Қазақша рефераттар

Испиджаб командасына сұрақтар

Іс-шара паспорты

Мектеп, аудан, облыс

Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы №100 орта мектебі

Пән мұғалімі

Ағылшын пәні мұғалімі: Сисенбаева Гүлмира Әбдіғаниқызы

Тақырыбы

«Тірегі сен — тәуелсіздік төрінің»

Мақсаты

  • Қазақстан Республикасы туралы оқушылардың алған білімін жинақтап, танымдық қызығушылығын арттыру.

  • Ойлау және сөйлеу дағдыларын дамыту, өз ойын мәдениетті түрде жеткізе білуге үйрету.

  • Туған халқына, Отанына және тарихи тағдырына құрмет сезімін қалыптастыру, патриоттық тәрбие беру.

Ойын форматы мен құрылымы

«Атажұрт» — Қазақстан тарихы мен тәуелсіздік құндылықтары төңірегінде ұйымдастырылған интеллектуалды-танымдық командалық ойын. Әр кезең оқушылардың білімін ғана емес, ой қорыту мен дәлелді жауап беру мәдениетін де шыңдауға бағытталған.

1-тур: «Қанат қақты» — капитандар сайысы

Уақыты: 1 минут. 10 сұрақ.

2-тур: «Самғау» — командалық сұрақтар

Ұпайы көп команда бастайды. Әр командаға 5 сұрақ. Ойлануға 1 минут. Қажет болса қосымша көмек беріледі. Жауап берілмесе, қарсы топ жауап береді.

3-тур: «Шарықтау» — жанкүйерлер сайысы

5 сұрақ.

4-тур: «Шырқау» — бейнесюжет бойынша сұрақ

Бейнематериал көрсетіліп, тарихи нысан/дерек бойынша сұрақ қойылады.

5-тур: «Жерұйық» — сұрақ-жауап

5 сұрақ. Соңында ойын қорытындысы шығарылады.

Жүргізуші сөзі

Армысыздар, қадірменді ұстаздар мен оқушылар! Армысыздар, ақ ниетпен келген ұлағатты қонақтар!

Отан, туған жер, атамекен, елім, ауылым — жүрек тебірентіп, қуаныш сезімін оятатын қасиетті ұғымдар. Туған жердің тарихын, шежіресін білу — әр ұрпақтың азаматтық борышы.

«Қазақстан — менің елім» тақырыбы аясында өтетін «Атажұрт» интеллектуалды тарихи-танымдық ойынын бастауға рұқсат етіңіздер. Ойынға 10 «А» және 10 «Ә» сынып оқушылары қатысады.

Командаларды таныстырайық: «Яссы» командасын Дүйсенбаева Динара, ал «Испиджаб» командасын Дүйсенова Меруерт таныстырады. Іске сәт!

1-тур: «Қанат қақты» — капитандар сайысы

«Яссы» командасы — 10 сұрақ

  1. 1.Қазақстанның ең биік шыңы: Хантәңірі.
  2. 2.1920 ж. Қазақстанның астанасы: Орынбор.
  3. 3.Кенесары көтерілісі болған жылдар: 1837–1847.
  4. 4.Қазақстан халқы (шамамен): 15 млн.
  5. 5.«Бес арыс» толық ақталған жыл: 1988.
  6. 6.Қазақ даласындағы «Қызыл керуен» экспедициясын басқарған: Ә. Жангелдин.
  7. 7.Қазақстан астанасы Алматыға көшірілген жыл: 1929.
  8. 8.Өртенген ұшағын жау танкілерінің ортасына бағыттаған батыр: Нұркен Әбдіров.
  9. 9.1916 ж. Верный уезінің ханы болып сайланған: Бекболат Әшекеев.
  10. 10.Қазақстанның батысындағы өзен: Жайық.

«Испиджаб» командасы — 10 сұрақ

  1. 1.Қазақстанның оңтүстігіндегі шеткі үстірт: Шардара.
  2. 2.«Ақтабан шұбырынды» жылдары: 1723–1728.
  3. 3.Дүние жүзіндегі қазақ саны (шамамен): 15 млн.
  4. 4.Ішкі Бөкей ордасындағы көтеріліс: 1836–1838.
  5. 5.Конституция бойынша халық атынан билік жүргізу құқығы берілген органдар: Президент және Парламент.
  6. 6.1992 ж. наурызда болған маңызды оқиға: Қазақстанның БҰҰ-ға қабылдануы.
  7. 7.Қазақ АКСР-ін құру туралы декрет шыққан күн: 1920 ж. 26 тамыз.
  8. 8.Кеңес Одағының Батыры атағына үш рет ие болған: Иван Кожедуб.
  9. 9.А. Иманов көтерілісшілерін қарумен қамтамасыз еткен әскери кеңесші: Ә. Жангелдин.
  10. 10.Қазақстанның шығысындағы ірі өзен: Ертіс.

Ескерту: Түпнұсқа мәтінде 7-сұрақтағы жыл «1920» деп берілген. Мұнда тарихи дерекке сай 1929 жыл көрсетілді (астананың Қызылордадан Алматыға көшірілуі).

2-тур: «Самғау» — командалық тапсырмалар

Көп ұпай жинаған команда бастайды. Әр сұраққа жауап дайындауға 1 минут беріледі. Қиындық туындаса, қосымша көмек ұсынылады.

