Жыл мезгілдерін бір - бірінен ажырата білу
Жыл мезгілдері
Бұл ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті балалардың жыл мезгілдері туралы түсінігін кеңейтіп, оларды бір-бірінен ажыратуға үйретуге бағытталған. Сабақ барысында сөздік, көрнекілік, ойын және сұрақ-жауап әдістері қолданылып, балалардың ойлау қабілеті, сөйлеуі мен есте сақтауы суреттер арқылы дамытылады.
Сабақтың бағыты мен міндеттері
Білімділік
Жыл мезгілдері туралы ұғымдарын кеңейту; жыл мезгілдерін бір-бірінен ажырата білу.
Дамытушылық
Сурет бойынша балалардың ойлау қабілетін, сөйлеу мәнерін және есте сақтауын дамыту.
Тәрбиелік
Табиғат сұлулығын сезіне отырып, оны қорғауға және қамқор болуға тәрбиелеу; қоршаған ортаға сүйіспеншілікті ояту.
Көрнекіліктер
Табиғат туралы суреттер (жыл мезгілдері бейнеленген).
Әдіс-тәсілдер
Сөздік, көрнекілік, ойын, сұрақ-жауап.
Қостілділік компоненті
Жыл мезгілдерін үш тілде айту арқылы сөздік қор байытылады:
- Қыс
- зима — winter
- Көктем
- весна — spring
- Жаз
- лето — summer
- Күз
- осень — autumn
Сабақтың кезеңдері
Төмендегі құрылым сабақтың табиғи ағымын сақтай отырып, мотивациядан рефлексияға дейінгі барлық кезеңді қамтиды.
1) Мотивациялық-қозғаушылық
Педагог балалардан келген қонақтармен сәлемдесуді сұрайды. Одан кейін «Шаттық шеңбері» ұйымдастырылады:
Шаттық шеңбері
Білгір қазақ баласы,
Сәлем — сөздің анасы.
Қонаққа келіп отырған,
Апайларға қарашы.
Бәріңізге ізетпен,
Біздер сәлем береміз:
«Сәлеметсіздер ме, апайлар!»
2) Ұйымдастырушылық-ізденістік
Балалар орындарына жайғасады. Педагог көңіл күй туралы қысқаша сұрап, «Тамаша!» ойынын ұсынады.
Ойын: «Тамаша!»
Шарты: педагог жақсы сөз айтқанда, балалар жұдырығын түйіп, бас бармағын көтеріп, бір-біріне көрсетеді де «Жақсы!» немесе «Тамаша!» деп жауап береді.
- «Балауса» балабақшасы қандай? — Тамаша
- «Күншуақ» тобының балалары қандай? — Тамаша
- Қыс мезгілі қандай? — Тамаша
- Қар жауған қандай? — Тамаша
- Бүгін келген қонақтар қандай? — Тамаша
Негізгі сұрақ
Жылдың неше мезгілі бар? — Төрт. Қандай мезгілдер? — қыс, көктем, жаз, күз.
Тәрбиеші жыл мезгілдері бейнеленген суреттер арқылы балалармен әңгіме жүргізеді және ерекшеліктерін салыстырады.
3) «Ғажайып сәт»: Жыл мезгілдерінің ханшайымы
Осы сәтте қыс әуені ойналып, қонаққа Жыл мезгілдерінің ханшайымы келеді. Ол балалармен амандасып, өзімен бірге жыл мезгілдері туралы суреттер әкелгенін айтады.
Кішкентай диалог
Ханшайымның киімі неге аппақ? Балалар: қазір қыс болғандықтан, ханшайым ақ түсті киінген.
Педагог ханшайымды жайғастырып, балалардың жыл мезгілдерін қалай ажырататынын бақылауға шақырады.
4) Жұмбақтар арқылы бекіту
Сурет бойынша әңгіме басталар алдында тәрбиеші әр жыл мезгіліне арналған жұмбақтар жасырады.
Қыс
Аяз қысып, өрнек сызып,
Терезеңді торлайды.
Бөбектерім, айтыңдаршы,
Бұл қай кезде болады?
Жауабы: Қыс мезгілінде.
Көктем
Күннің көзі күлімдеп,
Жылғалардан су ақты.
Құстар көкте самғайды,
Бұл қай кезде болады?
Жауабы: Көктем мезгілінде.
Жаз
Өрік, алма,
Жидек, жүзім,
Дүкендерге түседі.
Бөбектерім, айтыңдаршы,
Бұл қай кезде болады?
Жауабы: Жаз мезгілінде.
Күз
Астық пісіп,
Орақ түсіп,
Қырмандарға түседі.
Бөбектерім, айтыңдаршы,
Бұл қай кезде болады?
Жауабы: Күз мезгілінде.
Қорытынды: балалар жыл мезгілдерін ажырата алатынын дәлелдейді.
5) Сергіту сәті
Жаңбыр жауды — тырс-тырс,
Боран соқты — гу-гу,
Жел тұрды — ыли-ыли,
Найзағай ойнады — тарс-тұрс.
6) Тапсырма: сурет бойынша әңгіме құрастыру
Балаларға жыл мезгілдері бейнеленген суреттер таратылады. Әр бала (немесе шағын топ) суретке қарап 2–3 сөйлемнен тұратын қысқа әңгіме құрастырады.
Ханшайымның пікірі
Ханшайым балаларға алғыс айтып, олардың жыл мезгілдерін ажырата алатынына және сурет бойынша әңгіме құрастыра алатынына қуанышты екенін жеткізеді. Соңында суреттерді балаларға сыйға тартады.
7) Рефлексиялық-түзетушілік
Педагог сабақтың қорытындысын шығарып, балаларға сұрақтар қояды:
- Бүгін бізге кім қонаққа келді? — Жыл мезгілдерінің ханшайымы.
- Ол бізге не сыйлады? — әдемі суреттер.
- Сабақ ұнады ма? — иә.
Сабаққа белсенді қатысқан балалар мадақталады.