Қазақша рефераттар

Сөйлемдегі сөздердің байланысы

Ана тілі Қайталау-жинақтау сабағы Сын тұрғысынан ойлау

Сабақтың тақырыбы: Сөйлемдегі сөздердің байланысы. «Қаздарым»

Бұл сабақта оқушылар сөйлем ішіндегі сөздердің байланысын қайталап, сөздерге дұрыс сұрақ қоюды жаттықтырады. Сонымен бірге мәтінмен жұмыс арқылы сөздік қорын байытып, ой-пікірін толық жеткізуге дағдыланады.

Сабақтың мақсаты

  • «Сөйлемдегі сөздердің байланысы» тақырыбын қайталау, сөйлемдегі сөздерге сұрақ қоя білуге жаттықтыру.
  • Оқушылардың сөздік қорын байыту, ой-өрісін дамыту.
  • Ойлай білуге, ойын толық жеткізе алуға үйрету; адамгершілік қағидаларын ұстана білуге тәрбиелеу.

Ұйымдастыру және ресурстар

Көрнекі құралдар
Плакаттағы сөздер, карточкалар, сюжеттік ойындар.
Әдіс-тәсілдер
Сын тұрғысынан ойлауды дамыту.
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, математика.
Негізгі назар
Сөйлемдегі сөздердің байланысын табу, сұрақ қою.

Сабақтың барысы

I. Қызығушылықты ояту

Шаттық шеңбері

Оқушылар бір-біріне жылы лебіз айтып, сабаққа жағымды көңіл күй қалыптастырады.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  • «Мамыр» өлеңін жатқа айту.
  • Мамыр айы туралы өз сөздерімен әңгімелеу.

III. Білімді тексеру (өткен материал)

Мына сөйлемдер бойынша сөздердің байланысын анықтаңдар:

Күн ашылды.

Самал жел соқты.

Балалар асыр салып ойнады.

IV. Мақсат қою кезеңі: «Сандар сөйлейді»

Әр әріпке сәйкес мысалды шығарып, жасырын сөзді табыңдар:

Әріп Мысал Нәтиже
Қ 7 + 3 10
з 8 − 2 6
а 10 − 5 5
р 7 + 2 9
д 4 + 3 7
а 7 − 2 5
м 9 − 6 3
ы 10 − 2 8

Тапсырманың мақсаты — есептеу арқылы ойды шоғырландырып, келесі мәтінге өтетін кілт сөзді табу.

V. Мағынаны тану: «Қаздарым»

Автор туралы

Құрманбай Толыбаев Игілікұлы 1926 жылы 14 наурызда Алматы облысы, Шелек ауданында дүниеге келген. Балалар жазушысы. Мұғалім әрі редактор қызметін атқарған. Балаларға арналған өлеңдері мол.

Осы сабақта автордың «Қаздарым» өлеңімен танысамыз.

Қаз туралы қысқаша мәлімет

Қаз — суда да, құрлықта да тіршілік ете алатын құс. Жабайы және асыранды түрі бар.

Салмағы ірі, мойны ұзын, тұмсығы жалпақ әрі мықты, аяғы қысқа, қауырсыны қалың.

Суда шамамен 40 метр тереңдікке сүңги алады, суыққа төзімді. Жүруі маңғаз, кербез.

Негізінен өсімдік жапырақтарымен қоректенеді. Ұясын үй маңына немесе таяз су бетіне салады.

5–20 жұмыртқаны 20–40 күнде басып шығарады. Кейбірі 80 жасқа дейін өмір сүреді.

Балапаны «мамыр» деп аталады. Қаз майы күйікке пайдалы.

Мәтінмен жұмыс

  • Өлеңді мұғалімнің мәнерлеп оқуы.
  • Оқушылардың рөлге бөліп оқуы.

Сөздік жұмысы

Сайда
Көл (мағынасы бойынша түсіндіру).
Қопаң
Контекст арқылы талдау (өлеңдегі қолданысына сүйену).

Не үйрендік? Не білдік?

  • Қаздың жабайы және асыранды түрлері бар.
  • Кейбір қаздар 80 жасқа дейін өмір сүруі мүмкін.
  • Қаздың балапаны «мамыр» деп аталады.
  • Қаз майының күйікке пайдалы екені айтылады.
  • Қаздың не себепті тереңге сүңгитінін қосымша білгіміз келеді.

Дәптермен жұмыс: «Қарлығаш»

Оқулықтағы 163-жаттығуды орындаймыз: сөйлемді көшіріп жазып, қарамен берілген сөздердің байланысын табыңдар.

Айдар балапанды ұяға салды.

Тапсырма: сөйлем мүшелеріне сұрақ қойып, сөздердің байланысу тәсілін анықтау.

Сергіту сәті

Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы назарды қайта шоғырландыру.

VI. Ой толғаныс

«Автор орындығы» (сұрақтар)

  1. Қазға қандай сипаттама берер едің?
  2. Қаздың тіршілігі туралы не айтуға болады?
  3. Қаз ұясын қайда салады?
  4. Ол немен қоректенеді?

Топтастыру (кластер)

Қаз: жабайы және асыранды.

Сипаты: салмағы ірі, мойны ұзын, тұмсығы мықты әрі жалпақ, аяғы қысқа.

Тіршілік ету ортасы: суда және құрлықта.

Балапан атауы: мамыр.

Шығармашылық жұмыс

1-топ: Бес жол өлең

  1. Көл
  2. Айдын, мөлдір
  3. Ағады, тұнады, мөлдірейді
  4. Көлдің көркі көз тұндырады

2-топ: Мақал-мәтел (толықтыру)

  • Аққусыз — ____________
  • Отансыз адам — ____________

3-топ: Төрт жол өлең (құрастыру)

____________ жағасында

____________ қаласында

____________ аламыз

____________ сағасында

Кубизм әдісі (сұрақ-жауап)

  1. Қандай өлеңмен таныстық?
  2. Өлеңнің авторы кім?
  3. Өлең не туралы?
  4. Қазды сипаттап бер.
  5. Өлеңде сөйлемнің қандай түрлері кездеседі?
  6. Сөйлемдегі сөздердің байланысын анықта.

Қорытынды бөлім

Дыбыстық талдау

Мәтіндегі таңдалған сөздерге дыбыстық талдау жасалады.

Бағалау

Белсенділік, жауаптың дәлдігі және мәтінмен жұмыс сапасы бойынша бағаланады.

Үй тапсырмасы

«Қаздарым» өлеңін мәнерлеп оқу және жаттау.