Оқушы жауабы
Сабақтың мақсаты
Танымдық
Қорқыттың білімдар, ақылгөй, ойшыл, зиялы әрі ірі тұлға екенін оқушыларға түсіндіру. «Қорқыт ата кітабы» және ондағы жырлар туралы жүйелі мәлімет беру.
Дамытушылық
Шығармашылық белсенділікті арттыру, ойды еркін әрі дәл жеткізу дағдыларын қалыптастыру.
Тәрбиелік
Өнер адамына, ел тарихына, табиғатқа, тілге деген ықылас пен сезімді ояту; ұлттық құндылықтарды бағалауға баулу.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру
КіріспеСабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланып, эпиграф арқылы сабақтың идеялық өзегі айқындалады.
2) Ойқозғау
Белсендіру- Қорқытты кімдер зерттеген?
- Ол туралы қандай аңыздар белгілі?
- Қорқыт күйлері және олардың шығу тарихы.
3) Жаңа сабақ
Түсіндіру«Қорқыт ата кітабының» мазмұны, тарихи-мәдени маңызы және жырлардың тақырыптық сипаты түсіндіріледі.
Тапсырма: «Кімнің портреті берілген?»
- А) Ол Білге қаған тұсында төбе би болған. Елінің тарихын, тағдырын жырлап, толғау айтқан жырау.
- Ә) Түркілердің оғыз тайпасынан шыққан асқан сәуегей, бақсы; күйшілік пен жыраулық өнердің атасы.
- Б) Ағасы Қапаған ханмен бірге әке ісін жалғастырған. Алты жасынан бастап жауларымен жиырма үш рет соғысып, қарсы жақтың қуатын әлсіреткен.
4) Кестемен жұмыс
Талдау«Дерсе хан ұлы Бұқаш туралы жыр» бойынша оқиға желісі мен идеясы кесте арқылы жинақталады.
| Оқиға | Оқушы жауабы (үлгі) |
|---|---|
| Баланың Бұқаш атануы | Он бес жасқа толғанда сүзеген бұқамен айқасып, жеңіске жетеді. |
| Өлімге себепші болғандар | Айналасындағылар әкесіне Бұқашты жамандап, елдің жауы етіп көрсетіп, жала жабады. |
| Бұқаштың қайта тірілуі | Анасы баласын тауып алып, жарасын емшек сүтімен емдеп жазады. |
| Әкесінің тұтқынға түсуі | Елді жау шауып, Дерсе хан тұтқынға түседі. Бұқаш жауды талқандап, әкесін аман-есен еліне алып қайтады. |
| Тақырып, идея | Анаға құрмет, ұрпаққа сүйіспеншілік, ұрпақ жалғастыру мәселесі, ата-ана мен бала арасындағы парыз. Ерлік пен ізгілік ұғымдарын дәріптеу. |
5) Шығармашылық жұмыс
ШығармашылықТақырыптық бағыт:
«Өлеңге әркімнің-ақ бар таласы…»
Оқушылардың Қорқыт атаға арнаған өлеңдерін оқуы және талқылауы.
6) Қорытындылау және бекіту
ЖинақтауНегізгі түйіндер
- Қорқыт — VIII ғасырда өмір сүрген тұлға.
- «Құт әкелуші» ретінде танылған.
- Мәңгі өлмейтін өмірді іздеген ойшыл.
- Күйші, жырау.
- «Қорқыт ата кітабының» авторы ретінде аталады.
Тарихи-мәдени дерек
- Қызылорда қаласында Қорқыт ата атындағы университет бар.
- Қызылорда облысы, Шиелі ауданында Қорқыт атаға арналған ескерткіш орнатылған (суреті интерактивті тақтадан көрсетіледі).
7) Бағалау
НәтижеСабақ соңында оқушылардың белсенділігі мен жауаптарының мазмұнына қарай білім деңгейі бағаланады.
8) Үй тапсырмасы
Жалғастыру- «Қорқыт ата кітабындағы» шығармаларды оқып, мазмұнын баяндау.
- Сөзжұмбақ құрастырып келу.
- Қорқыт туралы материалдар жинақтап келу.