Сабақтың түрі. Сабақ барысы
Сабақ туралы мәлімет
Бұл сабақ 10-сынып оқушыларына арналған және бұйымды ылғалды-жылулықпен өңдеу (үтіктеу, булау, тазалау) дағдыларын жүйелі түрде қалыптастыруға бағытталған.
Сынып
10
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Жаңа технология
СТО бағдарламасы
Көрнекіліктер мен пәнаралық байланыс
Көрнекілік
- Дайын бұйым үлгілері
- Үтік және қосымша құралдар
Байланысты пәндер
- Қазақ тілі
- Физика
Мақсаты мен міндеттері
Білімділік
Үтіктеу барысында булау және тазалау ерекшеліктерін түсіндіру.
Дамытушылық
Үтіктеу жұмысына қойылатын талаптарды талқылау және СТО стратегиялары арқылы ойлау қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
Ұқыптылыққа, қауіпсіздікке және еңбек мәдениетіне тәрбиелеу.
Міндеттер
- Үтіктеудің негізгі түрлерін атау.
- Бұйымды өңдеу кезінде үтіктеудің не үшін қажет екенін түсіндіру.
- Қазіргі заманғы үтіктің ерекшеліктерін қарастыру.
Пайдаланылатын стратегиялар
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Сыныпты ұйымдастыру.
- Жұмыс орнын дайындау.
- Қауіпсіздік талаптарын еске түсіру.
Үй тапсырмасын тексеру
- Қандай маталар тігу кезінде ерекше назар аударуды талап етеді?
- Оңы мен солы бірдей матаны қалай атайды?
Жаңа тақырыпты түсіндіру
«Ой қозғау» стратегиясы
- Ылғалды-жылулықпен өңдеуде булау және тазалау бағыттарын талқылау.
- Сыныппен пікір алмасу.
- Ойды жинақтап, негізгі қорытындыларды белгілеу.
«Ұқсастық пен даралық» стратегиясы
Бірнеше бұйым үлгілерін бақылау арқылы олардың ортақ белгілерін және айырмашылықтарын анықтау.
Мағынаны тану: ылғалды-жылулықпен өңдеу не үшін қажет?
Бұйымның сапалы шығуы үшін ылғалды-жылулықпен өңдеуді ұқыпты әрі жүйелі жүргізу қажет. Үтіктеу тек бұйым толық дайын болғанда ғана емес, әр операциядан кейін орындалғаны дұрыс.
Температураны дұрыс таңдау
Үтіктеу кезінде мата түріне қарай қажетті температураны белгілеп, үтікті соған сәйкес қыздыру керек.
Мақта, зығыр
200°C
200°C-тан жоғары емес
Жүн, жібек
150°C
150°C-тан жоғары емес
Синтетика
100°C
100°C-тан жоғары емес
Көптеген дайын бұйымдардың заттаңбасында (жапсырмасында) ылғалды-жылулықпен өңдеуге арналған температура көрсетіледі. Бұл үтікті дұрыс режимде қыздыруға көмектеседі.
Қай кезде үтіктеу керек?
- Әрбір тігістен кейін.
- Бөлшектерді қосқаннан кейін.
- Тігіп болған соң, соңғы қалыпқа келтіру үшін.
Қызығушылықты ояту: тәжірибе және көріністер
Мимикалық көріністер
Үтіктеу барысында кездесуі мүмкін келеңсіз жағдайларды қысқа көрініс түрінде көрсету оқушының есінде жақсы сақталады.
- Үтіктің бауы мен штепсельін (қосқышын) алдын ала тексеру.
- Сулы қолмен тоққа қосу немесе ажырату сияқты қауіпті әрекеттің салдары.
- Үтіктеу кезінде алаңғасарлықтың нәтижесі.
Үтіктеу тәсілдерін көрсету
Оқушы киімді үтіктеудің дұрыс қадамдарын практика жүзінде көрсетеді: матаны созбай, із қалдырмай, бағытты сақтай отырып өңдеу.
Пайдалы кеңес: үтіктің табанын тазалау
Үтіктің беті қарайып кетсе, оны қырып тазалауға болмайды. Қырылған бет сызылып, кейін үтіктегенде бұйымның талшықтарын іліп кетуі немесе матаны бүлдіруі мүмкін.
Қауіпсіз әрі қарапайым әдіс
- Ақ қағаздың үстіне ас тұзын себіңіз.
- Үтікті қажетті температураға дейін қыздырыңыз.
- Қағаздағы тұздың үстімен үтікті жайлап үйкеп жүргізіңіз.
- Үтіктің табанындағы қара дақ біртіндеп кетеді.
Ой қорыту, бағалау және үй тапсырмасы
Ой қорыту
Негізгі ұғымдарды нақтылап, сабақ мазмұнын қорытындылаймыз: температура таңдау, операциядан кейін үтіктеу, ұқыптылық.
Бағалау
Оқушының тақырыпты түсінуін және үтіктеу кезіндегі қауіпсіздік ережелерін сақтауын бақылау.
Үй тапсырмасы
Үй жағдайында қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып, өз бетімен үтіктеу тәжірибесін орындау.