Оқушының өзіндік ерекшелігін ашу, дамыту
Бағдарламаның сипаты
«Өсімдіктер әлемі» арнаулы курс бағдарламасы 5-сынып оқушыларына арналған. Бағдарлама мазмұны оқушылардың биология пәніне қызығушылығын арттыруға, табиғат құбылыстарын саналы түсінуге және бақылау мен тәжірибе арқылы білімін тереңдетуге бағытталған.
Өсімдік — табиғат қазынасы, халық байлығы. Өсімдіксіз Жер бетінде тіршіліктің болуы мүмкін емес: ол органикалық зат пен оттегінің негізгі көзі.
Негіздеме және дереккөздер
Бағдарлама төмендегі авторлардың еңбектеріне сүйене отырып әзірленді: Р. Сәтімбеков, Р. Әлімқұлова («Қызықты биология»), С. Көшкінбаев («Туған жер қазынасы»), И. В. Костинская («Табиғатты зерттеушілер»), Р. Ә. Әлімқұлова мен М. А. Тәртенова («Өсімдік — табиғат қазынасы»), Қ. Құрманов («Жасыл әлем»).
Бағдарлама №57 жалпы білім беретін орта мектебінің әдістемелік (педагогикалық) кеңесінде талқыланды.
Түсіндірме жазба
Мектептерде білім сапасын арттырудың маңызды бағыттарының бірі — білімді саралау. Биология пәнінің мазмұны тіршіліктің деңгейлері туралы білімді қамтып, тіршіліктің біртұтастығын және биологиялық үдерістер мен құбылыстардың мәнін ғылыми тұрғыда түсінуге мүмкіндік береді.
Бұл арнайы курс мемлекеттік стандарт талаптарын сақтай отырып, оқушылардың пәнге қызығушылығын күшейтуге және шығармашылық қабілетін дамытуға арналған. Курс барысында оқушылар өсімдіктер әлемінің ерекшеліктерімен танысып, табиғаттағы рөлін нақты мысалдар арқылы ұғынады.
Курс мазмұнындағы қызықты бағыттар
- Ең жуан сабақты өсімдіктер және жәндіктер жоламайтын өсімдік түрлері.
- Сүт бөлетін сабақтар және жарық шығаратын өсімдіктердің ерекше қасиеттері.
- Өсімдіктердің қоршаған ортаны жақсартудағы маңызы (желден тосқауыл, салқындату, микроклимат қалыптастыру).
Ғылыми дерек ретінде: өсімдіктер жылына атмосфераға шамамен 400 млн тонна оттегі бөледі.
Бағдарлама мазмұнында биология ғылымының қазіргі даму деңгейі ескеріліп, білімнің әртүрлі компоненттері қамтылады: жаңа ұғымдар мен түсініктер, қызықты мәліметтер, деректер. Теориямен қатар практикалық жұмыс та қарастырылған: сұрақ-тапсырмалар, әңгіме сабақтар, экскурсия және бақылау жұмыстары.
Сонымен қатар курс аясында жануарлар әлеміне де назар аударылады: жануарлардың ерекше қасиеттерін, маңызын және айырмашылықтарын ажырата білу — табиғатты тұтас түсінудің маңызды бөлігі.
Мақсаты
Оқушыларды өсімдіктер мен жануарлардың сан алуан түрлерімен таныстыру, олардың ерекшеліктерін ажырата білуге үйрету; базалық білім деңгейін жетілдіру, қызығушылығын арттыру және ой-өрісін кеңейту.
Міндеттері
- Тірі организмдердің құрылысын, қызметін және тіршілік әрекетін эволюциялық тұрғыда түсіндіру.
- Тірі нысандарды бақылау және биологиялық тәжірибелер жүргізу арқылы танымдық қызығушылық пен шығармашылық қабілеттерді дамыту.
- Бақылау нәтижелерін, оқулық мәтінін, сурет, сызба және кестелерді пайдаланып, тіршіліктің даму факторларын және өлі мен тірі табиғаттың өзара байланысын дәлелдеп көрсете білу.
Оқушы нені меңгеруі тиіс
Білім
- Туған өлкеде өсетін өсімдіктердің негізгі түрлерін тану.
- Өңірде мекендейтін жануарлардың негізгі түрлерін ажырату.
Құндылық және ұстаным
- Ғылыми ойлауды дамыту және ой-өрісті кеңейту.
- Ғылыми ізденімпаздық пен іскерлікті қалыптастыру.
- Ізденіс, еңбек және табиғатты қорғауға тәрбиелеу.
Қалыптасатын іскерліктер мен дағдылар
- 1 Пәнге қызығушылықты ояту және оқу мотивациясын қолдау.
- 2 Оқу дағдылары мен біліктілікті жүйелі түрде жетілдіру.
- 3 Оқушының жеке ерекшелігін ашу және дамыту.
- 4 Мүмкіндік пен қабілеттің ашылуына жағдай жасау.
- 5 Өмірлік құндылықтар мен мақсаттарды айқындауға ықпал ету.
- 6 Интеллектуалдық, эмоциялық және рухани дамыған тұлға ретінде қалыптасуына қолдау көрсету.
- 7 Сөздік қорды және еркін ойлауды дамыту.
Күтілетін нәтиже
- Жаңа білім алуға және жаңашылдыққа ұмтылады.
- Алған білімін талдайды және сараптайды.
- Шығармашылық қабілеті дамыған, рухани бай, елінің өркендеуіне үлес қоса алатын тұлға ретінде қалыптасады.
- Мақсат қоя біледі және оған жету жолдарын жоспарлайды.
«Өсімдіктер әлемі» арнаулы курс бағдарламасы 5-сыныпқа арналған (жүктеу үшін оқу орнының бекітілген ресурстарын пайдаланыңыз).