Бірінші беті
Сабақтың мақсаты
Білімдік мақсат
Балаларды судың негізгі қасиеттерімен таныстыру: су мөлдір әрі түссіз; өз пішіні болмайды; сұйық зат; буға айналады; қатады. Сондай-ақ суды тазарту туралы бастапқы мәлімет беру.
Дамытушылық мақсат
Сабақ тақырыбы арқылы экологиялық ұғымдарды қалыптастыру, балалардың танымдық қызығушылығын арттыру, ой-өрісін кеңейту, сөздік қорын дамыту.
Тәрбиелік мақсат
Туған өлкенің табиғатына сүйіспеншілік сезімін ояту, суды үнемдеуге және қорғауға үйрету, экологиялық тәрбие беру.
Сабақ туралы мәлімет
Сабақтың түрі
Тәжірибе сабағы.
Әдіс-тәсілдер
- Дәлелдеу, іздендіру, табу
- Сұрақ-жауап
- Көрсету, түсіндіру
- Әңгімелету
Көрнекіліктер мен құралдар
«Су патшалығы» кітабы
Тарелке, шыны ыдыстар
Геометриялық денелер (шар, цилиндр, куб)
Жұмсақ мата (фильтр ретінде)
Әр балаға: май араласқан су, салфетка
Доп, магнитофон (су дыбыстары)
Сабақтың барысы
I. Кіріспе: Табиғат және су
Балалармен әңгіме: «Табиғат дегеніміз не?» Табиғат — бізді қоршаған дүние. Табиғат тірі және өлі болып бөлінеді.
Магнитофон арқылы судың сарқыраған, толқынның соққан дыбыстарын тыңдату.
- Қандай дыбыстар естідіңдер?
- Су табиғаттың қай түріне жатады?
- Судың дыбысын қашан естуге болады?
Жауаптарды нақтылау: су дыбысы тамшылағанда, сарқырап аққанда, теңіз толқығанда естіледі.
Тәрбиеші: Су патшасы Сүлеймен бізге керемет кітап жіберіпті. Осы кітап арқылы су туралы көп нәрсені біліп, үйренеміз.
Бірінші бет: «Сиқырлы су»
Судың қасиеттері
- Су түссіз және мөлдір.
- Су — сұйық зат.
- Судың өз пішіні жоқ: құйылған ыдыстың пішінін қабылдайды.
- Су табиғатта үш күйде кездеседі: сұйық, мұз (қатты), бу (газ).
Тәжірибе: Су пішінін қалай өзгертеді?
- 1 Суды тарелкеге құю: су бетіне жайылып кетеді, себебі ол сұйық.
- 2 Геометриялық денелерді (шар, цилиндр, куб) басқа жерге қойғанда олардың пішіні өзгермейтінін бақылау.
- 3 Суды әртүрлі шыны ыдыстарға құю: су әр ыдыстың пішінін қабылдайды.
Қорытынды: судың өз пішіні жоқ, ол құйылған ыдыстың пішінін алады.
Дидактикалық ойын: «Жақсы — жаман»
1-топ: «Су — жақсы. Неге?»
- Суды ішеміз.
- Жуынамыз, шынығамыз.
- Тамақ әзірлеуге қажет.
- Ыдыс-аяқ, ойыншық, киімдерді жуамыз.
- Гүлдер мен өсімдіктерді суарамыз.
- Құстар мен балықтарға тіршілік үшін керек.
2-топ: «Су — жаман. Неге?»
- Мұздай су ішсең, ауырып қалуың мүмкін.
- Ыстық суға күйіп қалуға болады.
- Суға тайып құлау қаупі бар.
- Терең суға батып кету қаупі бар.
- Су тасқыны болып, үйлерді құлатуы мүмкін.
Екінші бет: «Судың ғажайып тұрғындары»
Су патшасы балаларды су асты әлемімен таныстырады. Су астында тіршілік өте көп: дельфиндер, шортан, алабұға, жайын, шаяндар, балдырлар, теңіз жұлдыздары және сегізаяқтар.
- Теңіз жұлдызы тармақтарын қимылдатып, теңіз түбінен қорек іздейді.
- Сегізаяқтың аяқтары басынан тарай өседі.
- Теңіз атбас балығы ертегідегі жүйрік аттың басына ұқсайды.
- Инебалық — өте жіңішке, ұзын; тұмсығы үшкір, құйрығы жіптей.
- Кейбір балықтар дыбыс шығарады. Теңіз әтеші шақырмайды, бірақ қатты шырылдайды; түсі қызыл ала болады.
Сұрақ-жауап
Сұрақ: Аяғы көп жануарды ата.
Жауап: Сегізаяқ.
Сұрақ: Оның аяқтары нешеу?
Жауап: Сегіз.
Сұрақ: Жіп-жіңішке, ұзын балықты ата.
Жауап: Инебалық.
Сұрақ: Қатты шырылдайтын қандай балық?
Жауап: Теңіз әтеші.
Сергіту сәті: «Теңіз толқындары»
Теңізбен толқиық — бір,
Теңізбен толқиық — екі,
Теңізбен толқиық — үш,
Шоршып-шоршып алайық.
Су түбіне батайық,
Сол күйімізде қатып қалайық.
Үшінші бет: «Су — тіршілік көзі»
Әңгімелеу: Судың пайдасы қандай? Ол неге қажет? Балалар сурет бойынша суды қайда және қалай пайдаланатынымызды айтып береді.
Ішуге
Тазалыққа (жуыну, жуу)
Тағам дайындауға
Өсімдіктерді суаруға
Төртінші бет: «Судың да сұрауы бар»
Тәрбиеші: Күнделікті өмірде біз таза су пайдаланамыз. Ал май араласқан суды ішуге бола ма?
Жоқ, өйткені майдың иісі шығады, дәмі жағымсыз болады. Сондықтан мұндай суды тазарту қажет.
Тәжірибе: Фильтр арқылы тазарту
Жұмсақ матаны фильтр ретінде қолдануға болады. Балалар орындарында отырып май араласқан суды фильтрден өткізеді.
Бақылау: Су тазарды.
Қорытынды: Май фильтрдің (матаның) бетінде қалып қойды.
Үйімізге құбыр арқылы келетін су да арнайы сүзгілерден өткізіледі. Бұл жұмысты бақылайтын мекемелер болады. Ақтөбе қаласында суды тазартып, үйлерге жеткізетін мекеме — «Ақбұлақ».
Экологиялық ой: Су тазалығы — ортақ жауапкершілік
Су патшасы өз патшалығының таза болғанын қалайды. Алайда кейбір адамдар су жағасында демалып, қоқыс тастап, суды ластайды. Сондықтан табиғатты қорғау — әрқайсымыздың міндетіміз.
Ойын: «Экологиялық көмек»
Тапсырма: сурет бойынша суды ластайтын артық заттарды тауып, сызып тастау.
Қорытынды бөлім
Тәрбиеші: Кітап сендерге ұнады ма? Енді сабақ соңында «Не үйрендің, не білдің?» ойынын ойнайық. Тәрбиеші допты лақтырады, қағып алған бала сұраққа жауап береді: «Су қандай?» немесе «Су неге керек?»