Қазақша рефераттар

Ароматты көмірсутектер

Сабақтың тақырыбы

Ароматты көмірсутектер. Бензол.

Сабақтың типі

Жаңа ұғымды меңгерту.

Сабақтың түрі

Аралас.

Әдістері

Түсіндіру, СКТ, тренинг, жұмбақтар, сұрақ-жауап.

Көрнекілігі

Интерактивті тақта, презентация (слайдтар).

Сабақтың идеялық өзегі

«Білім еске сақтау арқылы емес, өз ойының күш салуымен алынғанда ғана білім» — Л. Толстой.

Сабақтың мақсаты

  • Ароматты көмірсутектер туралы мәлімет беру; танымдық тапсырмалар арқылы инновациялық ой-өрісті дамыту, ұшқыр ойлауға дағдыландыру.
  • Өз бетінше жұмыс істеуге баулу және ізденімпаздық қабілетін дамыту.
  • Пәнге қызығушылықты арттыру; жауапкершілікті сезінуге үйрету; сыйластыққа, әдептілікке, шынайылық пен адалдыққа тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру бөлімі

Сыныпта жағымды ахуал қалыптастыру.

II. «Шаттық шеңбері»

Оқушылар шаттық шеңберіне жиналып, бір-біріне бүгінгі күннің сәтті өтуіне арналған жылы тілектер айтады («Досыммен бірге» ойыны).

III. Ой қозғау: «Сызықтық диктант» (Иә / Жоқ)

Тақырыпқа кіріспе ретінде ацетилен мен оның қасиеттері бойынша қысқа тексеру тапсырмасы орындалады.

  1. 1. C2H2 — ацетилен.
  2. 2. Этан — ацетиленді көмірсутек.
  3. 3. Екі изомері бар.
  4. 4. Түссіз, иіссіз газ.
  5. 5. Көп күйе бөлмейді.
  6. 6. Металды кесуге пайдаланылады.
  7. 7. Кальций карбидінен алады.
  8. 8. Қос байланысы бар.
  9. 9. Сумен әрекеттеседі.
  10. 10. Ацетилен алкиндер тобына жатады.

Жаңа сабақ: Ароматты көмірсутектер және бензол

Арендер дегеніміз не?

Ароматты көмірсутектерді арендер деп атайды. Олардың жалпы формуласы: CnH2n−6

Ароматтылықтың басты белгісі

Ароматтылықтың негізгі белгісі — молекула құрамында бензол ядросының (бензол сақинасының) болуы.

Неліктен «ароматты» деп аталған?

Бұл қатардың алғашқы өкілдері хош иісті болғандықтан, гомологтық қатар осылай аталған. Термин тарихи тұрғыдан қалыптасқан: қазіргі түсінікте ароматтылық иіспен емес, электрондық құрылымның ерекшелігімен түсіндіріледі.

Сатылай кешенді талдау: бензол

1) Алынуы

Ацетиленнен алынуы: 3C2H2 → C6H6

2) Молекулалық формуласы

Бензолдың молекулалық формуласы: C6H6

3) Физикалық қасиеттері

  • Түссіз, өзіне тән иісі бар, буланғыш сұйықтық.
  • Тез тұтанғыш; буы ауамен араласқанда қопарылғыш қоспа түзуі мүмкін.
  • Улы зат, сондықтан қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтау қажет.
  • Балқу температурасы: 5,5°С; қайнау температурасы: 80,1°С.

Құрылыс пен реакциялық қабілет туралы маңызды байқау

C6H6 формуласына қарап, бензолды өте қанықпаған қосылыс деуге болады: қаныққан көмірсутектердің формуласына сай болуы үшін оның молекуласында 8 сутек атомы жетіспейді.

Алайда тәжірибе не көрсетеді?

Бензолды бромды суға немесе калий перманганаты ерітіндісіне қосып, шайқаса да, қанықпаған қосылыстарға тән реакциялар айқын байқалмайды. Демек, бұл құбылыстың себебін бензолдың химиялық құрылысынан іздеу керек.