Ертегіні оқушыларға оқыту
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларды ертегімен таныстырып, шығарманың негізгі ойын өздігінен табуына және оны өз сөзімен жеткізуіне жағдай жасау.
Дамытушылық
Ойлау, есте сақтау және байланыстырып сөйлеу қабілеттерін дамыту, шығармашылық мүмкіндіктерін байқату әрі жетілдіру.
Тәрбиелік
Бірлік пен ынтымақтастыққа баулу, ертегі мазмұны арқылы жағымсыз мінез-құлықтан жирендіру және ұжымда жұмыс істеуге дағдыландыру.
I. Қызығушылықты ояту
Жылы атмосфера қалыптастыру
Шеңберге тұру. Мұғалім қысқа сұрақтар арқылы оқушылардың көңіл күйін, сабаққа дайындығын анықтайды.
Диалог үлгісі
- «Балалар, көңіл күйлерің қалай?»
- «Сабаққа дайындықтарың қалай?»
- «Ендеше сабағымызды бастайық!»
Неліктен маңызды?
Ынтымақтастық пен ашық қарым-қатынас қалыптасып, оқушы сабаққа белсенді кіріседі.
Топқа бөлу және контекст
Топқа бөліну: ұлт атаулары жазылған қағаздарды таңдау арқылы (қырғыз, чех, түрікмен, орыс, неміс, тәжік).
Топ ережелері: қысқа түрде қайталанады.
Талқылау: жақындап келе жатқан мереке — 1 Мамыр, Қазақстан халықтарының бірлігі күні.
«Менің алыстағы достарым» бөлімі аясында өзге ұлт жазушыларының шығармаларымен танысу жалғасады: әр топ өзіне түскен ұлт бойынша оқылған шығарманы атайды.
Қорытынды: бүгін тәжік ертегісінің желісімен жазылған М. Әлімбаевтың «Жолбарыс пен түлкі» ертегісімен танысамыз.
II. Мағынаны тану
1) Тірек сөздер арқылы әңгіме (сурет бойынша)
Тақтада жолбарыс, түлкі, терең сай суреттері көрсетіледі. Оқушылар осы тірек белгілерге сүйеніп, ертегінің мазмұнын болжап құрастырады.
Жеке жұмыс
Әр оқушы өз болжамын жазады.
Топтық талқылау
Топ ішінде ойлар салыстырылады, ортақ нұсқа қалыптасады.
«Автор орындығы»
Әр топтан бір оқушы шығып, болжам мәтінін оқиды.
2) Оқулықпен жұмыс
- 1 Ертегіні оқушылар кезекпен оқиды.
- 2 Өз болжамдарын ертегі мазмұнымен салыстырады.
- 3 Ұқсастықтары мен айырмашылықтарын табады.
3) Талқылау сұрақтары
Сұрақ 1
Егер сені біреу мақтаса, қандай сезімге бөленесің?
Сұрақ 2
Сен достарыңды жиі мақтайсың ба? Жиі мақтау дұрыс па? Неліктен?
Әр топ өз ойларын ортаға салып, дәлелдермен толықтырады.
III. Ой толғаныс (рефлексия)
«Алты қалпақ» әдісі
Сұрақ: Ертегіден қандай қорытынды ой шығаруға болады?
Ақ қалпақ
ДәлелдерЖолбарыс мақтауға масаттанып, түлкінің арбауына түсті. Мақтауға желікпеу керек, өйткені ол зиян келтіруі мүмкін. Кез келген мақтауды сабырмен қабылдап, «Мен шынымен осы мақтауға лайықпын ба?» деп ойланған дұрыс.
Сары қалпақ
СәттілікТүлкі тапқырлығы мен айласының арқасында жауынан құтылып, аман қалды. Жолбарыстың дандайсуы түлкі үшін сәтті мүмкіндік болды.
Қара қалпақ
СәтсіздікЖолбарыс түлкінің алдауына сеніп, мерт болды. Мақтауға желіккені — оның әлсіз тұсы. Қолынан келмейтін іске кірісіп, өзіне зиян келтірді.
Көк қалпақ
ТалдауЕртегіде түлкі — қу әрі айлакер, ал жолбарыс — аңқау, даңғой, мақтаншақ. Жолбарыс өтірік мақтауға сеніп, өз мүмкіндігін дұрыс бағаламады. Түлкіге өнер көрсетемін деп, қолынан келмейтін іске кірісті де, ақыры опат болды.
Жасыл қалпақ
ШығармашылықБалама нұсқа: жолбарыс түлкіге алданбайды, сөзінің жалған екенін аңғарады. Түлкіге әкесінің ондай ерлік жасамағанын айтып, өтірік айтпауға шақырады. Соңында екеуі татуласып, дос болады.
Қызыл қалпақ
СезімОқу барысында түлкі қорыққанда оны аядым. Жолбарыстың бірден жеп қоймай, неге жылағанын сұрағанына таңғалдым. Түлкінің жауынан құтылу үшін ойлап тапқан айласына риза болдым. Ал жолбарыстың күш иесі бола тұра алданғанына өкініш білдірдім.
Презентация және қорытынды
- Әр топ «қалпақтар» бойынша қысқа презентация дайындап, қорғайды.
- Сыныптық талқылау: «Бүгінгі сабақта не ұнады?»
Үй тапсырмасы және бағалау
Үйге
Ертегінің идеясына сай мақал-мәтелдер тауып, жазып келу.
Бағалау
Топ басшыларының бағалауын тыңдап, мұғалім қорытынды баға қояды. Қажет болса, бағалау парағы пайдаланылады.