Өткізгіштерді параллель жалғау ережесі

Физика сабағына арналған жоспар

Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау

Бұл сабақ жоспары өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау тақырыбын жүйелі түсіндіруге, негізгі заңдылықтарды талдауға және есептер арқылы бекітуге бағытталған.

Сабақтың мақсаты

1) Білімділік

Өткізгіштерді тізбекке жалғау тәсілдері туралы түсінік қалыптастыру; тізбектей және параллель жалғау кезіндегі негізгі физикалық заңдылықтарды оқып-үйрену; талдау және саралау дағдыларын дамыту.

2) Дамытушылық

Оқушылардың білім деңгейін, білім мазмұнының тұрақтылығын және оны меңгерудегі іскерлік пен дағдыларын бақылау және дамыту.

3) Тәрбиелік

Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, отансүйгіштікке, табиғатты аялауға, сыйластық пен әдептілікке баулу.

Сабақтың форматы мен ресурстары

Сабақтың түрі

Жаңа білімді қалыптастыру және жалпылау.

Әдіс-тәсілдер

Әңгіме, лекция.

Көрнекіліктер

Плакаттар, суреттер.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сынып бөлмесінің тазалығын тексеру.
  • Сабаққа дайындығын тексеру (жұмыс орны, отырысы, сыртқы келбеті).
  • Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру және қайталау

Екі топқа (екі нұсқа) сұрақтар ұсынылады.

I-нұсқа

  1. Ток күші дегеніміз не? Формуласы және өлшем бірлігі қандай?
  2. Ток күшін қандай құралмен өлшейді? Амперметр тізбекке қалай жалғанады?
  3. Өткізгіш ұштарындағы кернеу 6 В, ал кедергісі 2 Ом. Ток күші неге тең?

II-нұсқа

  1. Ом заңы: тұжырымы және формуласы. Кедергі дегеніміз не?
  2. Өткізгіштің кедергісі неге тең және қандай шамаларға тәуелді?
  3. 10 с ішінде 6 Ом кедергі арқылы 3 Кл заряд өтсе, кедергідегі кернеу неге тең?

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Кіріспе (тірек-конспект бойынша)

  • Тұрмыста және техникада қолданылатын электр құрылғыларына мысалдар келтіру.
  • Өткізгіштерді жалғаудың екі түрі бар: тізбектей және параллель.

Тізбектей жалғау ережесі

  • Тізбектегі жалпы кернеу жеке кернеулердің қосындысына тең.
  • Жалпы кедергі әр өткізгіштің кедергілерінің қосындысынан тұрады.

Негізгі байланыстар

U = U₁ + U₂ + …

R = R₁ + R₂ + …

Параллель жалғау ережесі

  • Тізбектің барлық тармақтарындағы кернеу бірдей болады.
  • Жалпы ток күші тармақтардағы токтардың қосындысына тең.
  • Жалпы кедергі кемиді.

Негізгі байланыстар

U = U₁ = U₂ = …

I = I₁ + I₂ + …

Қолданылуы

Тізбектерді жалғау принциптері трамвай, троллейбус, электр генераторлары, тоңазытқыш, теледидар, электр желдеткіш сияқты көптеген құрылғыларда қолданылады.

IV. Жаңа сабақты бекіту

Деңгейлік есептер шығару арқылы негізгі ұғымдарды бекіту.

  1. Егер 120 Ом кедергі арқылы 6 А ток өтсе, 80 Ом кедергі арқылы қандай ток өтеді?
  2. Егер кедергі 2 есе кемігенде ток күші 3 есе артса, тізбек бөлігіндегі кернеу қалай өзгереді?

V. Қорытындылау

  • «Топтастыру» стратегиясы арқылы негізгі ұғымдарды жүйелеу.
  • Ом заңы — электр тогының негізгі заңдарының бірі екенін нақтылау.
  • Венн диаграммасы арқылы тізбектей және параллель жалғаудың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын салыстыру.

VI. Бағалау

Оқушылардың жауаптары, белсенділігі және есеп шығару нәтижелері бойынша бағалау жүргізіледі.

VII. Үй тапсырмасы

§41 тақырыпты оқу

20-жаттығу орындау