Сабақтың ішкі құрылысымен танысу
Сабақтың түрлері мен құрылысы
Бұл сабақта өсімдік сабағының қызметі, түрлері және жалпы құрылысы түсіндіріледі. Материал оқушының ғылыми дүниетанымын кеңейтіп, тақырыпқа қызығушылығын арттыруға бағытталған.
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Мақсаты
Сабақтың атқаратын қызметін және оның жалпы құрылысын оқушыға түсінікті, жүйелі түрде меңгерту.
Білімділік
Сабақтың мәнін, өсімдік үшін маңызын және негізгі функцияларын түсіндіру.
Тәрбиелік және дамытушылық
Ғылыми дүниетанымды байыту, тұлғалық дамуды қолдау және пәнге қызығушылықты арттыру.
Құрал-жабдықтар
Электронды көрсетілімдер.
Сабақтың типі
Құрастырылған сабақ.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сабақ басында келмеген оқушылар белгіленеді. Оқушылардың назары сабаққа бағытталып, жұмысқа дайындығы тексеріледі.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Төмендегі сұрақтар арқылы өткен тақырып қайталанады және түсінік деңгейі анықталады.
- Бүршік неліктен «бастапқы өркен» деп аталады? Ішкі құрылысы арқылы дәлелдеңдер.
- «Буын» және «буынаралық» ұғымдарын қалай түсінесіңдер?
- Ұзарған өркен мен қысқарған өркеннің айырмашылығы қандай? Олар қандай қызмет атқарады?
- Өсу бүршігі мен гүл бүршігінің айырмашылықтарын талдаңдар.
- Қосалқы бүршіктер қайдан дамиды және оның қызметі қандай?
- Бүршіктер неше түрге бөлінеді?
III. Жаңа материалды түсіндіру
Жоспар
- Сабақ және оның түрлері
- Сабақтың ішкі құрылысы
Негізгі анықтама
Сабақ — өсімдіктің жер асты мүшелері мен жер үсті мүшелерін өзара жалғастырып тұратын орталық тірек мүше.
Сабақтың қызметтері
- 1) Қоректік заттарды тамырдан өсімдіктің басқа мүшелеріне жеткізеді.
- 2) Бүршік, жапырақ, гүл және жеміс сабаққа бекінеді.
- 3) Көбеюге қатысады.
- 4) Органикалық заттар қор ретінде жиналады.
- 5) Бұтақтану арқылы өсімдіктің жер үсті бөлігі кеңейеді.
- 6) Вегетативтік көбеюді қамтамасыз етеді.
IV. Бекіту
Қайталау сұрақтары
- Сабақ дегеніміз не?
- Сабақтың қандай түрөзгерістері бар?
- Сабақтың құрылысы қандай?
- Сабақ қандай қызмет атқарады?
Ой қорыту
Сабақ — тек тірек қана емес: ол зат тасымалдауды ұйымдастырады, мүшелердің бекінуіне жағдай жасайды және кейбір жағдайларда қор жинақтап, өсімдіктің вегетативтік жолмен көбеюіне қатысады.
V. Үй тапсырмасы
- §12 — оқу.
- 17-суретті салу.
Мақсаты
Сабақтың ішкі құрылысын ұлғайтқыш қол әйнегімен қарап, қабаттарын бір-бірімен салыстыра отырып зерттеу.
Құрал-жабдықтар
Қарағаш, емен, терек ағаштарының ұзындығы шамамен 20 см жас өркендері; ұлғайтқыш қол әйнегі; 2–3 жылдық жуандау діңнің көлденең кесіндісі (қалыңдығы 5–8 см).
Жұмыстың барысы
- Әртүрлі ағаштардың (қарағаш, емен, қайың, терек, тал және т.б.) жас бұтақтарын (шамамен 20 см) алып, сыртқы қабығының түсін, қабықты жарып сыртқа шығып тұрған жасымықшалардың (шұбарланудың) пішінін бақылаңдар. Лупамен қарап, суретін салыңдар.
- Кез келген ағаштың көлденең кесіндісінен сабақтың ішкі қабаттарын ажыратыңдар. Әр қабаттың қалыңдығын шамалап анықтап, түсіне назар аударыңдар. Өзек жасушаларының ерекшеліктерін бақылаңдар.
- Байқағандарыңды оқулықтағы суретпен салыстырып, талдаңдар.
Нәтижесі
- Сурет бойынша қорытынды жасау.
- Бос орындарды толтыру тапсырмасы (оқулық/жұмыс парағы бойынша).
Ескерту: толық нұсқасын жүктеу тапсырмасы берілген жағдайда, мұғалім ұсынған сілтеме/платформа арқылы орындаңдар.