Мәтінмен жұмыс жасай отырып жаңа тақырыпты өздіктерінен оқып үйрену, тақырыпты ашу
6-сыныпта И. А. Крыловтың «Басни Крылова» тақырыбы бойынша сабақ өткіздім. Сабақтың негізгі мақсаты — мәтінмен жұмыс жасау арқылы жаңа тақырыпты оқушылардың өз бетімен меңгеруіне жағдай жасап, тақырыпты толық ашу. Сонымен қатар жұптық және топтық жұмыстар арқылы өзара сыйластыққа тәрбиелеу, өзгенің пікірін тыңдап, бағалауға үйрету көзделді.
Сабақтың мақсаты
Мәтінмен жұмыс жасай отырып жаңа тақырыпты өздіктерінен оқып-үйрену және тақырыпты ашу; жұппен, топпен жұмыста өзара сыйластыққа, басқалар пікірін бағалауға үйрену.
Күтілетін нәтиже
- Мәтінді мәнерлеп оқиды, мазмұны мен мәнін түсінеді.
- Ойын еркін жеткізеді, пікір алмасады.
- Сөздік қоры артады.
- Тақырыпты өмірмен байланыстыра алады.
Негізгі ұстаным
Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру сабақтың нәтижелі өтуіне тікелей әсер етеді. Сондықтан сабақты ең алдымен ынтымақтастық ахуалын орнатудан бастадым.
Сабақтың басталуы: ынтымақтастық ахуал
«Шеңберге тұру» тәсілі
Оқушылар жас ерекшеліктерін ескере отырып, бір-біріне жылы лебіз айтып, сәттілік тіледі. Бұл әрекеттің мақсаты — серіктестік қарым-қатынас орнату, көңіл күйді көтеру және бірлескен жұмысқа қолайлы орта құру.
Топқа бөлу
Оқушылар геометриялық фигуралар арқылы үш топқа бөлінді. Бұл тәсіл топқа бөлуді жылдам әрі әділ ұйымдастыруға көмектесті.
Психологиялық дайындық
Сабаққа жағымды эмоционалдық фон қалыптастыру мақсатында «Көбелек» бейнеролигін көрсеттім. Бұл оқушылардың назарын шоғырландыруға және белсенді жұмысқа жұмылуға ықпал етті.
Алдыңғы білім және жаңа мазмұн
Оқушылар бұл сабаққа дейін Крыловтың «Стрекоза и муравей», «Квартет» шығармаларымен танысқан болатын. Сондықтан сабақ құрылымы өткенді бекітуге және бұрын таныс емес мәліметтерді толықтыруға бағытталды.
«Теоретики»
Мысал жанрының әдебиеттегі орны мен ерекшеліктерін түсіндірді.
«Историки»
Мысал жанрының шығу тарихына тоқталды, тарихи контекст арқылы түсіндірді.
«Литературоведы»
Орыс әдебиетіндегі мысалшылар туралы мәлімет беріп, Крылов шығармашылығын әдеби кеңістікте байланыстырды.
Ынталандыру және бағалау
Топтар бірін-бірі ауызша қолдап, «қол соғу» әдісі арқылы марапаттап отырды. Топтық таныстырылымды бағалауда критерийлік бағалауды ұсындым: жобаның көркемдігі мен ойдың дәл әрі түсінікті жеткізілуі ескерілді.
Бекіту тапсырмалары және оқушылардың әрекеті
«Угадай-ка» және «Бюро находок» аялдамалары
Өткенді қайталау, пысықтау және еске түсіру мақсатында осы тапсырмаларға тоқталдық. Жұптық жұмыс барысында оқушылар өз ойын айтуға, талқылауға, басқа жұптардың пікірін тыңдауға және уақытты тиімді пайдалануға үйренді.
Сыни тұрғыдан ойлау дағдылары
Бұл кезеңнен кейін оқушылардың сыни тұрғыдан ойлауға біршама дағдыланғаны байқалды. Сыни ойлау үдерістері тақырыпты терең ашуға, дәлелдерді талдап-бағалауға, өз қорытындыларын жинақтап айтуға және топтық шешімнің түйінін нақты жеткізуге мүмкіндік берді.
АКТ қолдану және сергіту сәті
Сергіту тапсырмасы
Өткен тақырыптар бойынша білімді тексеру мақсатында бейнеролик әзірлеп, сергіту сәті ретінде қолдандым.
Негіздеме
АКТ оқушыларға ғылыми ұғымдарды түсіндіруді жеңілдетіп, қабылдауын арттырады және мұғалімге сабақты ұйымдастыруда маңызды құрал болады (МАН, 61-бет).
Қалыптастырушы бағалау және өзін-өзі бағалау
Әр тапсырмадан кейін оқушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып, «Бармақ», «Шапалақтау», «Бағдаршам» әдістері арқылы өзін-өзі бағалауды жүйелі қолдандым. Оқушылардың өзін және сыныптастарын бағалауға тартылуы сабақтағы белсенділікті арттырып, оқу үдерісіне жауапкершілікпен қарауына ықпал етті.
Бағалауды белсенді жүргізу оқушылардың оқуына тікелей әсер етеді: білім алушы өз оқуын жақсарту үшін кері байланыста алынған ақпаратқа сүйеніп жұмыс істеуі қажет (МАН, 58-бет).
Рефлексия
«Телеграмма дедушке Крылову» әдісі
Сабақ соңында «Не ұнады?», «Не білдім?», «Не қиын болды?» сұрақтарын негізге алып, оқушыларға «Телеграмма дедушке Крылову» тәсілімен қысқа рефлексия жаздырдым. Бұл әдіс оқушылардың өз оқу тәжірибесін саралап, сабақтан алған әсері мен нәтижесін нақты тұжырымдауына көмектесті.
«Басни Крылова» тақырыбы бойынша өткізілген сабақта ынтымақтастық орта, топтық және жұптық жұмыс, АКТ қолдану, сондай-ақ қалыптастырушы бағалау мен рефлексия бір-бірімен сабақтасып, оқу мақсатына жетуге ықпал етті.
Рефлексивті есеп: Сисенова К.Т., Байғанин ауданы.