Тез есепте
Сабақта логикалық есептерді қолдану арқылы оқушылардың ойлау қабілетін дамыту
Кез келген мемлекеттің болашағы — бүгінгі жас ұрпақ. Дамыған елдердің қатарына енуге мүмкіндік беретін құдіретті күш — білім. Оқушыға білім беру — күрделі үдеріс: саналы білім мен сапалы тәрбие қалыптастыру үшін көптеген факторды ескеру қажет.
Білім беру жүйесінің басты міндеті — ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтар, ғылым мен практиканың жетістіктері негізінде жеке тұлғаны қалыптастыруға, дамытуға және кәсіби шыңдауға бағытталған жағдай жасау. Бұл міндет жаңа оқыту технологияларын енгізуді, сондай-ақ білім беруді ақпараттандыруды талап етеді.
Қазіргі талап және математикалық сауаттылық
Ғылым мен техниканың даму деңгейі әрбір оқушыдан терең әрі сапалы білімді, қалыптасқан іскерлікті, шығармашылықпен жұмыс істей білуді және ойлау икемділігін талап етеді. Осы мақсаттарға жетуде бірінші кезекте оқушылардың математикалық сауаттылығын арттыру маңызды.
«Математика» сөзі грек тілінде «білім», «ғылым» деген мағынаны білдіреді. Ежелгі дәуірден-ақ математикалық білім ғылымның жоғары дәрежесі ретінде бағаланған. Математика көптеген ғылымдардың логикалық негізі ретінде қарастырылады.
Тұлғалық даму және ойлауды қалыптастыру
Оқушылардың жеке тұлғасын, рухани әлемін, ынтасы мен қабілетін дамыту — бүгінгі күннің негізгі мәселелерінің бірі. Себебі көптеген оқушы өздігінен ізденіп жұмыс істеуге және алған білімін өз бетінше қолдануға жеткілікті дағдыланбаған. Сондықтан сабақ барысында оқушының өз күшіне сенімін арттыратын, шығармашылық әлеуетін ашатын жан-жақты жұмыстар ұйымдастыру қажет.
Негізгі бағыттар
- Өз бетінше есеп шығару жолдарын іздеу, бірнеше тәсілді салыстырып көру.
- Пәнге қызығушылық танытып, математикаға жүйелі түрде тереңдей түсу.
- Ойындар мен сайыстарға қатысу: математикалық жарыстар, зияткерлік тапсырмалар арқылы тәжірибе жинау.
Сабақ тәжірибесінен: логикалық есептердің рөлі
Өз тәжірибемде есеп шығару көбіне байқап көру, болжау және іздену арқылы жүретінін жиі байқаймын. Ойша болжай білу балалардың тапқырлығы мен аңғарымпаздығын көрсетеді. Ал аңғарымпаздық — өз білімін орынды пайдалана білудің маңызды белгісі.
Осы мақсатта 5–6 сыныптарда күнделікті сабақта дәстүрден тыс әдіс-тәсілдерді қолданамын: математикалық ойындар, ауызша есептер, шығармашылық тапсырмалар.
Тиімді формат
«Ойлан тап!»
Ой қорыту, байланыс табу, дәлелдеу.
«Кім жылдам?»
Жылдамдық пен дәлдікті қатар дамыту.
«Тез есепте!»
Ауызша есептеу дағдысын нығайту.
Логикалық тапсырманы ұсыну уақыты
Логикалық есептерді оқушылардың ойлау деңгейін көтеру үшін сабақтың басында (ойды шоғырландыруға) немесе сабақтың соңында (бекіту мен қорытынды жасауға) беруге болады.
Мысал тапсырма
Суреттегі фигуралар белгілі бір заңдылық бойынша өзара байланыстырылған. Келесі суретте де дәл сондай байланыс сақталуы үшін, жанында қандай фигура болуы керек?
Ескерту: бұл тапсырманы орындау үшін оқушы байланыс түрін (орналасуы, бағытталуы, сәйкестігі, қайталану жиілігі) анықтап, соған сай жауап ұсынады.