«Яссы» командасына

1) Сталиндік қуғын-сүргіннің құрбаны болған, Алаш партиясының негізін қалаушы, автономиялық қазақ үкіметінің басшысы, «Айқап», «Қазақ», «Қазақстан» басылымдарына мақалалар жазған тұлғаны атаңыз.

Қосымша көмек: 1860-жылдары Тобылда және Омбыда түрлі қызмет атқарған; 1897–1903 жж. Дала генерал-губернаторлығында жұмыс істеген; Самарада банк директоры болған.

Жауабы: Ә. Бөкейхан

2) Қазақстаннан шыққан тұңғыш саяхатшы, Шығыс Түркістан мен Орта Азияны зерттеген ойшыл-ғалым. 1856 ж. Ыстықкөлдің топографиялық суретін түсірген. Бұл кім?

Қосымша көмек: 1858–1859 жж. Қашғарияға сапар жасап, өңір тарихын әлемге танытқан.

Жауабы: Шоқан Уәлиханов

3) Қазақ хандығы өркендеп, тыныштық орнаған кезең «қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заман» деп сипатталады. Орыс тарихшысы В. И. Левшин оны даналығы мен билеудегі шеберлігі үшін Ликургпен теңеген. Бұл тұлға кім?

Қосымша көмек: Бұл тұста қазақ еліне Ресей, Жоңғария және Орта Азия хандықтары тарапынан қауіп күшейген.

Жауабы: Тәуке хан

4) Әуен тыңдатылады: шығарманың атауын және авторын атаңыз.

Ескерту: Түпнұсқада нақты әуен көрсетілмеген (жүргізуші таңдауы бойынша).

«Испиджаб» командасына

1) 1890 ж. Қызылорда қаласында туған, Ташкент гимназиясын және Петербург университетінің заң факультетін бітірген, бірнеше тілді меңгерген. 1917 ж. құрылған Түркістан автономиясының М. Тынышбаевтан кейінгі президенті болған тұлғаны атаңыз.

Қосымша көмек: 1935 ж. «Түркістан кеңестер билігінде» атты еңбегі жарық көрген; 1941 ж. Берлинде қайтыс болған.

Жауабы: Мұстафа Шоқай

2) Педагог, тарихшы, қоғам қайраткері. 1900 ж. Верный гимназиясын бітірген, 1906 ж. Петербург транспорт инженерлері институтын тәмамдаған. Түркістан автономиясының президенті қызметін атқарған, 1937 ж. репрессия құрбаны. Бұл кім?

Қосымша көмек: 1907 ж. Жетісу губерниясынан ІІ Мемлекеттік Думаға депутат болып сайланған.

Жауабы: Мұхамеджан Тынышбаев

3) Патша үкіметі бұл көтерілісті басу үшін Ырғыз бен Торғай бойында қамалдар салдырды. Көтеріліс басында хандық билікті қолына алып, хандық сот жүйесін енгізген тұлға кім?

Қосымша көмек: Көтеріліс Бішкекке жақын Майтөбе маңында жеңіліс тапқан.

Жауабы: Кенесары Қасымұлы

4) «Өлең атасы — Абай, күй атасы — Құрманғазы» десек, «ән атасы» деп кімді айтамыз?

Жауабы: Әміре (Қашаубаев)

3-тур: «Шарықтау» — жанкүйерлер сайысы

Сұрақ 1

Ресейдің отарлау саясатына шек қою, дербестікті сақтау, бекіністер мен әскери шептердің салынуын тоқтату, қазақтарды Қоқан бектері мен Хиуа хандығының езгісінен азат ету мақсатындағы көтеріліс. Қозғаушы күші — қарапайым шаруалар. Көтеріліске 80 старшын мен сұлтан қатысқан.

Жауабы: 1837–1847 жж., Кенесары Қасымұлы

Сұрақ 2

Көтерілістің мақсаты — қазақтардың бұрынғы жерлерін қайтарып алу, Жайық қазақтарының Нұралы ханның озбырлығына шек қою. Кіші жүз рулары қатысқан: жағалбайлы, беріш, алаш, байбақты. Көтерілісті байбақты руынан шыққан адам басқарған, 1802 ж. Хиуада қайтыс болған. Кім және көтеріліс қашан болды?

Ескерту: Түпнұсқада жылдар «1783–1897» деп қате берілген. Тарихи дерекке сай бұл көтеріліс 1783–1797 жж. болған.

Жауабы: Сырым Датұлы, 1783–1797 жж.

4-тур: «Шырқау» — бейнесюжет бойынша

«Яссы» тобына

Алматы облысында б.з.б. III мыңжылдықта, қола дәуірінде ата-бабаларымыздың дүниетанымы мен рухани тәжірибелері тасқа және қолаға бейнеленген. Бұл — петроглифтер. «Мәдени мұра» бағдарламасы аясындағы тарихи-мәдени қорықтардың бірі. Бейнесюжетте қандай тарихи ескерткіш көрсетілген?

Жауабы: Тамғалы тас шатқалы

«Испиджаб» тобына

Көне түріктердің негізгі жазуы — руна жазуы. Оның айқын үлгілері Орхон–Енисей жазба ескерткіштерінде сақталған. Жазулар Солтүстік Моңғолиядағы Орхон өзені маңынан табылған. Осы құлпытастарды тапқан адамды атаңыз.

Жауабы: Н. М. Ядринцев

Қорытынды

Ойын соңында әділқазылар алқасы әр тур бойынша жиналған ұпайларды есептеп, нәтижені жариялайды. Жеңімпаз команда анықталып, қатысушылар марапатталады.