Неше бірлік
Мақсаттар
Білімдік
Қосудың ауыстырымдылық қасиетін қолдану арқылы қосуды меңгерту. Ондықтан аттап қосу және азайту тәсілдерімен есептер шығара білуге дағдыландыру.
Дамытушылық
Ойлау мен есте сақтауды, өз бетімен шешім қабылдауды, қорытынды пікір айту дағдысын, белсенділік пен танымдық қабілетті дамыту.
Тәрбиелік
Өз бетінше жұмыс жасауға, есептеу тәсілдерін өмірде қолдануға тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқу құралдарының толықтығы тексеріледі. Психологиялық дайындық жүргізіледі.
Пәнге ынталандыру өлеңі
Математика, достарым,
Ең маңызды, керекті.
Қатал да нақты пәніміз —
Ол қызықты, сүйікті.
Мұғалім:
Қане, досым, тексерші, дайынсың ба сабаққа?
Орнында ма, бүтін бе дәптер, қалам, кітабың?
Күнделік алдыңда ма, қолыңда ма қаламың?
2) Үй тапсырмасын тексеру
№5. Өзіндік тексеру жұмысы жүргізіледі.
Тапсырмалар
- 25 пен 5-тің қосындысына 60-ты қос.
- 70 пен 9-дың қосындысынан 40-ты азайт.
- 60 пен 4-тің қосындысынан 40-ты азайт.
- 20 мен 2-нің қосындысына 50-ді қос.
Жауаптар
- 25 + 5 + 60 = 90
- 70 + 9 − 40 = 39
- 60 + 4 − 40 = 24
- 20 + 2 + 50 = 72
3) Қызығушылықты ояту (жұмбақ)
Жұмбақ 1
Есепке де кіремін, әріп болып жүремін.
Жауабы: 3
- Өмірдегі ұқсастықтары: «З» әрпі, ұшып бара жатқан құс.
- Бір таңбалы сан, бірліктер класына жатады.
Жұмбақ 2
Әріп десең — бүйірі тоқ, сан десең — салмағы жоқ.
Жауабы: 0
- Өмірдегі ұқсастықтары: «О» әрпі, жұмыртқа, дөңгелек.
- Бір таңбалы сан.
- 3 санының қасына 0-ді қойсақ: 30 — екі таңбалы сан.
- 30: 3 ондық, 0 бірлік.
Көркем жазу
30 цифрын дәптерге көркем жазу.
4) «Не байқадың?» (№2, 58-бет)
1-қадам
Қосындыларды жаз.
- 3 + 56 = 58
- 30 + 24 = 54
2-қадам
Қосылғыштардың орнын ауыстыр.
- 56 + 3 = 58
- 24 + 30 = 54
Қорытынды
Қосудың ауыстырымдылық қасиеті қолданылады: қосылғыштардың орнын ауыстырғаннан өрнектің мәні өзгермейді.
5) Жаңа мағынаны тану: разрядпен қосу
Мысал: 3 + 56
- 3 — бір таңбалы сан, бірліктер класы.
- 56 = 50 + 6 (разрядтық қосылғыштарға жіктеу).
- Амалды орындау үшін бірліктерді біріктіреміз: 3 + 6.
Мысал: 30 + 24
- 30 және 24 — екі таңбалы сандар.
- 24 = 20 + 4.
- Бұл жерде ондықтарды біріктіреміз: 30 + 20, содан кейін бірліктер қосылады.
Қорытынды ереже
Екі таңбалы сандармен қосу амалын орындағанда бірліктерді бірліктерге, ал ондықтарды ондықтарға қосады (сол сияқты азайтады).
6) Пысықтау жұмысы (тақтамен)
7) Ойын: «Қоянға көмектесейік»
Оқушылар қолындағы сандар текшесі арқылы жауапты көтереді. Мақсат — шапшаң әрі қатесіз орындау.
Қызықты есептер
Көлден ұшты 50 қаз, қайтып қонды 20 қаз. Қонбағаны нешеу?
50 − 20 = 30
100 асықтың 30-ын досым сұрап алды. Қаншасы менде қалды?
100 − 30 = 70
2 түйе, 2 жылқы, 2 сиыр, 3 ешкі, 2 қоян, 4 түлкі. Барлығы неше жануар?
2 + 2 + 2 + 3 + 2 + 4 = 15
Ескерту: Бастапқы мәтінде жауап 14 деп берілген, алайда қосынды 15 болады.
Табақта 5 алма, менде 3 алма, інімде 2 алма. Барлығы неше алма?
5 + 3 + 2 = 10
8) Оқулықпен жұмыс (4-есеп)
Берілген тапсырмаларды оқып, қайсысы есеп екенін анықтау. Бірінші тапсырмада сұрақ жоқ, сондықтан есепке жатпайды. Екінші тапсырма — есеп.
Есептің шарты
Сатып алынғаны
15 кг
Жіберілгені
10 кг
Қалғаны
? кг
Шешуі
15 − 10 = 5
Жауабы: 5 кг ұн қалды.
9) Ойын: «Көршілерін тап»
Берілген сандардың көршілерін (алдыңғы және кейінгі) табу.
10) Топтық жұмыс (өзіндік тексеру)
1-топ
54 − a = 4
a = 54 − 4 = 50
54 − 50 = 4
2-топ
a + 5 = 25
a = 25 − 5 = 20
20 + 5 = 25
3-топ
12 − a = 10
a = 12 − 10 = 2
12 − 2 = 10
Сергіту сәті
Біз балдырған баламыз,
Құстай қанат қағамыз.
Дүниені аралап,
Оқып білім аламыз.
11) Шығармашылық жұмыс (ауызша)
Тапсырмалар ауызша орындалады, жауаптар тақта арқылы тексеріледі. Өзіндік бағалау жүргізіледі.
- 1 метр 1 дециметрден неше сантиметр артық?
- 1 дециметр 1 сантиметрден неше сантиметр артық?
- 1 минут 1 сағаттан неше минут кем?
- 1 сағат 1 тәуліктен неше сағат кем?
12) «Ішіне–сыртына» стратегиясы: теңдіктің мәнін табу
Берілген өрнектерді сәйкестендіріп, нәтиже мен құрылымды салыстыру.
Жұптар
- 8 + 4
- 9 + 4
- 12 − 4
- 13 − 4
- 4 + 8
- 4 + 9
- 12 − 8
- 13 − 9
Теңдеулер
4 + x = 11
4 + x = 12
4 + x = 13
13) Ойын: «Үйдің нөмірін тап»
Жұптық тексеру арқылы нәтижелер салыстырылады.
14) Қорытындылау: «Бағдаршам» әдісі
Оқушылар сабақтың қаншалықты түсінікті болғанын түстер арқылы көрсетеді.
Қызыл
Түсінбедім.
Сары
Әлі де практика қажет, сұрақтар бар.
Жасыл
Барлығы түсінікті.
15) Үй тапсырмасы
№5, №6 — 59-бет.
16) Бағалау
Оқушылар жинаған «жүректерінің» саны бойынша бағаланады.
Автор туралы мәлімет
Ақтөбе облысы, Хромтау қаласы, №6 Хромтау гимназиясының бастауыш сынып пәні мұғалімі — Кысырауова Шынар Андебековна.