Қазақша рефераттар

Сабақтың жалпы мақсатын ашу, оны өткізу жоспарын көрсету

Тотығу–тотықсыздану реакциялары. Ерітінділер мен балқымалардың электролизі

Бұл материал 10-сынып химия курсының тотығу–тотықсыздану реакциялары және электролиз тақырыптарын жүйелі түсіндіруге арналған. Мақсат — негізгі ұғымдарды нақтылап, есеп шығаруда қолдануға болатын дағдыларды қалыптастыру.

Тотығу дәрежесі Электрон–баланс Электролиз

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Тотығу дәрежесі ұғымын меңгерту.
  • Тотығу–тотықсыздану реакцияларын және электрон–баланс әдісін түсіндіру.
  • Электролиз туралы негізгі білімді қалыптастыру.

Дамытушылық және тәрбиелік

  • Ойлау қабілетін дамыту: бақылау, талдау, салыстыру, себеп–салдарлық байланыс табу.
  • Қорытынды жасау, есте сақтау, есеп шығару дағдыларын жетілдіру.
  • Уақытты тиімді бағалауға үйрету, еңбекқорлық пен пәнге қызығушылықты арттыру.

Сабақ типі

Аралас сабақ

Өткізу түрі

Мұғалімнің түсіндіруі, жаттығулар орындау, фронталды әңгімелесу

Құралдар мен ресурстар

Кітап, дәптер, интерактивті тақта, кестелер мен оқу-әдістемелік материалдар

Ұйымдастыру және тексеру кезеңдері

Ұйымдастыру

  • Сабақтың мақсаты мен кезеңдерін айқындау.
  • Оқушыларды психологиялық тұрғыдан дайындау.
  • Сабаққа дайындығын тексеру және назарын шоғырландыру.

Үй тапсырмасын тексеру

  • Орындалу дұрыстығы мен толықтығын анықтау.
  • Қиындықтарды және білімдегі олқылықтарды табу.
  • Қателерді талдап, түзету жолдарын көрсету.

Үй тапсырмасынан үлгі есеп (№1)

Берілгені

Zn, Al, S; v(S) = 0,5 моль

Табу керек

m(S)

Жауап

40 г

1) Zn + S → ZnS

m(S) = v · M = 0,5 · 32 = 16 г

2) 2Al + 3S → Al₂S₃

m(S) = 13,5 · (3 · 32) / (2 · 27) = 24 г

Жалпы күкірт массасы: 16 г + 24 г = 40 г.

Жаңа тақырып: негізгі ұғымдар

Тотығу–тотықсыздану реакциялары

Валенттік электрондары электртерістілігі төмен атомдардан электртерістілігі жоғары атомдарға ауысатын (немесе ығысатын) процестер тотығу–тотықсыздану реакциялары деп аталады.

Тотығу — электрон беру процесі.

Тотықсыздану — электрон қосып алу процесі.

Тотықтырғыш және тотықсыздандырғыш

Бұл реакцияларда электронды қосып алатын атомдар немесе иондар — тотықтырғыш, ал электронды беретін бөлшектер — тотықсыздандырғыш болады.

Мысалы, оттек, күкірт және фтор атомдары жиі электрон қосып алады, яғни өздері тотықсызданып, тотықтырғыш қасиет көрсетеді.

Тотығу дәрежесі

Иондық қосылыстардағы ион заряды және полюсті ковалентті қосылыстардағы атомдардың шартты заряды тотығу дәрежесі деп аталады.

Тотығу дәрежесінің мәні — осы элемент атомынан басқа элемент атомына шартты түрде ығысқан электрондар саны арқылы анықталады. Ол «+» немесе «−» таңбасымен беріледі, ал кез келген күрделі қосылыста әрбір атомға белгілі бір тотығу дәрежесі сәйкес келеді.

Автор туралы

Назарова Шынар Талғатқызы — Атырау облысы, Атырау қаласындағы Атырау энергетика және құрылыс колледжінің биология және химия пәні оқытушысы.