Қазақша рефераттар

Дамытушылық сабақ

Сабақтың мақсаттары

Оқу мақсаттары

  1. 1 Оқушыларды қазақтың классик ақыны Абай Құнанбаевтың өмірімен тереңірек таныстыру.
  2. 2 Мәтіндегі негізгі идеяны ұғындыру, дәлелмен айтуға үйрету.
  3. 3 Ой дамыту стратегиялары арқылы өздігінен жұмыс істеуге, ізденуге, шығармашылық ойлануға бағыттау.

Тәрбиелік мақсат

Абай өлеңдері мен ғибрат сөздері арқылы оқушыларды жақсы қасиеттерге баулу, ұқыпты, алғыр, зерек болуға тәрбиелеу.

Назардағы құндылықтар

  • ұқыптылық
  • зеректік
  • ізденіс
  • шығармашылық

Сабақта қолданылатын әдістер

Интерактив тәсілдер

  • Ой қозғау және жұппен ой бөлісу
  • Сұрақ-жауап, диалог арқылы талдау
  • Рольмен оқу, кейіпкерлерді анықтау

Құрылымдаушы тәсілдер

  • Негізгі идеяны суреттеу және жүйелеу
  • Венн диаграммасы арқылы салыстыру
  • Топтық жұмыс және нәтижені қорғау

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, сыныптың жұмысқа дайындығын тексеру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Үйге берілген тапсырма

  • Ғ. Қайырбековтің «Алғашқы қоңырау» өлеңін мәнерлеп оқу.
  • Өлең мазмұнына сай сурет салып келу.

Тексеру форматы

  • 2–3 оқушыға мәнерлеп оқыту, қысқаша сұрақ-жауап.
  • Ы. Алтынсарин туралы қосымша сұрақтар.
  • Оқушылар салған суреттері бойынша әңгімелеу; жұмыстарды тақтаға/қабырғаға ілу.

3) Жаңа сабақ

Жаңа сабақта Мұхтар Әуезовтің «Бала Абай» әңгімесінен үзінді оқылады. Алдымен «Абай жолы» романы туралы қысқаша мәлімет беріліп, мәтінге қызығушылық оятылады.

Ой қозғау сұрағы

«Бала Абай» деген кім деп ойлайсыздар?

2 минут ойлану, серіктеспен ой бөлісу.

Сұрақ-жауап және бастапқы білімді белсендіру

Оқушылармен диалог арқылы «Абайдың қандай өлеңдерін білеміз?» сияқты сұрақтар талқыланады. Кейін дәптерге Абай туралы білетіндерін бір бағанға тізіп жазады:

  • ақын
  • композитор
  • аудармашы
  • реалист, шыншыл

Мәтінмен жұмыс

Оқу кезеңдері

  1. 1 Мәнерлеп оқу (мұғалім).
  2. 2 Сұрақ-жауап арқылы түсінуін тексеру.
  3. 3 Рольмен оқыту.
  4. 4 Кейіпкерлерді анықтау.

Түртіп алу жүйесі

Оқушылар мәтінмен жұмыс барысында белгілер арқылы ойларын түртіп отырады: v, +, -, ?.

Осы белгілерге сүйене отырып, түсініксіз сөздер мен сөйлемдерге қатысты сөздік жұмысы жүргізіледі: оқушылар сұрайды, бір-бірімен пікірлеседі, ортақ түсінік қалыптастырады.

Кері байланыс

Әңгіменің ұнаған және ұнамаған тұстарын қысқаша талқылау.

Сергіту сәті

Қысқа сергіту жаттығуы арқылы назарды қайта шоғырландыру, сабақ ырғағын жеңілдету.

4) Топтық жұмыс: кейіпкерлерге мінездеме

Барлық оқушының қатысуын қамтамасыз ету үшін әр негізгі сұраққа 3–5 қосымша сұрақ беріліп, талқылау ұйымдастырылады. Жұмыс соңында топ басшылары жауаптарын қорғайды.

I топ

Бала Абайға мінездеме беріңдер.

II топ

Абайдың әжесі мен анасына мінездеме беріңдер.

III топ

Байкөкшеге мінездеме беріңдер.

IV топ

Барласқа мінездеме беріңдер.

V–VI тапсырмалар

  • Барлас Абайға қандай бата берді?
  • Мәтіндегі нақыл сөздерді тауып, дәптерге жазу.

5) Ой толғаныс: Венн диаграммасы

Жұппен жұмыс: екі кейіпкерді таңдап, олардың ортақ және айырмашылығы бар үш қасиетін анықтап жазу.

Үлгі: Барлас пен Байкөкше

Барлас

  • Ақын
  • Қартаң
  • «Қобыланды батыр» жырын біледі

Ортақ қасиеттері

  • Екеуі де ер адам
  • Екеуі де жыршы

Нәтиже ватманға түсіріліп, сыныпқа көрнекі түрде ілінеді.

Байкөкше

  • Жыршы
  • Жастау
  • «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жырын біледі

6) Сабақты қорыту

Венн диаграммасы бойынша жалпы ой қорытылып, ватманға жазылып, тақтаға ілінеді. Сонымен қатар кестелер мен кітаптарға қысқаша шолу жасалады.

Қайталау сұрақтары

Абайдың нақыл сөздері, мақалдары, афоризмдері бойынша сұрақтар қойылып, оқушылардан мысал келтіру сұралады.

7) Үй жұмысы

Оқу тапсырмасы

  • Мәтінді мәнерлеп оқу.
  • 5–6-тапсырмаларды орындау.

Жазба жұмысы

  • Сөздік дәптермен жұмыс.
  • Авторлық дәптерге Абай мен Мұхтарға Венн диаграммасын құрып келу.

8) Бағалау

Оқушылардың мәнерлеп оқуы, талдауға қатысуы, топтық жұмыстағы белсенділігі және жазба тапсырмалары негізінде бағалау жүргізіледі.