Теңдеуді сандық теңдеуге айналдыратындай белгісіз санның мәнін табу
Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Еңбек ауылы
Еңбек негізгі мектебінің бастауыш сынып мұғалімі: Тегисова Гүлден Маратовна
Сынып
4-сынып
Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Тақырып
Көп таңбалы сандарды қосудың және азайтудың жазбаша тәсілдері
Үлкен сандарды ауызша қосу және азайту кейде қиын: нәтижелерді есте сақтау да оңай емес. Сондықтан бұл сабақта көп таңбалы сандарды жазбаша орындау алгоритмдері бекітіледі.
Мақсат
Білімдік
Қосу мен азайтудың қасиеттерін қолдана отырып, көп таңбалы сандарды жазбаша есептеуге үйрету.
Дамытушылық
Математика пәніне қызығушылықты арттыру, танымдық қабілеттерді және логикалық ойлауды дамыту.
Тәрбиелік
Ұқыптылыққа, шапшаңдыққа, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Әдістер мен құралдар
Әдістер
- Жарыс
- Сұрақ-жауап
- Ойын
- Рефлексия
Көрнекіліктер
- Семантикалық карта
- Карточкалар
- «МММ» кестесі
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, сабаққа назар аударту. Бүгінгі сабаққа қонақтар қатысатындықтан, оқушыларды еркін жұмыс істеуге, ойын ашық айтуға ынталандыру.
Сәлемдесу өлеңі
Үлкенге де сіз, Кішіге де сіз. Сәлем бердік сіздерге Құрметпенен біз.
«Келгенше қонақ ұялады, келген соң үй иесі ұялады» дегендей, ұятқа қалмауға тырысамыз: алаңдамай еңбек етеміз, өз ойымызды қысылмай айтамыз.
II. Үй тапсырмасын тексеру
№8: теңдеулерді шешу.
III. Үй тапсырмасын бекіту (сұрақ-жауап)
- 1) Теңдеу дегеніміз не?
- Теңдеу — құрамында әріп болатын және сол әріппен белгіленген санды табу мақсаты қойылған теңдік. Яғни белгісіз саны бар теңдік — теңдеу.
- 2) Теңдеу шешу дегеніміз не?
- Теңдеуді дұрыс сандық теңдікке айналдыратын белгісіз санның мәнін табу.
- 3) Теңдеулердің қандай түрлері бар?
- Теңдеулер жай және күрделі болады. Бірнеше амалдан тұратын теңдеулер — күрделі теңдеулер.
Үй тапсырмасы орындалған дәптерлер жиналып, жаңа дәптерлер таратылады.
IV. Жаңа сабаққа дайындық (қызығушылықты ояту)
«Сандар және цифрлар» туралы қысқа әңгіме арқылы оқушылардың ойы оятылады: цифрлар небәрі он болса да (0–9), барлық сандарды жазуға мүмкіндік береді; цифрларсыз санды жазу мүмкін емес.
Негізгі ой
Сандар қанша көп болса да, оларды жазу үшін цифрлар қажет. Цифрлар — сандардың «тілі».
Ой ашар
Оқушылардан «цифр» және «сан» туралы не білетіндерін сұрау.
Дәптермен жұмыс
Көркем жазу: тақтадағы үлгі бойынша көп таңбалы сандарды сөзбен жазу.
V. Жаңа сабақ
Ой қозғау (мақал-мәтел)
- Білекті бірді жығар, білімді мыңды жығар.
- Оқусыз білім жоқ, білімсіз күнің жоқ.
- Алтын алма, білім ал.
- Ақыл — тозбайтын тон, білім — таусылмайтын кен.
- Оқымаған бір бала — оқыған екі бала.
Тақырып пен мақсатты нақтылау
Бұған дейін екі таңбалы сандарды жазбаша қосу және азайту алгоритмдерін меңгердік. Енді көп таңбалы сандарды жазбаша қосу мен азайтуды жүйелі түрде орындаймыз.
Мысал
24950 + 22610
= 47560
Мысал
68125 + 45615
= 113740
Мысал
68125 − 45615
= 22510
«Кім жылдам?» ойыны
Оқулық бойынша тапсырмалар: №2, №6.
Математикалық диктант
- а) 8057 және 5903 сандарының қосындысын 4825-ке кемітіңдер.
- ә) 25002 және 8782 сандарының айырмасын 10008-ге арттырыңдар.
- б) 12987 және 2987 сандарының айырмасына 7892 санын қосыңдар.
Оқушыларға карточкалар таратылады.
Карточкамен жұмыс (№3): азайтуды орында
| Тапсырма | Нәтиже | Тексеру |
|---|---|---|
| 5891 − 971 | 4920 | 4920 + 971 = 5891 |
| 5 м 88 мм − 3 м 27 мм | 2 м 61 мм | 2 м 61 мм + 3 м 27 мм = 5 м 88 мм |
| 9082 − 8048 | 1034 | 1034 + 8048 = 9082 |
| 42 ц 42 кг − 8 ц 37 кг | 34 ц 5 кг | — |
| 3 т 256 кг − 1 т 34 кг | 2 т 222 кг | — |
| 52 м 586 мм − 27 м 397 мм | 25 м 189 мм | 25 м 189 мм + 27 м 397 мм = 52 м 586 мм |
Есеп шығару (№7)
Берілгені
Қазақ тілінде: 1200 оқулық
Орыс тілінде: 3 есе кем
Шешуі
1200 + (1200 ÷ 3)
= 1200 + 400
= 1600
Жауабы
Кітапхана барлығы 1600 оқулық алды.
Сергіту сәті
Музыка әуенімен қимыл-қозғалыс жаттығулары орындалады.
Өз бетімен жұмыс (№4): теңдеулер
x + 205 = 1708
x = 1708 − 205
x = 1503
Тексеру: 1503 + 205 = 1708
x − 96 = 705
x = 705 + 96
x = 801
Тексеру: 801 − 96 = 705
890 − x = 605
x = 890 − 605
x = 285
Тексеру: 890 − 285 = 605
290 + x = 1505
x = 1505 − 290
x = 1215
Тексеру: 290 + 1215 = 1505
Семантикалық карта (№9)
Төмендегі өрнектердегі бос орынды толтырыңдар (□).
48 : 24 − □ = 2
320 × 5 + 8 = □
300 : 50 + 205 = □
108 × 6 − □ = 42
107 × 6 − □ = 480
308 × 2 + □ = 808
VI. Рефлексия («МММ» кестесі)
Маған...
қиын болды
Мені...
қызықтырды
Мен...
игердім
VII. Үй тапсырмасы
№5, 67-бет.
VIII. Бағалау
Оқушылардың сабақтағы белсенділігі, тапсырмаларды орындау дәлдігі және тексеру жұмыстарындағы нәтижелері бойынша бағалау жүргізіледі.
Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» деген жазба бастапқы материалда берілген, алайда бұл мәтінде сілтеме ұсынылмаған.