Менің қалам тақырыбына сөйлем құрастыр
Сабақтың тақырыбы
Менің қалам (9-сынып)
Білімділік мақсаты
«Менің қалам» тақырыбы бойынша білім мен түсінікті кеңейту, салалас құрмалас сөйлемді практикалық жолмен меңгерту.
Дамытушылық мақсаты
Деңгейлік тапсырмалар арқылы оқушылардың ойлау қабілетін дамыту, шығармашылық ойлауын және ауызекі сөйлеу дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік мақсаты
Туған жерге сүйіспеншілікті арттыру, туған қалаға патриоттық және мақтаныш сезімін қалыптастыру, бір-біріне көмектесуге және ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Дәстүрлі емес сабақ.
Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап, әңгімелесу, баяндау
- Жобалау әдісі, деңгейлеп оқыту
- Тест тапсырмалары
Көрнекіліктер
Сабақтың барысы
Сабақ бірнеше кезеңнен тұрады: ұйымдастыру, өткен сабақты пысықтау, грамматикалық бөлім, деңгейлік тапсырмалар, диалог құрастыру.
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабақтың тақырыбы мен мақсатын қою (презентация арқылы).
II. Өткен сабақты пысықтау
Сынып 3 топқа бөлінеді. Әр топ өз таңдаған бағыты бойынша жасаған жобасын ұсынады.
1-топ
Қаланың өнеркәсібі мен оқу орындары туралы деректер: орналасуы, пайдасы, қала дамуына қосқан үлесі.
2-топ
Қаладағы ескерткіштер мен мұражайлар: кімге арналғаны, орналасуы, тәрбиелік мәні.
3-топ
Қаланың мәдени орталықтары мен демалыс орындары туралы мәлімет.
Тыңдалым және кесте толтыру
Қалған екі топ тыңдап отырып, кестені толтырады. Нәтижесінде ортақ жинақталған кесте жасалады.
| Бағыт | Нысандар/деректер | Орналасуы | Маңызы/үлесі |
|---|---|---|---|
| Өнеркәсіп, оқу орындары | ... | ... | ... |
| Ескерткіштер, мұражайлар | ... | ... | ... |
| Мәдени орталықтар, демалыс орындары | ... | ... | ... |
III. Грамматикалық бөлім (сұрақ-жауап)
Талқылауға арналған сұрақтар
- Құрмалас сөйлем дегеніміз не? Анықтамасын айтыңдар.
- Құрмалас сөйлемнің неше түрі бар?
- Салалас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
- Салалас құрмалас сөйлемнің түрлерін атаңдар.
- Ыңғайлас салалас сөйлем деген не? Оның жалғаулықтары қандай?
- Қарсылықты салалас сөйлем деген не? Оның жалғаулықтары қандай?
Негізгі ұғымдарды бөліп көрсету
Құрмалас сөйлем
Екі немесе одан да көп жай сөйлемнен құралған, мағыналық және грамматикалық байланысы бар сөйлем.
Салалас құрмалас сөйлем
Құрамындағы жай сөйлемдері тең дәрежеде байланысатын құрмалас сөйлем.
Ыңғайлас / Қарсылықты салалас
Оқиғаларды үйлестіріп немесе қарама-қарсы қоя байланыстыратын түрлері.
IV. Деңгейлік тапсырмалар
Тапсырмалар 3 деңгей бойынша беріледі. Тыныс белгілерін дұрыс қою және жалғаулықтарды орнымен қолдану дағдылары бекітіледі.
3-деңгей (жеңілдетілген)
Сөйлемдерге тыныс белгілерін және жалғаулықтарды қойып, көшіріп жазыңдар.
- Бүгін Өскеменде аспанды бұлт басты ... жаңбыр жауды.
- Біздің қаламызда биыл күз тез өтті ... қыс келді.
- Менің Металлургтар саябағына барғым келді ... уақыт болмады.
- Мен «Эмиль» фирмасына бардым ... жұмысқа орналастым.
2-деңгей (орташа)
Сөйлемдерді жалғастырыңдар.
- Мәдина биыл Өскеменге барды және ...
- Менің өлкетану мұражайына барғым келді, бірақ ...
- Қаламыздың көрікті жерлері көп, әрі ...
- Өскемен әдемі, әсем қала, бірақ ...
1-деңгей (күрделірек)
Сызбалар негізінде «Менің қалам» тақырыбына сөйлем құрастырыңдар.
- [_____======], бірақ [_____======].
- [_____======], [_____======].
- [_____======] және [_____======].
- [_____======], дегенмен [_____======].
Бағалау
Топ басшылары әр оқушының жұмысына сәйкес бағаларын қояды.
V. Диалог құрастыру
Әр топқа Өскемен туралы мәтін беріледі. Мәтін мазмұны бойынша диалог құрастыру тапсырмасы орындалады.
Мәтін: Өскемен
Менің туған қалам — Өскемен. Өскемен — Шығыс Қазақстан облысының орталығы. Өскемен үлкен, әдемі, қарқынды дамып келе жатқан қала; ол Ертіс пен Үлбі өзендерінің түйіскен жерінде орналасқан.
Өскемен қаласы көне емес: ол 1720 жылы бекініс ретінде салынған. Қаланың атауы «тасты таулардың құйылысы» деген мағынадан шыққан.
Бүгінде Өскемен — Қазақстанның ірі өнеркәсіп орталығы. Қалада зауыттар мен фабрикалар көп: «Қазмырыш» АҚ, Титан-магний комбинаты және т.б.
Қаламызда көптеген мектеп, лицей, гимназия, университет және басқа да білім беру ұйымдары бар. Өскемен жыл сайын көркейіп, өсіп келеді: жаңа даңғылдар мен ғимараттар салынуда.
Жаңа жобалар бойынша Өскеменде экологиялық саябақ, хайуанаттар бағы және спорт кешені салынып жатыр. Менің туған қалам — Өскеменнің болашағы зор.
Диалог үлгісі 1
— Сенің туған қалаң қалай аталады?
— ...
— Өскемен қандай қала?
— ...
— Оның атауы қайдан пайда болған?
— ...
— Өскемен қай жылы салынған?
— ...
Диалог үлгісі 2
— ... ?
— Мен Өскемен қаласында тұрамын.
— ... ?
— Қаламызда көптеген өнеркәсіп орталықтары жұмыс істейді.
— ... ?
— ...