Қазақша рефераттар

Оқушыларға Абылай хан туралы түсінік беру

Сабақтың мақсаты

Білімдік

  • Оқушыларға Абылай хан туралы түсінік беру.
  • Қазақ батырларының ерлігі туралы мағлұмат беру.
  • Өлеңдегі негізгі ойды анықтауға және ойды жүйелі жеткізуге үйрету.

Дамытушылық

  • Логикалық ойлауын дамыту.
  • Сөйлеу дағдыларын жетілдіру.

Тәрбиелік

  • Ел намысын қорғайтын азамат болуға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  • Қазақ батырларының суреттері
  • Қару-жарақ суреттері
  • Интерактивті тақта

Сабақтың форматы

1

Сабақ түрі

Аралас сабақ.

2

Сабақ әдісі

Сұрақ-жауап, ойын.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық көңіл-күй

Үлкенге де сіз,

Кішіге де сіз.

Сәлем бердік сіздерге,

Құрметпенен біз.

Назарды шоғырландыру

  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
  • Сабаққа қажетті құрал-жабдықтарын дайындау.

II. Үй тапсырмасын сұрау

Сұрақ-жауап арқылы үй тапсырмасын пысықтау:

  1. Тергеуші Махамбетті не үшін іздеді?
  2. Махамбет тергеушімен қалай сөйлесті?
  3. Ауыл адамдары Махамбетті қалай сипаттады?
  4. Тергеуші неге қайтып кетті?

III. Жаңа сабақ

Ой шақыру

Батыр деп кімді атаймыз?

Елін, жерін сыртқы жаудан қорғаған ер жүрек, ерлік жасаған адамдарды батыр дейміз.

Қабанбай, Бөгенбай, Наурызбай, Алпамыс, Қобыланды, Амангелді, Исатай, Махамбет сияқты көптеген батырларымыз бар.

Негізгі ақпарат

  • Бүгін қазақтың ұлы тұлғасы — Абылай хан туралы танысамыз.
  • Абылай ханның шын аты — Әбілмансұр.
  • 1711 жылы дүниеге келген.
  • Әкесінің аты — Уәли (Түркістанда билік жүргізген).
  • Жоңғарлармен, қалмақтармен шайқасқан.
  • Төле, Қазыбек, Әйтеке билердің ақылына жүгінген.

Талқылау сұрағы

Үш бидің басын біріктірген кім?

Абылай хан

Көрсетілім

Абылай хан туралы фильмнен үзінді көрсету.

Оқулықпен жұмыс

  • Мәтінді түсініп оқу.
  • Үш жүздің басын қосқан Абылай хан Қабанбай, Бөгенбай, Наурызбай батырлардың ерлігіне сүйенген.
  • «Қазақ батырлары» атты өлеңнің авторы — Бұқар жырау. Ол Абылай ханның кеңесшісі әрі ақылшысы болған.

Бұқар жыраудың өлеңі (мәнерлеп оқу)

Хан Абылай атандың,

Алтын тақтың үстінде,

Үш жүздің басын құрадың.

Жетім менен жесірге

Ешбір жаман қылмадың.

Әділдікпен жүрдіңіз,

Әдепті іске кірдіңіз,

Арманың бар ма, хош ием.

(Бұқар жырау)

IV. Сергіту сәті

Мақал-мәтел жарысы:

Батыр бір рет өледі,

Қорқақ мың рет өледі.

Батыр туса – ел ырысы,

Жаңбыр жауса – жер ырысы.

Шешен сөз бастар,

Батыр қол бастар.

Батыр майданда шынығады,

Болат қайнауда шынығады.

V. Ой толғаныс

«Ер қаруы — бес қару»

Батырлар елді жаудан қорғағанда қолданған қарулар:

  • Садақ
  • Найза
  • Қылыш
  • Айбалта
  • Шоқпар

Ер азаматтың бес қаруы әрдайым сай болған.

Тіл дамыту тапсырмасы

Заттың атын, сынын, санын, қимылын білдіретін сөздер:

Түрі Сұрағы
Зат Кім? Не? Кімдер? Нелер?
Сын Қандай? Қай?
Сан Неше? Қанша? Нешінші?
Қимыл Не істеді? Не қылды? Қайтті?

VI. Дәптермен жұмыс

«Үш қозы»

Біріншісі — қызыл,

Екіншісі — қоңыр,

Үшіншісі — ақ бұйра.

Бәрі маған үйір.

Тапсырма: заттың санын және сынын білдіретін сөздерді тауып, дәптерге жазыңдар.

146-жаттығу

Үлкен — кіші
Алыс — жақын
Кең — тар
Жақсы — жаман
Жуан — жіңішке
Ақ — қара
Ұзын — қысқа
Қалың — жұқа

Көру диктанты

Сандарды сөзбен жазу:

5 6 20 7 9 40 8

VII. Қорытынды

  1. Заттың атын білдіретін сөздерге қандай сұрақ қойылады?
  2. Заттың қимылын білдіретін сөздер қандай сұраққа жауап береді?
  3. «Қандай?», «Қай?» сұрақтарына жауап беретін сөздерді тауып айтыңдар.
  4. «Қанша?», «Неше?», «Нешінші?» сұрақтарына жауап беретін сөздерді тауып айтыңдар.

VIII. Үй тапсырмасы

  • Абылай хан туралы мәтінді оқып, мазмұнын айту.
  • Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, толықтырып жазу.

IX. Бағалау

Оқушылардың сабаққа қызығушылығы мен белсенділігі ескеріліп, мадақтау арқылы бағаланады.