Қазақша рефераттар

Дүниетану сабағы

Өсімдікке ауа, жылу және жарық керек

Бұл сабақ өсімдіктің тіршілігіне қажет негізгі жағдайларды түсіндіруге бағытталған: ауа, жылу және жарық. Оқушылар бақылауға, еңбекқорлыққа, бір-бірін құрметтеуге және табиғатты қорғауға тәрбиеленеді; ойлау дағдылары дамып, сөздік қоры кеңейеді.

Сабақтың мақсаты

  • Байқағыштыққа, еңбекқорлыққа, өзара сыйластыққа тәрбиелеу; табиғатты сүюге баулу.
  • Ойлау қабілетін дамыту, сөздік қорды молайту, өздігінен қорытынды шығаруға үйрету.
  • Өсімдік тіршілігіне маңызды жағдайлар туралы түсінік қалыптастыру.

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Өсімдіктердің суреттері
  • Тест тапсырмалары

Сабақтың әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Түсіндіру
  • Топпен жұмыс

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Мұғалім: Қазір қай сабақ?
    Оқушы: Дүниетану сабағы.
  • Мұғалім: Дүниетану сабағында қандай білім аламыз?
    Оқушы: Қоршаған орта, табиғат туралы білеміз.
  • Ескерту: Бүгін сабағымызға қонақтар қатысады. Еркін отырып, өз ойларыңды нақты жеткізіңдер. Сабағымыз сәтті болсын!

II. Психологиялық дайындық

Үлкенге де сіз, кішіге де сіз.
Сәлем бердік сіздерге құрметпенен біз.

1-топ

Ағаштар

емен, терек, қарағай

2-топ

Бұталар

таңқурай, қарақат, итмұрын

3-топ

Шөптесін

алабота, бақбақ, жусан

Ағаштар, бұталар, шөптесін — мұның бәрін бір сөзбен өсімдіктер деп атаймыз.

III. Үй тапсырмасын пысықтау (сұрақ-жауап)

  1. 1
    Өсімдіктің өсуі үшін не керек? Топырақ.
  2. 2
    Топырақтың құрамын ата. Ауа, су, саз, құм, шірінді.
  3. 3
    Қандай топырақта өсімдіктер жақсы өседі? Құнарлы топырақта.
  4. 4
    Құнарлы топырақ деген не? Құрамында шіріндісі мол топырақ.
  5. 5
    Шірінді қайдан пайда болады? Түскен жапырақтар топыраққа көміліп, шіриді.
  6. 6
    Өсімдік өсуге жарамайтын топырақ қалай аталады? Құнарсыз топырақ.
  7. 7
    Құнарлылықты арттыру үшін не істейді? Тыңайтады.
  8. 8
    Тыңайту деген не? Топыраққа өсімдікке қажет қоректік заттарды қосымша енгізу.
  9. 9
    Тыңайтқыштарға не жатады? Құстардың саңғырығы, көң және т.б.

Тапсырма

1-топ

Сабақтың қызметі

Тапсырма

2-топ

Тамырдың қызметі

Тапсырма

3-топ

Жапырақтың қызметі

«Гүл алаңы» тапсырмасы: күлтелердегі сөздерді оқып, жасырын ойды табу. Өсімдікке ауа, су, жарық, қорек, жылу қажет.

Бүгінгі негізгі тұжырым: өсімдіктің өсуіне қажетті жағдайлар — ауа, жылу, жарық.

Жаңа тақырыпты меңгеру

Оқулықпен жұмыс

  • Мұғалім мәтінді оқиды.
  • Оқушылар тізбектей оқиды.
  • Сурет бойынша талдау жасалады.
  • Топтық тапсырмалар орындалады.

Топтық тапсырма: жыл мезгілдері

Әр топ өсімдіктердің көктем, жаз, күз мезгілдеріндегі өзгерістерін сипаттап, қорытынды жасайды.

Көктем

Өсімдік оянып, өсуі күшейеді.

Жаз

Жарық пен жылу молайып, гүлдеп, жеміс байлайды.

Күз

Өсу баяулап, жапырақ сарғайып, тынығуға дайындалады.

Сергіту сәті және дәптермен жұмыс

Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығуларынан кейін оқушылар дәптерде тақырып бойынша негізгі ұғымдарды бекітеді.

Қызықты деректер

Ең үлкен гүл

Әлемдегі ең үлкен гүл — Раффлезия Арнольд. Салмағы шамамен 11 кг, диаметрі 91 см. Ол Индонезиядағы Суматра аралында өседі.

Ең алып жеміс

Әлемдегі ең ірі жемістердің бірі джекфрут ағашында өседі: ұзындығы 90 см-ге дейін, ені 20 см-ден асады, салмағы 34 кг-ға дейін жетуі мүмкін.

Ең үлкен сабақты өсімдік

Ең үлкен сабағы бар өсімдіктердің бірі — ротанг пальмасы.

Ең ұзын жапырақ

Ең ірі жапырақтардың бірі рафия пальмасына тән. Кейбір деректерде жапырақ ұзындығы 20 метрге дейін жететіні айтылады.

Сабақты қорытындылау

«Өсімдік тіршілігі» сызбасы

Оқушылар тақтада «Өсімдік тіршілігі» тақырыбы бойынша сызба құрастырады және негізгі ұғымдарды байланыстырады: өсімдік — тірі организм; ол өседі, өнеді, көбейеді, тыныс алады және уақыт өте солып, тіршілігін тоқтатуы мүмкін.

Өсуіне қажет жағдайлар

  • Күннің жылуы
  • Таза ауа
  • Су
  • Қоректік заттар

Тәрбиелік ой

Біз — адамбыз. Адамның достары көп, соның бірі — өсімдіктер. Өсімдіктер бізге әдемілік, қуаныш және таза ауа сыйлайды. Күтімі жақсы болса — жақсы өседі; күтімі нашар болса — қисық өсіп, тіпті қурап қалуы мүмкін. Сондықтан табиғатқа қамқор болу — әрқайсымыздың міндетіміз.

Негізгі қорытынды: өсімдік тіршілігін сақтау үшін ауа, жылу, жарық және дұрыс күтім қажет.

Үй тапсырмасы

  • 71–73-беттерді оқу.
  • «Өсімдік тіршілігі» сызбасын дәптерге құрастырып жазу.

Бағалау

Оқушылардың белсенділігі, топтық жұмыстағы үлесі, сұрақтарға жауап беруі және қорытынды жасауы ескеріледі.

Автор туралы мәлімет

Бекқали Ш.

Бастауыш сынып мұғалімі

«А. С. Макаренко атындағы №6 орта мектебі, мектепке дейінгі шағын орталығы бар» коммуналдық мемлекеттік мекемесі