңіз, бетін көгеру қабығының (пленка) басу қаупі азаяды.
Құлаққағыс: таңқурайды қалай жуу керек?
Кейбірі таңқурайды жумай-ақ қояды, ал кейбірі міндетті түрде жуу керек дейді. Егер жемісіңіздің тазалығына күмәндансаңыз, мына әдіс көмектеседі:
- 1 Жемісті жапырақшаларынан ажыратыңыз.
- 2 Салқын суға 1 шай қасық тұз қосып, таңқурайды салып 10 минут ұстаңыз.
- 3 Егер майда жәндіктер болса, тұзды судың әсерінен бетіне қалқып шығады. Кейін бірнеше рет салқын сумен шайып алыңыз.
4) Үй бақшасынан терілген таңқурайдан тосап (сироппен)
Құрамы
- Таңқурай: 1 кг
- Қант: 1 кг
- Су: 200 мл
Дайындау тәсілі
- 1 Эмальданған кастрөлге суды құйып, қантты қосып, отқа қойыңыз. Қант толық ерігенше ағаш қалақпен араластырыңыз.
- 2 Қант еріген соң таңқурайды қосып, 15–20 минут қайнатыңыз.
- 3 Дайындығын тексеру үшін тосаптан бір тамшыны тәрелкеге тамызып көріңіз.
- 4 Дайын болған соң стерилденген банкаларға құйып, жаба беріңіз.
Таңқурайдың пайдасы
Таңқурайдың құрамында адам ағзасына пайдалы көптеген заттар бар: аскорбин қышқылы, глюкоза, органикалық қышқылдар, ақуыздар, пектиндер, илік заттар, сондай-ақ C, A және B тобы дәрумендері.
Халықтық қолданылуы
- Дене қызуын түсіруге көмектесетін тұнба, қайнатпа ретінде
- Жөтел, бронхит кезінде дәстүрлі түрде қолдану
- Суық тигенде жылы сусын түрінде пайдалану
Қысқа арналған сусын
Таңқурайды табиғи күйінде немесе кептіріп, қайнатып сусын дайындап, қыс мезгілінде тұмау кезінде ішеді.
Кулинариядағы орны
Таңқурайдан тосап, сусын, шырын, джем әзірлейді, сондай-ақ кондитерлік тағамдарға қосады. Кейбір дәстүрлерде жапырағын бұқтырып, шай орнына ішеді.
Ескертпе
Бұл бөлім тұрмыстық-танымдық сипатта берілді. Егер белгілі бір ауру бойынша емдік мақсатта қолдануды жоспарласаңыз, дәрігер кеңесін ескерген жөн.