Оқушыларда сөйлеу туралы ұғым қалыптастыра отырып, сөйлеу тілін дамыту
Пән және мектеп
- Пән
- Сауат ашу
- Мектеп
- Павлодар қаласы, М. Әуезов атындағы №42 ЖОМ
- Мұғалім
- Кудрышева Ш. С.
- Сабақ тақырыбы
- Әдептілікке үйренейік! / Сөз
Оқу мақсаттары
- Тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем, мәтін) ажырату.
- Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну.
- Тыңдалған материалдың негізгі ойы мен маңызды бөліктерін ұғыну.
Тілдік мақсаттар
Сөз бен сөйлемді ажырату, сөздің мағынасын және сөйлемнің мазмұнын түсіну, осы дағдыларды бағалау.
Сабақ мақсаттары
- Оқушыларда сөйлеу туралы түсінік қалыптастырып, ауызша сөйлеу тілін дамыту.
- Оқу дағдысын жетілдіре отырып, әдептілікке және ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
- Түсініп, қате жібермей оқу және сөйлеу дағдыларын дамыту.
Пәнаралық байланыстар
- Дүниетану
- Математика
- Жаратылыстану
- Көркем еңбек
Бастапқы білім
Сұрақ қою арқылы баланың мектептегі негізгі әрекеті — оқу екенін түсіндіру.
Көрнекіліктер
- Жеке сюжетті суреттер
- Тірек сызба
- Қолайна (артикуляциялық жаттығулар үшін)
Қажет болған жағдайда ермексаз және жазуға арналған қарындаш қолданылады.
Сабақтың құрылымы
Сабақтың негізгі бағыты — тыңдау, сөйлеу және оқу әрекеттері арқылы оқушының тілдік бірліктерді (сөз, сөйлем, мәтін) тануына және әдепті қарым-қатынас жасауына жағдай жасау.
Сабақтың басы: танысу және сұрақ қою мәдениеті
Мұғалім оқушыларға бір-бірімен танысудың үлгісін көрсетеді және өзара танысу кезінде қойылатын сұрақтарды талқылайды. Әр оқушы сыпайы түрде сұрақ қойып, қысқа әрі түсінікті жауап беруге үйренеді.
Мысал сұрақтар
- Сенің атың кім?
- Сен неше жастасың?
- Саған қандай ойындар ұнайды?
- Сенің сүйікті ойыншығың қандай?
Жеке зат арқылы таныстыру
Оқушы өзіне ұнайтын бір затты көрсетіп, неліктен ұнайтынын айтып, оны мүмкіндігінше нақты әрі жан-жақты сипаттайды.
Қосымша
Қазақ тілінің дыбыстары мен әріптерін бекітуге арналған ойын түрлері қолдануға болады.
Сабақтың ортасы: тіл дамыту, дыбыс және буын
Оқушыларды көрсетілген зат туралы көбірек сұрақ қоюға ынталандырыңыз. Жетекші сұрақтар арқылы мазмұндауға және ойын ретімен жеткізуге үйрете бастаңыз.
Артикуляция және дыбысты дұрыс айту
- Қолайна арқылы артикуляциялық жаттығулар орындату.
- Сөз құрамындағы дыбыстарды анықтату.
- Сөздің графикалық сызбасымен жұмыс ұйымдастыру.
Буынға бөлу және топтастыру
- Сөзді буынға бөлу тәсілін көрсету.
- «Өз есіміңді буынға бөле аласың ба?» ойынын ұйымдастыру.
- Суреттердің атауын буынға бөліп, буын саны бойынша топтастыру.
- Буынға дұрыс бөлуін бағалау.
Сұрақ-жауап ойыны (ұжымдық жұмыс)
Оқушыларды тұрғызып, ойыншықты қолданып бір-біріне сұрақ қойғызу және жауап бергізу. Толық жауап берген оқушыларды мадақтау.
Тіл дамыту жұмыстары бірнеше сабақ бойы жүйелі түрде жалғасады.
Жазуға дайындық
- Дәптерді дұрыс қолдану және қаламды дұрыс ұстау үлгісін көрсету.
- Оқушыға өз білгенін көрсетуге мүмкіндік беру.
- Саусаққа арналған жаттығулар жасату (қажет болса, ермексаз қолдану).
Жазу элементтері
- Жазу бағытын түсіндіру.
- Көлбеу сызық, таяқша сияқты элементтерді ауада және тақтада жаздыру.
- Сенімділік үшін алдымен қарындашпен жазуға рұқсат беру.
- Сөз бен сөйлем сызбаларын салуды үйрету.
Сабақтың соңы: оқу жетістіктерін бағалау
- Оқушылар ақпараттың бір немесе бірнеше бөлігін есте сақтай алды.
- Жұппен жұмыс кезінде оқушылар бір-біріне кезек беріп, мәдениетті түрде сөйлей алады.