Еуропаның саяси картасы мен құрылымы

Кіріспе: Дүниежүзіне аймақтық шолу және Еуропа елдері

Бұл сабақта дүниежүзінің аймақтарына жалпы шолу жасалып, қазіргі саяси карта талданады. Негізгі назар Еуропа елдеріне аударылады: олардың экономикалық-географиялық жағдайы (ЭГЖ), табиғат жағдайлары мен ресурстары, орналасу ерекшеліктері және аймақтың саяси құрылымы қарастырылады.

Сабақтың мақсаттары

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың кезеңдері

1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

   2 минут

   Мұғалім: амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылар: орындарынан тұрып амандасады, қатысымды анықтайды, құралдарын дайындайды.

2. 2) Білім мен іскерліктерін жан-жақты тексеру

   10 минут

   10-сынып материалдарын еске түсіруге бағытталған сұрақтар арқылы алдыңғы білім белсендіріледі.

   • Дүние жүзінде неше материк бар?
   • Неше мемлекет бар?
   • Ең үлкен мемлекетті ата және картадан көрсет.
   • Жер шарындағы мемлекеттерді қалай топтастыруға болады? Себебін түсіндір.
   • Еуропа аймағы несімен ерекше?
   • Еуропаның орналасуында қандай қолайлы және қолайсыз жағдайларды байқайсыңдар?

   Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өз білімдерін нақтылайды.

3. 3) Жаңа материалды меңгерту

   15 минут

   Қазіргі кезде аймақтық шолу географиясын пайдаланудың негізгі себептері:

   • ХХ ғасырдың екінші жартысынан бастап көптеген елдерде табиғи ресурстардың шаруашылық мақсатта шамадан тыс пайдаланылуы табиғи ортаның елеулі өзгерістерге ұшырауына әкелді.
   • Жекелеген аймақтар мен елдер туралы жүйелі географиялық білім қалыптастыруда әртүрлі ғылым салаларындағы деректер мен материалдарды қолданудың маңызы жоғары.

   Еуропа туралы тірек деректер

   • Еуропа аймағында 41 мемлекет бар.
   • Олардың бір бөлігі дамыған елдерге жатады, қалғандары дамушы елдер ретінде қарастырылады.
   • Жер көлемі, мемлекеттік құрылымы және мұхитқа/теңізге тікелей шығу мүмкіндіктері салыстырмалы талдаумен түсіндіріледі.

   Оқушылар дәптерлеріне негізгі тұжырымдарды жазып, атласпен жұмыс істейді: нысандарды тауып, салыстырады, сәйкестендіреді және сұрақтарын қояды.

4. 4) Жаңа тақырыпты бекіту

   9 минут

   Төмендегі бағыттар бойынша кестені толтыру тапсырмасы беріледі:

   Көрсеткіш	Жауап
   ЭГЖ	—
   Жер көлемі	—
   Мемлекеттік құрылымы	—
   Жер бедері	—
   Пайдалы қазбалары	—
   Климаты	—
   Жер ресурстары	—
   Гидро ресурстар	—
   Экологиялық жағдайы	—

   Оқушылар берілген бағыттар бойынша ақпаратты жинақтап, кестені толтырады.

5. 5) Сабақты қорытындылау

   5 минут

   Тақырып бойынша фронтальді және жеке сұрақтар арқылы қорытынды жасалады:

   • Еуропада неше ел бар? Оларды топтастыр.
   • Еуропа елдерінің ЭГЖ-нің басты ерекшеліктері қандай?
   • Еуропаның саяси картасы қандай тарихи кезеңдерге бөлінеді?
   • Қазіргі саяси жағдайында қандай өзгерістер бар?
   • Қазіргі экологиялық жағдайын сипаттап, мысалдар келтір.

   Оқушылар сұрақтарға өз еркімен немесе мұғалімнің таңдауы бойынша жауап береді.

6. 6) Бағалау

   2 минут

   Оқушылардың сабаққа қатысуына, тапсырмаларды орындауына және жауаптарының дұрыстығына қарай 5 балдық шкала бойынша бағаланады. Оқушылар бағаларын алады және қажет болса, кері байланыс береді.

7. 7) Үй тапсырмасы

   2 минут
   1. 1–2-параграфтарды оқу.
   2. Кескін картаға саяхатшылардың маршруттарын түсіру.
   3. Маршруттар бойынша қысқаша баяндама жазу.

   Оқушылар тапсырманы күнделіктеріне жазып, түсінбеген тұстарын нақтылайды.