Вирустардың жіктелуі

Сабақтың тақырыбы

Компьютерлік вирустар. Вирустан тазарту бағдарламалары.

Мақсаты

Компьютерлік вирустардың түрлерімен және олардан қорғану әдістерімен таныстыру, антивирустық бағдарламаларды қарастыру.

Дамытушылығы

Тапсырмалар орындау арқылы таным қабілетін, зейінін және белсенділігін дамыту.

Тәрбиелілігі

Өз бетімен жұмыс жасауға, жинақтылыққа және ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі

  • Мультимедиа құралдары
  • Компьютер
  • Презентация
  • Деңгейлік тапсырмалар

Ұйымдастыру форматы

  • Сабақтың әдісі: жаңа тақырыпты түсіндіру
  • Сабақтың түрі: топпен жұмыс

Сабақ барысы

I

Ұйымдастыру сәті

Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру, оқушыларды түгендеу, сынып журналын толтыру.

II

Өткен сабақты қайталау

  1. 1. Файлдың нақты аты бойынша іздеу қалай жүзеге асады?
  2. 2. Файлдың атын ұмытып қалған жағдайда оны қалай іздейміз?
  3. 3. Файлдың құрылған күні бойынша іздеу қалай орындалады?
  4. 4. Файлды өлшемі бойынша қалай іздейміз?
  5. 5. Күн мен уақытты баптау қалай іске асады?
  6. 6. Жұмыс үстелінің түрін (фондық суретін) өзгерту үшін қандай әрекеттерді орындаймыз?
  7. 7. Тышқанның оң жақ батырмасын негізгі батырма ету (сол қолға ыңғайлау) үшін қандай әрекеттерді орындаймыз?
III

Жаңа сабақ: компьютерлік вирустар

Компьютерлік вирустар әртүрлі типке бөлінеді: жүктелетін, файлдық, макровирустар және желілік.

Жүктелетін вирустар

Дискеттердің немесе қатқыл дискінің жүктеу секторларын зақымдайды. Зақымдалған жүйе қайта қосылғанда, басқару операциялық жүйенің жүктеуші кодының орнына вирус кодына берілуі мүмкін.

Файлдық вирустар

Көбею үшін операциялық жүйенің файлдық жүйесін пайдаланады және әртүрлі форматтағы орындалатын файлдарды (EXE, COM, BAT, SYS және т.б.) зақымдайды.

Резидентті вирустар

Көптеген жүктелетін және файлдық вирустар резидентті болады, яғни компьютердің жедел жадында орналасып, пайдаланушы жұмысы барысында қауіпті әрекеттер тудыруы мүмкін: деректерді жою, файл атауын және басқа атрибуттарын өзгерту және т.б.

Резидентті вирустардан емдеу қиынырақ: зақымдалған файлдарды дискіден өшіргеннің өзінде, вирус жедел жадта қалып қойып, файлдарды қайтадан зақымдауы мүмкін.

Жаңа сабақ: вирусқа қарсы бағдарламалар

Вирустардан қорғау және зақымдалған компьютерлерді емдеу үшін антивирустық бағдарламалар қолданылады. Әрекет ету тәсіліне қарай оларды блоктаушылар, ревизорлар және полифагтар деп бөлуге болады.

Ревизорлар

Дискіде сақталған файлдардың бақылау қосындыларын (checksum) есептеуге негізделеді. Бұл қосынды және қосымша мәліметтер (файл ұзындығы, соңғы өзгертілген уақыты және т.б.) антивирус дерекқорында сақталады.

Полифагтар

Файлдарды, секторларды және жүйелік жадты тексеріп, белгілі вирустарды да, сондай-ақ бұрын анықталмаған (полифагқа белгісіз) жаңа қауіптерді де табуға бағытталады.

IV

Пысықтау сұрақтары

1. Компьютерлік вирус дегеніміз не?

2. Вирустар қайдан пайда болады?

3. Вирустың пайда болуының негізгі белгілерін атаңыз.

4. Антивирустық бағдарламалардың негізгі типтерін атаңыз.

V

Үй тапсырмасы

  • 6.6–6.7 тақырыптарын үйде оқып келу.
  • 1-қатар оқушылары: компьютерлік вирустардың ұқсастықтарын жазып келу.
  • 2-қатар оқушылары: биологиялық вирустармен ұқсастықтарын жазып келу.
VI

Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі мен тапсырмаларды орындау сапасына қарай бағалау жүргізіледі.