Бидайдың кеудесін көтергені - дақылы жоқтығы, Жігіттің кеудесін көтергені - ақылы жоқтығы

Кеудемсоқтық пен ақыл

«Бидайдың кеудесін көтеретіні — дәнінің жоқтығы, жігіттің кеудесін көтеретіні — ақылының жоқтығы.» (Омар Хайям)

«Адамның санасы қаншалықты төмен болса, мұрнын соншалықты көкке шүйіреді.» (Омар Хайям)

Сөзді босқа сарп етпе

«Ешқашан біреуге бір нәрсені түсіндіремін деп әуре болмаңыз. Тыңдағысы келмеген адам тыңдамайды, түсінгісі келмеген адам түсінбейді. Ал сізге сенетін әрі түсінетін адамға артық сөздің қажеті жоқ.» (Омар Хайям)

Ояну мен еркіндік

«Ұйқыдағы халық жоғалады немесе құл болып оянады.» (Мұстафа Кемаль Ататүрік)

Істің берекесі: ниет, күш, тәртіп

«Кез келген істің өнбекке үш шарты бар: әуелі ниет керек, содан соң күш керек, одан кейін тәртіп керек.» (Мұхтар Әуезов)

Тілдің қадірі

«Тілден биік асқар тау да, тілден асқан байлық та, тілден терең теңіз де жоқ.» (Ғабит Мүсірепов)

Сыртқы мен ішкі мазмұн

«Қаншама адам көрдім — үстінде киімі жоқ; қаншама киім көрдім — ішінде адамы жоқ.» (Руми)

Дос пен дұшпан өлшемі

«Мың досың болса — көп деме. Бір дұшпаның болса — аз деме.» (Ахмед Йүгінеки)

Арманның екі жүзі

«Орындалған арман — бақыт, орындалмаған арман — күйік.» (Шерхан Мұртаза)

Елге қызмет — мінез өлшемі

«“Жұртым” деп жұмылып, “Елім” деп езіліп қызмет ет.» (Бауыржан Момышұлы)

Өткінші дүниедегі мәңгі қалатын нәрсе

«Бақ — құс: ұшады да кетеді. Тақ — түс: кіреді де кетеді. Байлық — мұз: ериді де кетеді. Мәңгі қалатыны — адал іс.» (Әйтеке би)

Қайғыдан кейінгі үміт

«Кейде басыңа түскен қайғы-мұң бітпестей көрініп, төбеңнен жауын болып құяды. Бірақ ұмытпа: түрлі түсті әсем жолағы бар кемпірқосақ та жаңбырдан кейін пайда болады.» (Жәләлуддин Руми)

Көрік емес, мінез

«Біреуді көркі бар деп жақсы көрме, лапылдақ, көрсеқызар нәпсіге ерме! Әйел көркімен жақсы болмайды, мінезіне көзің жетпей көңіл берме!» (Абай)

Мал емес, ақыл

«Ұлдың күні күн емес — атадан мал қалмаса; ата малы пұл емес — баста ақыл болмаса.» (Қорқыт ата)