Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктерді шешу ережелерімен таныстыру және ережелерді пайдаланып есептер шығаруда теңсіздік шешімдерінің жиынын сан аралығымен жазып дағдылану

Кіріспе: есеп шығару не үшін маңызды?

Білім берудің негізгі міндеті — білімді, ойлай алатын оқушыны даярлау. Математика сабақтарында есеп шығару оқушылардың ой-өрісін кеңейтеді, шығармашылық қабілетін дамытады және өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын қалыптастырады. Сабақ барысында есептер жүйелі әрі жиі орындалса, білім сапасы артып, ойлау қабілеті дамиды, пәнге деген ынта мен қызығушылық күшейеді.

Төменде «Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктерді шешу» тақырыбындағы сабақ жоспары ұсынылады.

Сабақ мақсаттары

Білімділік

Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктерді шешу ережелерімен таныстыру; ережелерді қолданып есеп шығару барысында шешімдер жиынын сан аралығы түрінде жазуға дағдыландыру.

Дамытушылық

Ой-өрісті кеңейту, өз бетінше еңбектену белсенділігін арттыру, талдау және қорытынды жасау дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Дәлдікке, ұқыптылыққа, шапшаңдыққа, тез ойлап, нақты шешім таба білуге тәрбиелеу.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сабақ мақсаттарымен таныстыру.
  • Сабақтағы ұстаным: әркім өзіне тиімді жолмен жұмыс істейді.

Ойға түрткі болатын дәйексөз

«Білімге жетелейтін үш жол бар: еліктеу жолы — ең жеңіл жол, ойлау жолы — ең игілікті жол, тәжірибе жолы — ең қиын, ащы жол.» (Конфуций)

II. Үй тапсырмасын тексеру

а) Ой қозғау (қайталау сұрақтары)

  1. Қандай сан аралықтарын білесіңдер?
  2. Қандай сан аралығы интервал деп аталады?
  3. Қандай сан аралығы кесінді деп аталады?
  4. x ≤ 5 немесе x ≥ 8 теңсіздіктерінің шешімдері нені білдіреді?

ә) Көрнекілік стратегиясы

Берілген сан аралықтарының атауын жазып, кестені толтырыңдар (қажет болған жағдайда координаталық сәуледе көрсетіңдер).

Сан аралығының белгіленуі Сан аралығының аты Координаталық сәуледегі кескіні
(-4; 5)
[2; +∞)
[1; 6]
(-∞; -3)

б) Ой толғау: сәйкестендір

Теңсіздіктерді олардың шешімдерімен (сан аралықтарымен) сәйкестендіріңдер.

Теңсіздіктер

  • x ≥ 3
  • x ≤ −5
  • −8 ≤ x ≤ 5
  • −2 < x ≤ 0

Сан аралықтары

  • [3; +∞)
  • (−∞; −5]
  • [−8; 5]
  • (−2; 0]

III. Жаңа тақырыпқа дайындық

Оқушылармен алдын ала тапсырмаларды талдап, бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздікті шешу қадамдарына келеміз.

Талқылау сұрағы

Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздікті қалай шешеміз?

Шешу алгоритмі

  1. Теңсіздіктің анықталу аймағы өзгермейтіндей етіп, бір немесе екі жақ бөлігін де теңбе-тең түрлендіріп, ықшамдау.
  2. Белгісізі бар мүшелерді бір жаққа, бос мүшелерді екінші жаққа жинақтау.
  3. Ұқсас мүшелерді біріктіру.
  4. Коэффициент нөлге тең болмаса, теңсіздіктің екі жағын да белгісіздің коэффициентіне бөлу.
  5. Шешімді жазып, қажет болса, оны сан аралығы түрінде көрсету.

Нақтылау

Коэффициентке бөлу кезінде оның таңбасына назар аударыңдар: теріс санға бөлгенде теңсіздік белгісі бағытын өзгертеді.

IV. Дамыту кезеңі (оқулықпен жұмыс)

Есептер

  • № 1008 ауызша
  • № 1010 деңгейлеп

Оқыту форматы

Жұмысты жеке орындап, кейін жұпта тексеріп, соңында сыныппен қысқа талқылау жүргізіледі. Бұл қателерді дер кезінде көріп, түзетуге мүмкіндік береді.

V. Сергіту сәті

Қысқа сергіту жаттығуы арқылы зейінді қайта шоғырландырып, келесі тапсырмаларға дайындық жасалады.

VI. Тақтадағы жұмыс

Тақтада орындалатын тапсырмалар:

  • № 1011 4, 5, 6

VII. Сабақты бекіту

  1. Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздік деп қандай теңсіздікті айтамыз?
  2. Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктің шешімі дегеніміз не?

VIII. Ой толғаныс (INSERT әдісі)

Сабақ соңында оқушылар төмендегі үш бағыт бойынша қысқа белгілеу жасайды.

Бұрын білемін

Жаңа білдім

Білгім келеді

IX. Білімдерін бағалау

Бағалау парағы арқылы әр кезеңдегі белсенділік пен орындалған жұмыстар есепке алынады.

Тегі, аты Үй жұмысы Кестемен жұмыс Сұрақ-жауап Жаңа тақырып Есептер шығару Деңгейлік тапсырма

X. Үй тапсырмасы және рефлексия

Үй тапсырмасы

Оқулықтағы тапсырмалар мұғалімнің нұсқауы бойынша беріледі; шешімді сан аралығы түрінде жазуға ерекше назар аударылады.

Рефлексия

Сабақ соңында оқушылар өз жұмысына қысқа талдау жасап, қандай қадам қиын болғанын және нені жақсартуға болатынын атап өтеді.