Менің жұлдызшам қайда
Жаңа жылға арналған қуыршақ театры: «Қоян және оның сиқырлы жұлдызшасы» (2016)
Бұл қойылым Жаңа жыл мерекесіне арналған. Оқиға орманда өмір сүретін, болашақты сездіретін сиқырлы жұлдызшасы бар қоян туралы өрбиді. Бірақ жұлдызшаға көз тіккен айлакерлер табылып, орманға қауіп төнеді. Достық, адалдық және кешірім — қойылымның өзегі.
Тақырып
Сиқыр, сынақ, бірлік
Оқиға орны
Орман
Негізгі ой
Жақсылық пен татулық жеңеді
Автор және кейіпкерлер
Автор
Әсемжан
Кейіпкерлер құрамы
- Қоян — Айкүміс
- Кірпі — Ертай
- Саңырауқұлақ — Арай
- Түлкі — Сұлтан
- Тиін — Нұрсұлтан
- Қасқыр — Жандос
- Аяз ата — Бейбіт
- Ақша қар — Әсемжан
- Мешін — Назерке
I бөлім: Ормандағы құпия жұлдызша
Орманда бәрі танитын бір қоян өмір сүріпті. Оның ерекше сиқырлы жұлдызшасы бар екен: жұлдызшаны қолына ұстаса, ертеңгі күнде болатын жаңалықтарды алдын ала біліп отырады. Кейде болашақтың «дауысын» тым көп естігенде басы ауырып, жұлдызшасын қоя салып, қарапайым қоян болып тынығады.
Қоянның әні
Мен қоянмын, қоянмын,
Қарапайым қоянмын.
Ертеңгі күннің сіздерге
Жаңалығын айтайын.
Түлкі арам пиғылмен
Қасқырды алдап соқсам деп,
Отырар мұнда сызданып...
Көмектесер бәріңе
Сиқырлы менің жұлдызым.
Қоян томардың қасында жатқан кірпіні оятады. Ол кірпіге бүгін түлкі қонаққа келіп, үйін бұзып, өзін жеп қоюды ойлап жүргенін ескертеді. Кірпі таңырқайды: мұның бәрін қоян қалай білді? Қоян сиқырлы жұлдызшасы арқылы көргенін айтады.
Негізгі ой
Алдын ала ескерту — қауіптің алдын алады. Дегенмен, болашақты білу әрдайым жеткіліксіз: ең маңыздысы — бірлік пен сақтық.
II бөлім: Айла, алдау және жоғалған жұлдызша
Саңырауқұлақтың жоспары
Ортаға «сиқыршы» саңырауқұлақ шығады. Ол өзін бәрінен үстем көріп, ормандағылардың қорыққанын қалайды. Түлкі мен қасқырды көмекші етіп, өсек пен хабар жинауға сүйенеді — бірақ шын мақсаты біреу: қоянның жұлдызшасын тартып алу.
Мотивация
«Ертең не болатынын білсем, бәрі менен қорқып, сыйлайтын болады».
Тиінді алдау
Түлкі мен қасқыр тиінді кездестіріп, «бүгін қоянның туған күні, сыйлық апара жатырмыз» деп алдайды. Сенгіш тиін қоянның қайда екенін айтып қояды. Кейін олардың қашып кеткенін көріп, өзін кінәлі сезінеді.
Сабақ
Әдемі сөзге ермей, ниетті аңғаруды үйрену керек.
Орман шетінде түлкі мен қасқыр қоянды қоршап алады. Өзара тартысып, «кім бірінші жейді?» деп ұрысып жатқанда, қоян сытылып қашып кетеді. Бірақ сиқырлы жұлдызша олардың қолында қалып қояды.
Шиеленіс
Түлкі мен қасқыр жұлдызшаны саңырауқұлаққа әкеледі. Алайда сыйлық күтумен келген екеуі бірден өкпелеп, өздері жұлдызшаны ұстап жүргісі келеді. Саңырауқұлақ қорқытып-үркітіп, ақырында оларды жұлдызшаны беруге мәжбүрлейді.
III бөлім: Көмек, келісім және Жаңа жылдың келуі
Аяз ата мен Ақша қардың келуі
Қоян жылап отырғанда, алыстан Аяз ата мен Ақша қар келеді. Олар қоянға жылы сөз айтып, сыйлық ретінде үлкен сәбіз береді. Бірақ қоянның мұңы басылмайды: жұлдызшасы ұрланды, ал өзі қауіпке тап болғанын да алдын ала білмей қалған.
Тиін өз қателігін түсініп, қояннан кешірім сұрайды. Аяз ата: көз жасы мәселені шешпейтінін айтып, жұлдызшаны қайтарып алуға көмектесетінін жеткізеді.
Бұрылыс сәті
Саңырауқұлақ өзін күшті сезініп, Жаңа жылды көңілсіз етемін деп мақтанады. Бірақ орман тұрғындары мәмілеге келуді ұсынады.
Шарт
Би сайысы: орман тұрғындары жеңсе — жұлдызша иесіне қайтады, саңырауқұлақ жеңсе — өзінде қалады.
Ақша қар би билейді. Әсем би саңырауқұлақтың жүрегін жібітеді: ол өз кінәсін мойындап, қартайғанын түсініп, жұлдызшаны қоянға қайтарады. Орманда қуаныш орнайды.
Кешірім мен өзгеріс
Шынайы жеңіс — қарсыласты жеңу емес, өз қателігіңді мойындап, түзелу. Бұл сәт қойылымның ең жылы түйініне айналады.
Сағат үні естіліп, Жаңа жыл келеді. Барлығы бір ауыздан: «Қош келдің, Жаңа жыл!» деп қарсы алады.
Қорытынды сөз және жаңа жылдық тілек
Ескі жылдың жетістіктері (Мешіннің сөзі)
Мешін өткен жылға баға береді: ауылдың берекесі артқанын, шәкірттердің байқауларда жеңімпаз атанғанын, түлектердің ҰБТ-дан жақсы нәтиже көрсеткенін, бір оқушының «Алтын белгі» иегері атанғанын айтады. Мектеп жас мамандармен толыққанын, Аналар ансамблінің жүлделі орын алғанын атап өтеді.
Жұлдызша айтқан үміт
Мешін қояннан жұлдызшаға қарап, жаңа жылдың қандай болатынын сұрайды. Қоянның жауабы — елге молшылық, тыныштық, ауылдың көркеюі, мектеп жетістіктерінің артуы, оқушылардың биік белестерді бағындыруы.
Тілек
Еліміз тыныш, еңбегіміз берекелі болсын. Білім мен бірлік ұйытқыға айналсын.
Аяз атаның батасы
Аяз ата балаларды мақтап, алыс жолдан шаршап келсе де көңілі көтерілгенін айтады. Соңында ақ тілегін білдіреді: өсіп-өркендеңдер, аспандарың ашық болсын. Қоштасып, Ақша қармен бірге жолға шығады.
Барлығы: «Сау болыңыздар!»